Кіріспе

Леже (албан. Lezhë) — Албания Республикасындағы қала, Леже округінің және Леже муниципалитетінің орталығы. Бұл Албанияның үздіріспей қоныстанған қалаларының бірі, оның шамамен 2400 жылдық тарихы бар. Лабеатай тайпасының маңызды бекіністерінің бірі болған Леже қаласының ең көне қабырғалары типтік иллириялық құрылыс үлгісінде салынған және б.з.б. 4 ғасырының соңына жатады. Леже – Иллирия патшалығының маңызды орталықтарының бірі. Македониямен болған қақтығыстар кезінде Филипп V қаланы басып алып, оны Македонияның Адриатика теңізіне қарайтын жолына айналдырды. Кейін қала иллириялықтарға қайтарылды. Рим-Иллирия соғыстарынан кейін және Гентиус мемлекетінің құлауынан соң Леже Римге бағынды. Леже – Скандербегтің албан феодалдарын Осман империясына қарсы күреске біріктірген Леже лигасының орны.

Қазіргі заманғы

Бүгінде Леже өсіп келе жатқан қала. Шенджин портына жақындығы, сондай-ақ солтүстікке Черногория шекарасына, оңтүстікке Тиранаға қарай өтетін ұлттық жол бойында орналасқандығы өнеркәсіп және бизнес үшін тартымды етеді.

География

Леже муниципалитеті Албанияның Солтүстік аймағындағы Леже округінің құрамында орналасқан және Балдрен, Блиништ, Дайч, Каллмет, Колш, Шенджин, Шенколл, Унгрей, Зеймен қатарласа жатқан әкімшілік бірліктерден тұрады, ал Леже муниципалитет орталығы болып табылады. Муниципалитет солтүстікте Задрима жазығы, шығыста Пюк-Мирдит таулы аймағы, оңтүстікте Мать өзенінің құйылысы және батыста Албанияның Адриатика теңізі жағалауы арасында жатыр. Оның ауданы 509,1 км² құрайды.

Климат

Кёппен климаттық жіктелімі бойынша Леже ыстық жазғы Жерорта теңізі климатының (Csa) аймағының шетінде орналасқан, орташа жылдық температурасы .

Инфрақұрылым

Қаланың барлық жерінде қалалық автобустар, халықаралық және ұлттық автобустар бар. Леже қаласының орталығына жақын жерде теміржол станциясы орналасқан. Бұл жол Дуррес қаласынан басталып, Шкодер қаласында аяқталады. Ол пайдалы, бірақ оны жиі пайдаланбайды. Леже қаласының басты тас жолы – SH 1, ол солтүстікке қарай Шкодермен, ал оңтүстікке қарай Дуррес-Кукес тас жолымен (A1, Милот қиылысы) байланыстырады. SH32 Леже қаласын жағалаудағы Шэньцзиньмен қосады.

Демография

2011 жылғы санақ бойынша Леже муниципалитетінің халқы 65 633 адамды құрады. Муниципалитет халқының саны 2011 жылғы Албания санағы бойынша бұрынғы әкімшілік бірліктердің жалпы санынан есептелді.

Мәдениет

Футбол клубы – КС Беселиджа Леже. Негізінен футбол мен баскетболға баса назар бергенімен, КС Беселиджа күрес және жағажай волейболы сынды басқа да спорт түрлерімен де айналысады. 2004 жылдан бастап ежелгі Лисос акрополісі мен Скандербег ескерткішінің маңында қазба жұмыстары жүргізілді, осының нәтижесінде эллиндік, римдік және ерте византиялық ғимараттар, қабірлер және тағы да басқа археологиялық жаңалықтар табылды.