Кіріспе
Азотты бекітетін бактериялар туысы – Rhizobium бактериялар туысы, грам-теріс топырақ бактерияларының туысы, азотты бекітеді. Rhizobium түрлері (көбінесе) бұршақ тұқымдас және басқа да гүлді өсімдіктердің тамырларымен эндосимбиотикалық азотты бекіту қарым-қатынасын құрайды. Бактериялар өсімдік жасушаларын отарлап, тамыр түйіндерін жасайды, онда нитрогеназа ферментін пайдаланып атмосфералық азотты аммиакқа айналдырады. Аммиак, глутамин немесе уреидтер сияқты органикалық азотты қосылыстар түрінде қожалық өсімдікпен бөліседі. Өсімдік өз кезегінде бактерияларға фотосинтез нәтижесінде түзілген органикалық қосылыстарды ұсынады. Бұл өзара пайдалы қарым-қатынас барлық ризобияларға тән, ал Rhizobium туысы – оның классикалық мысалы. Rhizobium фосфатты ерітуге де қабілетті.
the bacterial genus
Rhizobium is a genus of Gram negative soil bacteria that fix nitrogen. Rhizobium species form an endosymbiotic nitrogen fixing association with roots of (primarily) legumes and other flowering plants. The bacteria colonize plant cells to form root nodules, where they convert atmospheric nitrogen into ammonia using the enzyme nitrogenase. The ammonia is shared with the host plant in the form of organic nitrogenous compounds such as glutamine or ureides. The plant, in turn, provides the bacteria with organic compounds made by photosynthesis. This mutually beneficial relationship is true of all of the rhizobia, of which the genus Rhizobium is a typical example. Rhizobium is also capable of solubilizing phosphate.
Тарих
Мартинус Бейжеринк 1888 жылы көкбұршақтардың түйіндерінен микроорганизмді оқшаулап, өсірген алғашқы ғалым болды. Ол оны Bacillus radicicola деп атады, қазір бұл микроорганизм Бергейдің анықтамалық бактериология жөніндегі нұсқаулығында Rhizobium туысына жатқызылған.
Зерттеу
Ризобиум кейбір өсімдіктермен, мысалы, көкбұршақтармен симбиотикалық қарым-қатынас құрады, ауадан азотты аммиакқа түйіндейді, ол өсімдіктер үшін табиғи тыңайтқыш болып табылады. Ауыл шаруашылығы зерттеу қызметі әртүрлі ризобиум түрлерінің генетикалық картасын олардың симбиотикалық өсімдік түрлерімен, мысалы, люцерна немесе соя сияқты, зерттеулер жүргізуде. Бұл зерттеудің мақсаты – тыңайтқыштарды қолданбай өсімдіктердің өнімділігін арттыру. Молекулалық биологияда ризобиум ДНК-ны бөліп алу жиынтығының реагенттері мен ультратаза су жүйелерінің ластанушысы ретінде анықталды, бұл микробиотада немесе метагеномдық деректерде қате пайда болуына алып келуі мүмкін. Азотты бекітетін бактериялардың ластанушы ретінде кездесуі, ультратаза су өндірісінде азот газын қолданудан туындауы мүмкін, яғни сақтау ыдыстарындағы микроорганизмдердің өсуін тежеу үшін.