Шайенн өзені: географиясы, су ресурстары және экологиясы

Кіріспе

Оңтүстік Дакотаның батысында және Вайомингтің солтүстік-шығысында ағатын өзен, Оңтүстік Дакота мен Вайоминг штаттарындағы өзен – Шайен өзені (; "Жақсы өзен"), бұл атау бір кезде осы жерде тұрған Шайен халқына сілтеме жасайды. Өзен Миссури өзенінің саласы болып табылады және шамамен 295 миль (475 км) ұзындықты құрайды, ал су жинау алабы 62 800 км²-ге жетеді. Су жинау бассейнінің 60 пайызы Оңтүстік Дакотада орналасқан, ал қалған бөлігінің көп бөлігі Вайомингте.

Курс

Вайоминг штатындағы Антилопа және Құрғақ бұлақ өзендерінің қосылған жерінде пайда болған, ол Вайомингтің солтүстік-шығысындағы Конверс округінде орналасқан Түндер бассейні ұлттық шалғынды даласында бастау алады. Ол шығысқа қарай Оңтүстік Дакотаға ағып, Эджмонт қаласынан өтеді және Ангостура суқоймасы арқылы өтіп, Қара төбелердің оңтүстік шетін айналып өтеді. Қара төбелердің шығыс жағында солтүстік-шығысқа қарай ағып, Орал, Буффало Гэп ұлттық шалғынды даласы және Пайн Ридж үнді резерваты мен Бадлендс ұлттық паркінің солтүстік-батыс шекарасымен өтеді. Оған Рапид Крик қосылады, Васта қаласынан өтеді және шығыс Мид округінде Белл-Фурш өзенімен бірігіп, содан кейін Шиен өзені үнді резерватының оңтүстік шекарасы бойымен солтүстік-шығысқа қарай ағып өтеді. Черри Крик қаласына жақын жерде Черри Крик өзені қосылып, Оахе көліне құяды, бұл Оңтүстік Дакотадағы Пьер қаласының солтүстік-шығысына қарай шамамен 32 миль (50 км) жерде орналасқан, ал өзеннің төменгі 35 милі (56 км) Оахе көлінің бір бөлігін құрайды. Белл-Фурш өзені Шиеннің ең ірі саласы болып табылады. Рапид, Салфур, Плум, Черри және Ул Криктер Белл-Фурш Шиеннің маңызды басқа салалары. Қара төбелерден еріген қар өзен суының басты көзі болып табылады. Қара төбелерге және оның кен өнеркәсібіне жақындығының арқасында Шиен өзені тарихи түрде мырыш, сынап және цианидтің көп мөлшерін жинаған. Су сапасы регламенттерінің нәтижесінде бұл ластағыштар енді үлкен қауіп тудырмайды. Шиен өзеніндегі еріген минералдардың мөлшері Оңтүстік Дакотаның басқа ірі өзендеріне қарағанда жоғары. 2001 жылғы мәліметтерге сәйкес, Шиен су алабының басым бөлігі шөптекті далалармен (62,8%), бұталы далалармен (16,3%) және орманды жамылғылармен (11,9%) жабылған. 2010 жылы су пайдалану күніне орташа есеппен 5254 миллион галлонды құрады, бұл шамамен бір адамға тәулігіне 1170 галлонға тең. Шиен су алабындағы 9 көл мен суқоймада барлығы 1855 мың акр-фут су (600 миллион галлоннан астам) сақталған. Седиментация Шиен су алабы үшін су сапасының маңызды мәселесі болып табылады, бұл суқоймалардың сыйымдылығын азайтуы мүмкін. Шиендегі негізгі су мәселелері үлкен Миссури өзенінің бассейніне тән және климаттың жылынуынан күтілетін салдарлармен байланысты.

Formed by the confluence of Antelope Creek and Dry Fork Creek in Wyoming, it rises in northeastern Wyoming in the Thunder Basin National Grassland in Converse County. It flows east into South Dakota, passes Edgemont, and skirts the southern end of the Black Hills, passing through Angostura Reservoir. On the east side of the Black Hills, it flows northeast, past Oral, the Buffalo Gap National Grassland, and along the northwestern boundary of the Pine Ridge Indian Reservation and Badlands National Park. It is joined by Rapid Creek, passes Wasta and is joined by the Belle Fourche River in eastern Meade County, after which it flows ENE along the southern boundary of the Cheyenne River Indian Reservation. Near the town of Cherry Creek, it is joined by Cherry Creek and flows into Missouri at Lake Oahe, approximately 32 mi (50 km) NNW of Pierre, South Dakota, with the lower 35 mi (56 km) of the river forming an arm of Lake Oahe. The Belle Fourche River is the largest tributary of the Cheyenne. Rapid, Sulphur, Plum, Cherry, and Owl Creeks are important other tributaries of the Belle Fourche Cheyenne. Snowmelt from the Black Hills provides the major source of river water. Because of the proximity to the Black Hills and its mining industry, the Cheyenne historically picked up large quantities of zinc, arsenic, and cyanide. Those pollutants are no longer a major threat due to water quality regulations. The Cheyenne River is still higher in dissolved mineral content than any other South Dakota major river. As of 2001, the Cheyenne watershed was primarily grassland (62.8%), followed by shrubland (16.3%) and forest cover (11.9%). water use was an average of 5,254 million gallons per day in 2010. This amounts to approximately 1,170 gallons per person per day. A total of 1,855 thousand acre feet of water (more than 600 million gallons) are stored in 9 lakes and reservoirs in the Cheyenne watershed. Sedimentation is a major water quality concern for the Cheyenne watershed, potentially resulting in reduced storage capacity for reservoirs. Major water issues in the Cheyenne, reflect those of the larger Missouri River basin and stem from anticipated effects from a warming climate.

Өнеркәсіптік пайдалану

Суаруға арналған ауыл шаруашылығындағы суға деген сұраныс, жойылу қаупі төнген түрлер мен жабайы жануарлардың тіршілік ету орталарына ұлғаятын қауіптер – температураның көтерілуімен және буланудың артуымен тікелей байланысты үлкен мәселелер. Су компаниялары да өзгеріп жатқан су ағыны кезеңдеріне байланысты "су жеткізу" мәселесіне алаңдаушылық білдіреді. Сол сияқты, энергетикалық компаниялар да климаттың су электр станцияларының жұмысына тигізетін әсеріне қатысты алаңдаушылық танытады.