Қартайған шебер Q: Гонконг манхуасының тарихы мен мағынасы

Кіріспе

Алфонсо Вонг жасаған Гонконг манхуасы (; Вонгтың романдануы: Ло Фу Ги; сонымен қатар сол аттас фильмнен Мистер Фаннибоун ретінде де танымал) – Альфонсо Вонгтың Гонконг манхуасы. Мультфильм алғаш рет 1962 жылдың 3 ақпанында Гонконг газеттері мен журналдарында жарияланды, кейін 1964 жылы сериялық түрінде шығарылды. Бұл комикс бүгінгі күнге дейін жарық көріп келеді және Азиядағы ең ұзақ жарияланған комикс сериясы болып табылады. Комикс авторлық құқығы Тайбэй, Тайвань қаласында Альфонсо Вонгтың үлкен ұлы Джозеф Вонг Чак құрған WangZ Inc компаниясына тиесілі. Джозеф Вонг жаңа томдарды шығаруды жалғастыруда.

Формат және тақырыптар

Комикстердің басты тақырыбы – юмор: кейіпкерлер әдетте түрлі әлеуметтік жағдайларда, кәсіптерде және тарихи кезеңдерде бейнеленеді – қаңғыбастардан бастап кеңсе қызметкерлеріне, актерлерге және ежелгі жауынгерлерге дейін; бұл оқиғаны дамытуға кең мүмкіндік береді. Көркемдік әртүрлілікке сюрреализм, шетелдіктермен кездесулер, әруақтарды көру және өмірден кейінгі әлем жатады. Әр комикс көбінесе төрт, алты немесе он екі кадрдан тұратын қысқа жолақтар түрінде жарық көрсе де, кейде негізгі кейіпкерлердің қазіргі Гонконгтағы қарақшыларға немесе уся стиліндегі жауынгерлерге қарсы күресін көрсететін ұзақ оқиғалар да жазылған. Old Master Q комикстері көбінесе юморға бағытталған, бірақ сонымен қатар әлеуметтік өзгерістерді де көрсетеді, әсіресе 1960-шы жылдардан 1980-шы жылдарға дейін. Комикстер кейде қалалық өмірдегі кедейлік, ұсақ ұрлықтар және құпия қоғамдар сияқты әлеуметтік мәселелерді қамтиды. Сондай-ақ, ол сәнді, заманауи өнерді және рок-музыканы паш етіп көрсетеді. Кейде комикстерде қазіргі замандағы моральдық және этикалық құндылықтардың төмендеуіне қатысты реніш білдіріледі. Кейіпкерлер көбінесе өзімшілдікке немесе қайғыға бой ұсынады, бірақ комикстерде кейде ұлтық салт-дәстүрлер сияқты жақсы қасиеттер де көрсетіледі. Қытай және ағылшын тілдері арасындағы тілдік кедергі де кейбір комикстерде бейнеленген, мысалы, Ескі шебер Q-ның шетелдіктермен, әсіресе еуропалықтармен қарым-қатынас жасаудағы қиындықтары көрсетілген. Комикстер кейде сюжеттерінде күрделілік пен 1960-80 жылдардағы Гонконгтағы маңызды саяси өзгерістерге қатысты терең ойлар білдіреді. Бұрын ол батысқа еліктеуші қытайларды сынаған, олар көбінесе комикстерде жергілікті қытай мүдделерінен гөрі батыстың мүдделерін жоғары қоятын болып суреттелген. 1984 жылғы Қытай-Британдия бірлескен декларациясынан кейін Гонконгтың Қытайға берілуіне дейінгі кезең де қызығушылық тудырды, өйткені 1980-ші жылдардың соңы мен 1990-шы жылдардың басында комикстерде кейіпкерлердің берілуден қорқуын көрсететін бірнеше туындылар жарық көрді, олар көбінесе болашақ жылмен – 1997 жылмен белгіленген. Кейбір комикстерде Қытай үкіметі мен Қытай Коммунистік партиясының өкілдеріне тікелей шабуыл жасалып, кейде Дэн Сяопиннің карикатуралық бейнесі бейнеленген. Бірақ, оқиғаға жақындаған жылдары бұл оқиға оң көзқараспен суреттелді, бұл автордың пікірінің өзгергенін көрсетеді.

The overall theme of the comics centres on humour: with characters usually portrayed in a variety of social statuses, professions and time periods; ranging from beggars and office workers to actors and ancient warriors; which allows for a wide variety of scenarios to explore. More outlandish situations incorporate surrealism, close encounters with aliens, ghost sightings, and the afterlife. While each comic is typically produced as short strips of four, six or twelve panels, longer comics have been produced revolving around lengthier adventures of the main cast pitted against gangsters in modern Hong Kong or warriors in a wuxia setting. While Old Master Q comics primarily focus on humour, they also reflect changing social trends; particularly from the 1960s to the 1980s. The comics would sometimes feature societal problems in urban life, such as poverty, petty thefts and secret societies. It also poked fun at fashion, contemporary art and rock music. The comic strips sometimes also bemoan the decline of ethical or moral values in modern day living. Characters often display acts of selfishness or misery; although the comics occasionally display good values like filial piety. The language barrier between the Chinese language and the English language is also depicted in some comic strips; illustrated with Old Master Q's difficulty communicating with foreigners, especially Westerners. The comics have, on some occasions, expressed complexity in the plots and serious views on major political changes taking place in Hong Kong during the 1960s 1980s. It had previously criticised overly Westernised Chinese, who were often shown in the comic strips kowtowing to Western interests over the local Chinese interests. The run up to the handover of Hong Kong to China following the Sino British Joint Declaration of 1984 also became a point of interest, as a few comic strips were published through the late 1980s and early 1990s expressing the characters' fears of handover, frequently represented in a numeral of the year it would take place: 1997. Some of these comic strips also depict direct assault of representations of the Chinese government and the Chinese Communist Party, occasionally in the form of caricatured depictions of Deng Xiaoping. The handover was later depicted in more a positive light in the years leading to the actual event; possibly representing a changing perspective from the author.

Бөлек-бөлік

Q Master Q (Q夫子) деп аталатын спин-офф сериясында кейіпкерлердің жас нұсқалары ересек нұсқаларына ұқсас киіммен көрсетіледі. Олардың әрқайсысының есімдері де ересек нұсқаларымен байланысты:

ЕсімдерЕскі қожа Q (老夫子) Q қожа Q (Q夫子)Ескі қожа Q Q қожа Q, Жас қожа Q, Қожа QҰлы картоп КартопбасМырза Чин Чин

Плагиаттық дау

Кейбір карикатуристер мен оқырмандар Кью ескі шеберінің идеясын Альфонсо Вонг емес, 1930 жылдардың аяғында Пэн Ди (朋弟) жасаған деп санайды. Олардың пікірінше, негізінен Қытай материгінің кәсіби карикатуристері болған бір топ адам, Пэн Дидің идеяларын Альфонсо Вонг ұрлаған деседі. Олардың мәлімдемесіне сәйкес, бұл карикатуралар алғаш рет Пекин мен Тяньцзинь қалаларының газеттерінде және журналдарында жарияланған. Пэн Ди жасаған кейіпкердің қазіргі уақытта OMQ ZMedia Ltd авторлық құқығына ие болған Кью ескі шеберіне сәл ұқсас екені айтылады. Пэн Дидің кейіпкері де соған ұқсас киім киген және мінезінде де Кью ескі шеберімен қандай да бір ортақтықтар бар. Дегенмен, әңгімелердің форматы, тақырыптары мен мазмұны мүлдем басқаша болды, себебі Кью ескі шебері диалогқа көп көңіл бөлмейтін, осының арқасында әлемнің түкпір-түкпірінен келген адамдарға оның мазмұны түсінікті болды. Фэн Цзяй 2001 жылы Пэн Дидің жұмыстарының үлгілерін жинаған кітап жариялады, онда Пэн Ди мен Альфонсо Вонгтың туындылары арасындағы ұқсастықтар көрсетілген. Алайда, бұл даудың нәтижесі әлі де белгісіз, себебі WangZ Inc. барлық плагиат айыбын жоққа шығарды.