Кіріспе
Гиссен университеті, Гессен, Германия. Гиссен университеті, ресми атауы Justus Liebig University Giessen, Германияның Гессен жерінде орналасқан ірі мемлекеттік ғылыми-зерттеу университеті. Ол неміс тілді елдердегі ең көне жоғары білім беру орындарының бірі. Ол өзінің ең белгілі оқытушысы, қазіргі заманғы ауыл шаруашылығы химиясының негізін қалаушы және жасанды тыңайтқышты ойлап тапқан Юстус фон Либигтің құрметіне аталған. Ол өнер және гуманитарлық ғылымдар, бизнес, стоматология, экономика, құқық, медицина, табиғат ғылымдары, әлеуметтік ғылымдар және ветеринария салаларын қамтиды. Оның университет клиникасы, Гиссен және Марбург қалаларында екі бөлімшесі бар (соңғысы Марбург университетінің оқу клиникасы), Германиядағы жалғыз жеке университет клиникасы болып табылады.
University of Giessen, official name Justus Liebig University Giessen (link=no), is a large public research university in Giessen, Hesse, Germany. It is one of the oldest institutions of higher education in the German speaking world. It is named after its most famous faculty member, Justus von Liebig, the founder of modern agricultural chemistry and inventor of artificial fertiliser. It covers the areas of arts/humanities, business, dentistry, economics, law, medicine, science, social sciences and veterinary medicine. Its university hospital, which has two sites, Giessen and Marburg (the latter of which is the teaching hospital of the University of Marburg), is the only private university hospital in Germany.
Тарих
Гиссен университеті неміс тілді әлемдегі ең көне жоғары білім орындарының бірі болып табылады. Ол 1607 жылы Гессен Дармштадт қаласында лютерандық университет ретінде құрылды, себебі барлық Гессен Ландес университеті (Марбургтегі Марбург университеті (Филиппс Университет Марбург) Марбург, Гессен Кассель (немесе Гессен Кассель)) реформацияланған (яғни кальвинистік) болып кеткен еді. Людовик V, Гессен Дармштадты ландграфы, университеттің бастапқы атауы "Людовициана" болғандықтан, Гиссенде өзінің жоғары білім беру мекемесін құрды, ол лютерандық мекеме ретінде пасторлар мен мемлекеттік қызметкерлердің білімін қамтамасыз етудің негізгі функциясын атқарды. 1607 жылдың 19 мамырында Рим императоры Рудольф II-нің жарғысымен университетке 1607 жылдың қазанында оқумен айналысуға рұқсат берілді. Отыз жылдық соғыс кезінде Гессен Дармштадт Марбургтің айналасындағы аймақты өзіне қаратып алғанда, Гиссен университеті оқуды тоқтатып, Марбургтегі ұзақ жылдар бойы орналасқан жеріне (1624/25 жж.) көшірілді. Вестфалиялық бейбітшілік ескі орнының қалпына келтірілуіне және 1650 жылы университеттің Гиссенге көшірілуіне әкелді. 17-18 ғасырларда Людовициана әдеттегі шағын мемлекеттік университет болды, онда төрт негізгі факультет (теология, құқық, медицина және философия) болды. Оқу деңгейі жақсы болды, шамамен 20-25 профессор бірнеше жүз студентті оқытты, олардың көпшілігі "Landeskinder" болды. XVIII ғасырда оқу бағдарламалары біртіндеп жаңартылып, білім беруде реформалар жүргізілді, оларға Дармштадт қаласының жергілікті әкімшілік соты ықпал етті. Реформалардың үлгісі 1694 жылы құрылған "Ағартушылықтың үлгілік университеттері" - Галле университеті және 1734/37 жылдары Геттингенде құрылған Георгия Аугуста болды. Шын мәнінде, реформаға жасалған барлық әрекеттер бастапқыда Гессен Дармштадтың шектеулі қаржысымен шектелді. Экономика факультетінің (1777–1785) құрылуы осы қаржылық қиындықтардың нәтижесі болды. Экономика факультетінде жаңа практикалық пәндер (ветеринария, орман шаруашылығы және камеральды ғылымдар) біріктірілді, оларды университет "пайдалы" және "тиімді" етуі керек еді. (Еуропадағы орман шаруашылығы бойынша ең алғашқы оқу курстарының бірі.) Осы факультетте оқуын аяқтаған көптеген жастар медицина және философия факультеттерінде танылды. Олар Гиссен университетінде қазіргі күнге дейін сақталған ерекше түрлі курстарды құрды. Гиссен университеті 18 ғасырдан 19 ғасырға ауысу кезінде зардап шекпеді және Гессен Ұлы Герцогтігінің кеңейтілген аумағындағы жалғыз университет болып қалды. Йенамен бірге, Гиссен саяси белсенді Вормерц университетінің прототипі болды, ал Карл Фоллен мен Георг Бюхнермен бірге "Гизсен Шварцени" осы онжылдықтың революциялық рухын көрсете білді. 1824 жылы 21 жасар Юстус фон Либигтің Ұлы Герцогтік арқылы тағайындалуымен, Александр фон Гумбольдттың ұсынысы бойынша университеттың қарсылығына қарамастан, табиғи ғылымдарда жаңа дәуір басталды, бұл тек Гиссенде ғана емес, жалпы Германиядағы жаңалық болды. Жас, дарынды ғалымдар өздерінің білім салаларында жаңа серпіліс жасады; олардың арасында антиквари Фридрих Готлиб Велкер, заңгер Рудольф фон Херинг, теолог Адольф фон Харнак, математик Мориц Паш және физик Вильгельм Конрад Рентген болды. XX ғасырдың басында Людовициана қазіргі заманғы университетке айнала бастады. Осы кезеңде адам және ветеринария медицинасы бойынша жаңа клиникалар құрылды, ал университет кітапханасы алғашқы тиісті ғимаратын алды. Университеттің орталық ғимаратының (1880 жылы ашылған) және химия мен физиканың жаңадан салынған ғимараттарының құрылысымен қала шекарасында жаңа мәдени орталық пайда болды. Бұл жобаның шешуші қолдаушысы соңғы Ұлы герцог Эрнст Людвиг болды, оған университет алғыс ретінде "Ректор Magnificentissimus" құрметті атағын берді. 1902 жылы студенттердің саны мыңнан асты. Студенттер құрамына алғаш рет әйелдер қабылданды, олар 1900 жылдан бастап қонақ студенттер ретінде, ал 1908 жылдан бастап тұрақты оқуға қабылданды. 1929 жылы Гессеннің әртүрлі мемлекеттері (қайта) біріккеннен кейін екі университет те осы Германия мемлекетінің мемлекеттік университеттеріне айналды. Қазір Гиссен университетінде 23000 студент және 8500 қызметкер бар, бұл Гиссенді Техникалық орта мектептің студенттерімен бірге Германияның ең студенттік қаласына айналдырады. 2019 жылдың желтоқсанында университет "қиын IT қауіпсіздік оқиғасынан" кейін барлық IT серверлерін жапты. Гесс штатының прокуратурасы хакерлік шабуыл туралы істі тергеді.
Кампус
Университеттің белгілі бір кампусы болмаса да, ғимараттар мен жайлар пәндік салаларына қарай топтастырылған және Гиссен қаласының әртүрлі жерлерінде орналасқан. Мысалы, II Философикум – қаланың шетінде, қалалық орманмен шектесетін аймақ. Онда бірнеше факультет ғимараттары мен лекциялық залдар, соның ішінде Audimax орналасқан, ол бірнеше лекциялық залдары бар ғимарат, оның атриумы жиі концерттер мен дискотека кештеріне арналған орын ретінде қолданылады, жергілікті жұртшылықта "Uni Party" деп белгілі.
Аңыз
Гиссен университетінің екі құқық студенті Карл Зигфриден (4 маусым 1822 – 10 наурыз 1840) және Карл фон Мюллер (10 маусым 1799 – 10 наурыз 1840) Гиссендегі Альтер-Фридхоф зиратындағы бірнеше жерге бірге жерленген. Екеуінің де бір күні қаза тапқандығы олардың дуэльде күрескендігі туралы мифті тудырды. Алайда, 2008 жылы жергілікті «Gießener Allgemeine Zeitung» газеті Карл фон Мюллердің бірлесіп құрған «Corps Teutonia zu Gießen» бауырластығының 1939 жылғы тарихнамасына сілтеме жасап, екі студенттің де қызбадан қайтыс болғанын хабарлады. Фон Мюллер науқас досын күтіп баптағанда бұл ауруға шалдыққан. Бауырластық екі студентті де шам жағылған процессиямен жерлеу рәсімінен кейін жерледі.
Рейтингтер
2024 жылғы QS World University Rankings бойынша университет әлемдік деңгейде 396-шы, ал ұлттық деңгейде 22-ші орынды иеленді. 2023 жылғы Times Higher Education (THE) World University Rankings бойынша университет халықаралық деңгейде 351–400 аралығында, ал ұлттық деңгейде 34-тен 36-ға дейін бағаланды. 2023 жылғы Әлемдік университеттердің академиялық рейтингісі (ARWU) мекемені әлемдік деңгейде 601–700 аралығында және ұлттық деңгейде 37-ден 40-қа дейін орналастырды.
Белгілі оқытушылар мен түлектер
Либигтің жанында университеттегі әйгілі профессорлар арасында дәрігер Георг Хаас (1924 жылы Гиссенде әлемдегі алғашқы гемодиализді жүргізген), теолог Адольф фон Харнак, заңгер Рудольф фон Джеринг, экономист және статистик Этьен Ласпьер, физик Вильгельм Конрад Рентген, математиктер Мориц Паш және Альфред Клебш, гештальт психологы Курт Коффка, филолог және археолог Фридрих Готтлиб Велкер, шығыстанушылар Фридрих Швалли, Пол Э. Кале және Эберхард Шредер, сондай-ақ Иерусалим еврей университетінің президенті Бенджамин Мазар болды. Саясат саласындағы жақындағы түлектердің ішінде қазіргі Германия Президенті және бұрынғы вице-канцлер және Сыртқы істер министрі Франк Вальтер Штайнмайер, сондай-ақ қазіргі Экономикалық және Энергетика министрі және бұрынғы Әділет министрі Бриджит Зиприс бар. Университеттің белгілі түлектерінің қатарында органикалық химияшы Август Кекуле, рентген физигі Симона Техерт, денсаулықты зерттеуші социолог Томас Абель, романтикалық драматург және революционер Георг Бюхнер, әдеби және саяси тарихшы Георг Готфрид Гервинус және ботаник Иоганн Якоб Дильениус бар. Эрнест Резерфорд, Резерфордтың атомдық моделін жасаған ғалым, Гиссенде оқыған. Оксфорд университетінің орман шаруашылығы бағдарламасын түлек Уильям Шлих құрды. Рут Кажандер – шизофренияны емдеу үшін хлорпромазинді алғаш қолданған психиатр. Орман шаруашылығы саласында докторлық диссертациясын Гиссенде қорғаған Карл А. Шенк АҚШ-тағы алғашқы осындай мектеп болған Билтмор орман мектебін құрды. Фитсум Ассефа – эфиопиялық мұғалім және саясаткер, FDRE жоспарлау және даму министрі. Сонымен қатар, Гиссен университетінде бітіріп, жұмыс істеген Велтхунгерхильфтің бұрынғы бас хатшысы және GIZ (gtz) басқарушы директоры Ханс Йоахим Преус та осы университеттің түлегі.