Тарих

Көне әуе суреттері Лаудиумның батысындағы алғашқы тұрғындары салған дөңгелек типтес үйлердің қалдықтарын көрсетеді. Лаудиумның бастапқы атауы Клаудиус болған, ол бастапқыда Клаудиус Мараис де Врис иеленген Муиплац шаруашылығының құрметіне және Преторияның бұрынғы мэрі болғандықтан, ақтарға арналған аудан ретінде жоспарланған. Лаудиумды апартеид үкіметі Марабастад пен Претория орталығынан этникалық топтарды шығару саясатының бөлігі ретінде құрды, бұл аймақтар «Ақтар аумағы» деп белгіленді. Лаудиум 1961 жылы үнділердің қалашығы деп жарияланды. Клаудиустың бастапқы шығыс бөлігі бір кезде өз атын және ақ тұрғындарды сақтап қалды, бірақ Клаудиустың ақ тұрғындары үнділермен ауыстырылды (кейіннен апартеид үкіметі оны да үнділер аумағы деп жариялады, Лаудиумдағы тұрғын үй тапшылығын азайту мақсатында), және 1980 жылға қарай Клаудиус Лаудиумның бір бөлігіне айналды. Клаудиус R55 (Quagga Road) бойында орналасқан, ал Екінші даңғыл, Үшінші даңғыл және Купрена көшесінің бөлігі техникалық тұрғыдан Клаудиустың құрамына кіреді, сонымен қатар Sunrise School да бар. Дегенмен, R55-тің батысындағы Клаудиустың кішкентай бөлігі көбінесе Лаудиумның бөлігі деп есептеледі, ал R55 оларды бөліп тұратын сызық деп саналады. 2- және 3-кезеңдер төбелі және Эрасмия маңындағы ППК доломитінің карьерін Iscor-дың Претория зауытымен байланыстырған темір жолдың солтүстігінде жатыр. Темір жол 2000-шы жылдардың ортасында қолданудан шығарылды, бірақ темір жолдың бойы әлі де анық көрінеді және Лаудиумның жоғарғы және төменгі бөліктерін байланыстыратын Бенгал көшесі мен Бірінші даңғылды қосатын көпірмен, сондай-ақ 19-шы және 33-ші даңғылдар арасындағы 1990-шы жылдардың басында салынған жолмен байланысты шектейді. 1981 жылы Лаудиумнан Вуртрекерхогте (қазіргі Таба Тсване) әскери базасына Umkhonto we Sizwe ұйымының зымырандық шабуылы жасалды. 1980-ші жылдары апартеидті қолдаған жергілікті саясаткерлердің үйлеріне де шабуыл жасалды. 2012 жылы R55-тің шығысындағы Клаудиусқа қабырға мен қауіпсіздік қақпасы (жолдың жабылуы) орнатылды, тұрғындар оған еркін кіре алады, себебі әрбір тұрғын қабырға құрылысының бір бөлігін төледі. Алайда, келушілер кірмес бұрын кіру/келушілер кітабын толтыруы керек, бұл оны қақпалы ауданға айналдырды. Лаудиум бастапқыда Преторияның бір бөлігі болғанмен, апартеид аяқталғаннан кейін Центурион қаласына қосылды. Центурион, Лаудиумды қоса, 2000 жылы Шванэ қалалық муниципалитетіне қосылды. Доломиттік шұңқырлар Лаудиумдағы мүліктерге және көшелерге үнемі зиян келтіреді. Доломит қауіпті аймағы темір жолдан оңтүстікке қарай созылады. Су, кәріз және жаңбыр суы инфрақұрылымының тозуы шұңқырлардың пайда болуына себеп болды.

Демография

Лаудиумда көптеген индустар мен мұсылмандар тұрады, көптеген ғибадатханалар мен мешіттер бар. Ең көне ғибадатхана – Шри Претория индус Сева Самадж, ал мешіт – Jewel Street көшесіндегі PMT Jumma Masjid. Индустардың көп бөлігі гужараттықтар (көбінесе Гуджараттан) немесе тамилдер (Оңтүстік Үндістаннан). Мұсылмандардың көп бөлігі мемон, кокани немесе суртилер. Сонымен қатар, Апартеид аяқталғаннан кейін Оңтүстік Африкаға көшіп келген көптеген Оңтүстік Азия (индиялық және пакистандық) тұрғындары да бар. Көрінетін мұсылман халқының көптігіне байланысты, бұл басқа африкалық елдерден келген көптеген мұсылман босқындарының да баруға таңдаған жері. Лаудиум салыстырмалы түрде бай аудан болды (қалашық үшін бұл ерекше еді), R55 тас жолынан өте үлкен үйлер көрінеді. Бірақ, аудандағы қылмыс салдарынан көптеген тұрғындар оны тастап, Centurion қаласының маңындағы қауіпсіз, жасыл оңтүстік немесе шығыс қақпалы аудандарына көшіп кетті. Көптеген үлкен коттедждер бөлініп, иммигранттарға (индиялықтар, пакистандықтар, египеттіктер, марокколықтар және сомалиліктер) жалға беріледі. Аудан құлдырап барады, себебі қылмыс, жұмыссыздық және есірткіге тәуелділік көбейді. Лаудиумның экономикалық тұрғыдан кемтар аймағы (академиялық еңбектерде «гетто» деп сипатталған), ресми емес «Ақ блоктар» деп аталады (олардың бояу түсі бойынша аталған), бір және көп отбасылық үкімет салынған тұрғын үйлер Лаудиумның батыс бөлігінде орналасқан. Бірақ, 1990 жылдардың басында Church Street көшесінен солтүстікке қарай Lotus Gardens индуисттік қалашығы құрылды, және көптеген үнді отбасылары Ақ блоктардан сол жерге көшірілді, ал кейбір ескі үйлер бұзылды. Lotus Gardens көпұлтты қалашыққа айналды. Ақ блоктар әлі де бар, бірақ үйлер енді тек ақ түспен боялмайды. Лаудиум полиция бөлімі Ақ блоктарда, қайта жаңартылған бірлікте орналасқан. Extension 2-де, кеңестік пәтерлерден тұратын тағы бір қоғамдық тұрғын үй құрылысы кейіннен тұрғындарға сатылды және қазір Himalaya Heights және Bangladesh Heights деп аталады. Апартеид аяқталғаннан кейін Лаудиумның көптеген тұрғындары Лаудиумның оңтүстігінде орналасқан Erasmia және Christoburg көршілес (бұрын тек ақ адамдарға арналған) қалашықтарына көшіп кетті, бұл бөлінуден туындаған тұрғын үй қысымын жеңілдетті. Соңында, байланыс жолы салынды, кейіннен асфальтталды, бұл қалашықтар арасында тікелей қатынасқа мүмкіндік берді (бұрын Лаудиум мен Erasmia арасында жүрудің жалғыз жолы R55 және M26 тас жолдары арқылы айналып өту болды). 2001 жылғы халық санағы бойынша Erasmia және Christoburg халқының шамамен 66% - ы индиялықтарды құрады, алдындағы он жылда олардың ақ тұрғындарын көптеп ығыстырды. 2000 жылдардың соңында көптеген бай индиялықтар Лаудиумнан шығып, Батыс Centurionдағы жаңа құрылған қауіпсіздік аудандарына көшіп бара бастады. Бұл аудандарда тұратын индиялықтар Лаудиуммен діни, сауда және білім беру байланыстарын сақтайды. Atteridgeville қалашығы Лаудиумның солтүстігінде орналасқан, бірақ екі аудан бірнеше төбелермен бөлінген, ал екеуінің арасында тікелей асфальтталған жол жоқ. Лаудиумда 3 кеңейтім бар, олар 1976, 1978 және 1983 жылдары аяқталды. 1-кеңейтім Ақ блоктардың батыс бөлігін құрайды, 2-кеңейтім бастапқы қалашықтың солтүстігіндегі төбелердің шығыс бөлігінде орналасқан, ал 3-кеңейтім 2-кеңейтімнің батысында орналасқан. Муниципалдық Географиялық ақпараттық жүйеде сондай-ақ қалашықтың батысында орналасқан 4-кеңейтім тізімделген, ол Лаудиум зираты, Лаудиум стадионы, индустар Сева Самадж мектебі және Tshwane мұсылман мектебі сияқты тұрғын емес жерлерден тұрады. Апартеидтен кейін құрылған Itireleng деп аталатын шатырлы лагерь 3-кеңейтімнің бір бөлігі болып табылатын Kathmandu деп аталатын ауданның оңтүстігінде орналасқан.

Білім

Лаудиумда көптеген мемлекеттік мектептер бар. Бірақ, апартеид аяқталғаннан бері Лаудиумдағы көптеген үнді балалары жаңадан ашылған жеке діни мектептерге немесе бұрын ақтар оқыған аудандардағы мектептерге ("бұрынғы үлгілі C мектептері" және жеке мектептер) қатынай бастады. Мемлекеттік мектептерде әлі де көбінесе үнді ұстаздар жұмыс істейді, алайда осы мектептердегі оқушылардың басым бөлігі қара нәсілді және күнделікті қара нәсілділер тұратын елді мекендерден келеді.

Денсаулық сақтау

Лаудиум ауруханасы, апартеид кезінде Лаудиум және айналасындағы аймақтардан келген үндістер үшін құрылған мемлекеттік аурухана жабылды және қазір Лаудиум қауымдық денсаулық орталығы болып жұмыс істейді. Оны провинциялық денсаулық сақтау департаменті басқарады. Itirileng шалажанды елді мекенінің тұрғындарының көпшілігі, мүмкін барлығы да осы қауымдық денсаулық сақтау орталығынан пайдаланады. Бұл мекемеде негізінен кубалық, нигериялық немесе конголық шетелдік дәрігерлер жұмыс істейді. Қауымдық денсаулық сақтау орталығынан өзге, Лаудиумның орталық қалалық аймағында (CBD) муниципалитет басқаратын муниципалдық клиника жұмыс істейді. Бұл клиника алғашқы медициналық көмек көрсетеді. Онда төсек-орындар жоқ, ол тек күндізгі клиника ретінде жұмыс істейді. Лаудиумда бірнеше жеке медицина қызметкерлері мен дәріханалар бар. Лаудиумда рентгендік зерттеулер (рентген, КТ, МРТ немесе УДТ) қызметтерін ұсынатын медициналық мекеме жоқ.

Дін

Лаудиумда түрлі діндер ұстанылады. Олардың ішінде христиандық, индуизм және ислам бар.

Жолдар

Апартеид кезінде көптеген қалалар сияқты, қауіпсіздік күштерінің оңай бақылауын қамтамасыз ету үшін жолдарға қол жеткізу шектелген. Лаудиумның да R55 тас жолының батысынан бір ғана кіреберісі болды, ол Лаудиумды Претория орталығымен және Центурионмен байланыстырды. Қазір оның төрт кіру-шығу нүктесі бар. R55 тас жолының бөлігі болып табылатын қос қатарлы жол Лаудиумды Претория орталығымен байланыстырады, ал R55 тас жолының бөлігі болып табылатын, Центурионға дейінгі нашарлаған бір қатарлы жол 2013 жылға дейін қос қатарлы жолға жаңартылды. Тас жолға қосылу N14 арқылы жүзеге асырылады, оған R55 арқылы оңтүстікке қарай бірнеше шақырым жерден жетеді. R55-тен батысқа қарай N14 Лаудиумды және айналасындағы аймақтарды Батыс Рандқа қосады, ал шығысқа қарайғы қатарлар N1 тас жолымен Йоханнесбургке, Центуриондағы Бракфонтейн түйіскені арқылы өтуге мүмкіндік береді. Преторияның экономикалық және академиялық маңызды шығыс аймақтарына дейінгі жол байланыстары нашар, көбінесе жүргізушілер қала орталығынан өтуге немесе Таба Тшване әскери базасы арқылы қысқа жолмен өтуге мәжбүр болады. Лаудиумның көше атаулары қатаң көше желісін құрамайды, бірақ солтүстік-оңтүстікке бағытталған көшелер "Авеню" деп нөмірленеді (3-кеңестегі кейбір авенюлер Оңтүстік Азия қалаларының аттарымен аталады), ал шығыс-батысқа бағытталған көшелер көбінесе минералдар мен асыл тастар, түстер (1-кеңес, ақ блоктар) немесе Оңтүстік Азияның географиялық ерекшеліктерімен (2-ші және 3-ші кеңейтулер) аталады.

Қоғамдық көлік

Қоғамдық көлік байланыстары шектеулі, және апартеид аяқталғаннан кейін шектеулі муниципалды автобус қызметтері енгізілгенімен, шағын автобус таксилері әлі де қоғамдық көліктің басты түрі болып табылады. Апартеид кезеңінде Йоханнесбургке автобус қызметі (Laudium Bus Service) болған, бірақ қазір ол қызмет тоқтатылған. Тұк-тұктар да салыстырмалы түрде төмен бағада қолжетімді.

Экономика

Лаудиумда бастапқыда тауарлары шектеулі дүкендер болған. Көптеген сауда-саттықтар Лаудиумнан тыс жерлерде жасалған. 1994 жылдан кейін, жаңа тұрғындардың көбеюімен бірге, ресми және бейресми сауданың артуы байқалды. Орталық қалалық ауданның (CBD) төңірегіндегі көптеген тұрғын үйлер коммерциялық мақсатта пайдаланылатын ғимараттарға айналдырылды. 1994 жылға дейін Лаудиумда отырып тамақ ішетін мейрамханалар болған жоқ. Ондай мейрамхана ашуға тырысқандардың ішінде Наваб мейрамханасы да жабылды. 2017 жылға қарай кем дегенде бес мейрамхана және бірнеше жылдам тамақ желілерінің филиалдары болды. Мейрамханалардың көбісі пакистандық, үнді немесе бангладештік мейрамханалар еді. Бұл Лаудиумдағы көптеген кәсіпорындардың шетелдік меншікте екендігінде де көрінеді. Бұл, жалпы алғанда, елдегі жағдайдың да көрінісі болып табылады, онда барлық қалалар мен елді мекендердегі шағын бизнестің көп бөлігі шетелдіктерге тиесілі.