Бірінші дүниежүзілік соғыс кезеңіндегі британдық «Лайон» класты крейсерлер

Кіріспе

Британдық линкорузерлер класы

«Арыстан» класы – Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрын Корольдік теңіз күштері үшін салынған екі линкорузер. Олар «Splendid Cats» («Сұлу Мысықтар») деген лақап атымен белгілі болған. 1914 жылдың тамызында Хелиголанд шығанағы шайқасында неміс жеңіл крейсерін батырып, 1915 жылы Доггер Банкі және келесі жылы Ютландия шайқастарына қатысты. «Lion» Доггер Банкі шайқасында соншалықты зақымданғандықтан, портқа сүйреп әкелуге мәжбүр болды. Ютландия шайқасы кезінде «Lion» кемесінде кордиттен қауіпті өрт шығып, кеме жойылуы мүмкін еді. Оның әпкесі «Принцесса Роял» да Хелиголанд шығанағы шайқасында рөл атқарды, содан кейін Панама каналын пайдалану мүмкіндігіне қарсы Кариб теңізіне, неміс Шығыс Азия эскадрильясын тоқтату үшін жіберілді. 1914 жылдың желтоқсанында Фолкленд аралдары шайқасында эскадрилья батып кеткеннен кейін «Принцесса Роял» 1-ші линкорузер эскадрильясына (BCS) қосылды. Доггер Банкі шайқасында ол бірнеше рет дұрыс тиді, бірақ біреуі неміс бронекерін мүгедек қылды, бұл қарсылас кемені ұстап алып, британдық линкорузерлердің шоғырланған атысымен батыруға мүмкіндік берді. Одан кейін «Принцесса Роял» 1-ші BCS-тің флагманы болды және Ютландия шайқасына қатысты. Екі кеме де 1916 жылдың 19 тамызындағы шешімсіз қақтығыста болды. Әпкелер соғыстың қалған бөлігін Солтүстік теңізде ешқандай оқиғасыз патрульдеуде өткізді; олар 1917 жылы Хелиголанд шығанағының екінші шайқасында алыстан қорғаныс жасады. 1920 жылы олар резервке қойылды, содан кейін бірнеше жылдан кейін 1922 жылғы Вашингтон теңіз келісімінің шарттарына сәйкес металл тескілеуге сатылды.

Дизайн және сипаттама

1907–1908 жылдары неміс теңіз құрылысын жеделдету Х. Х. Асквиттің либералды үкіметін қоғамдық қысымға көнуге және 1909–1910 жылдардағы құрылыс бағдарламасына көбірек кемелерді бекітуге мәжбүр етті. 1908–1909 жылдары тек бір шайқас кемесі мен бір шайқас крейсері бекітілді, бірақ 1909–1910 жылдары үш шайқас кемесі мен бір шайқас крейсері бекітілді, ал тағы үш шайқас кемесі мен бір шайқас крейсері қоғамдық пікір мен Әскери-теңіз министрлігін (Адмиралтействоны) қанағаттандыру үшін резервтік кемелер ретінде жоспарланды. Ылғи да қысым үкіметті 1909 жылдың шілдесінде резервтік кемелер де салынатынын жариялауға мәжбүр етті. Бұл қысым сонымен қатар Әскери-теңіз министрлігіне салынып жатқан жаңа неміс дредноуттарынан сапалық артықшылықты сақтау үшін жаңа кемелердің өлшемін және қуатын арттыруға рұқсат берді. Lion класындағы шайқас крейсерлері Мольтке класындағы жаңа неміс шайқас крейсерлеріне Invincible класындағы неміс кемелерінен артық болу үшін жобаланды. Жылдамдық, броня және артиллерияның диаметрін арттыру Indefatigable класымен салыстырғанда көлемін 40%-ға ұлғайтып, оларды әлемдегі ең ірі соғыс кемелеріне айналдырды. Олардың орналасуы 1910 жылғы алғашқы «супердредноут» класының дизайнынан бейімделді, ол 13,5 дюймдік (343 мм) артиллериямен жабдықталған. Кемелер 13,5 дюймдік Mk V артиллериясымен қаруланған алғашқы шайқас крейсерлері болды. Lion конструкциясы алдыңғы шайқас крейсерлерінің кейбір кемшіліктерін жойды, олар палубада қауіпсіз түрде ату мүмкін болмағандықтан, орталық бөлігіндегі артиллериялық мұнаралардың қанатын пайдалана алмады, осылайша үш мұнаралық залпқа шектелді. Бұл жаңа артиллерияның үлкенірек өлшемі мен салмағының салдарынан қанатты мұнараларды пайдалану мүмкін болмады. Сондықтан Lion-дағы барлық төрт мұнара орталық сызықта орналастырылды; «Q» мұнарасы кеменің ортасында орналасқан және тек борға оқ атуға қабілетті болды. Теңіз құрылысы директоры сэр Филип Уоттс кеменің ұзындығы үш секцияға, барлығы 12 футқа (4 метрге) ұзартылса, артқы мұнарадан жоғары орналасқан бесінші мұнараны қосуға болатынын ұсынды, бұл қосымша мұнара үшін 175 000 фунттан басқа шығынды көп арттырмайды, бірақ кемеге 25%-ға артық өрттік күш қосады. Бұл ұсыныс, мүмкін, оның іске асырылуына күмәндік тудырғандықтан мақұлданбады.

The acceleration of the German naval building programme in 1907–1908 forced H. H. Asquith's Liberal Government to yield to public pressure and authorise more ships for the 1909–1910 Construction Programme. Only a single battleship and a battlecruiser had been authorised in 1908–1909, but three battleships and a battlecruiser were authorised in 1909–1910 with another three battleships and a battlecruiser planned as contingency ships to placate the public and the Admiralty. Continuing pressure forced the government to announce in July 1909 that the contingency ships would also be built. This pressure also allowed the Admiralty to gain approval to improve the size and power of its new ships so as to maintain qualitative superiority over the new German dreadnoughts then under construction. The Lion class battlecruisers were designed to be as superior to the new German battlecruisers of the Moltke class as the German ships were to the Invincible class. The increase in speed, armour and gun size forced a 40% increase in size over the Indefatigable class and made them the largest warships in the world. Their layout was adapted from the design of the first "super dreadnought" class, the s of 1910, with 13.5 inch (343 mm) guns. The ships were the first battlecruisers to be armed with the new 13.5 inch Mk V gun. The design of the Lions remedied some of the shortcomings of the preceding battlecruisers, which suffered from an inability of the en echelon amidships turrets to safely fire across the deck, limiting them to a three turret broadside. This was done because the greater size and weight of the new guns rendered wing turrets impracticable. As such, all four turrets in the Lions were arranged on the centreline; 'Q' turret was located amidships and could only fire on the broadside. The Director of Naval Construction, Sir Philip Watts, suggested that a fifth turret, superfiring over the rear turret, could be added if the ship was lengthened by three frames, 12 feet (4 m) in total, and that this would add very little cost other than the £175,000 for the additional turret but add 25% more firepower to the ship. This was not approved, possibly because of doubts about its feasibility.

Қозғалтқыш

Lion класындағы кемелер екі жиындық Parsons тікелей жетекті бу турбинасымен жабдықталған, олардың әрқайсысы екі винт білігін қозғалтатын. Олардың үш қанатты винттерінің диаметрі ішкі біліктерде 12 фут (4 метр), ал сыртқы біліктерде 11 фут (3 метр) болды. Турбиналар, қуаты , қырық екі Yarrow қазандықтарымен қамтамасыз етілген буды пайдаланды, олар Lion қысымында жұмыс істеді. Lion теңіз сынақтары кезінде жоспарланған жылдамдығына , бірақ одан асып түскенімен де жетпеді, ал Princess Royal кемесіне қол жеткізді. Кемелер көмірдің қоры 800 тоннаны, сондай-ақ оның жану қарқынын арттыру үшін көмірге шашыратылатын 150 тонна жанар майды тасыды. Толық қуатпен олар жылдамдықпен 4000 теңіз миліне дейін жүзе алатын.

Қару-жарақ

Lion класындағы кемелерде "А", "Б", "Q" және "Y" деп аталатын төрт гидравликалық қуатты екі зеңбірек мұнарасында сегіз БЛ 13,5 дюймдік Mark V зеңбірегі орнатылған. Корольдік теңіз күштерінің алдыңғы екі класты крейсерлерінен айырмашылығы, олардың кемелерінің алдыңғы, артқы және екі жағында мұнаралары болған, Lion класындағы кемелердегі негізгі қару-жарақ алдыңғы жағынан артқы жағына дейін бір қатарға орналастырылған, "B" мұнарасы "A" мұнарасының үстінен, "Q" мұнарасы кеме ортасында және "Y" мұнарасы артқы жағында орналасқан. Зеңбіректердің көтерілу бұрышы -3°-тан +20°-ға дейін болды; олардың нысаналары +15°-қа дейін шектелген, 1916 жылғы мамыр айында Ютландия шайқасы алдында толық көтерілуге мүмкіндік беретін супер-көтерілетін призмалар орнатылғанға дейін. Олар зеңбіректерді минутына екі оқпен атып, +20° көтерілу бұрышында белгілі бір қашықтыққа оқтарды жіберді. Соғыс кезінде кемелер әр зеңбірекке 110 оқтан 880 оқ алып жүрді. Lion класының қосалқы қару-жарағы он алты BL 4 дюймдік Mark VII зеңбірегінен тұратын, олардың көпшілігі бір тұтқалы казематтарға орнатылған. Оларға бір зеңбірекке 150 оқтан берілді. Кемелердің әрқайсысында екі су асты торпедалық түтік орнатылған, біреуі әрбір бортында. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі жылдары отты басқару технологиясы қарқынды дамыды және директорлық атыс жүйесін әзірлеу маңызды жетістік болды. Бұл кемеде жоғары орнатылған отты басқару директорынан тұратын, ол электрлік түрде мұнараларға зеңбірек деректерін циферблаттағы көрсеткіш арқылы жіберіп, мұнара экипажы оны орындау керек еді. Директор бір уақытта зеңбіректерді атып, снарядтардың жарылуын анықтауға көмектесті және снарядтардың таралуына әсерін азайтты. "Лайон" кемесі 1915 жылдың басында "Доггер-Банк" шайқасынан кейін жөндеуден өткенде, ал "Принцесса Роял" кемесі 1916 жылдың басында жүйе алды. 1918 жылы әрбір кемеге екінші директор қосылды. Зеңбірек мұнараларының алдыңғы және бүйірлік қабырғалары 9 дюйм қалыңдыққа ие болды, ал төбелері белгілі бір қалыңдыққа ие болды. Барбеттер палубаның үстінен 9 дюймдік бронямен қорғалған, жоғары және төменгі бронядан қалыңдығы азайды. Бақылау мұнарасының қабырғалары белгілі қалыңдыққа ие болды, 3 дюймдік төбесі және байланыс түтігі болды. Магазиндер мен оқ-дәрі бөлмелерінің тұсындағы никельді болаттан жасалған торпедалық бөлімдер белгілі қалыңдыққа ие болды. Олардың түтіктері жоғарғы және бастиондық палубалар арасындағы қабырғаларында 1 дюймдік никельді болаттан жасалған қалқанмен қорғалған. Ютландия шайқасы олардың тік түсетін снарядтарға осалдығын көрсеткеннен кейін, шамамен салмағы бар 1 дюймдік қосымша броня қосылды.

The Lion class ships mounted eight BL 13.5 inch Mark V guns in four twin hydraulically powered gun turrets, designated 'A', 'B', 'Q' and 'Y'. Unlike the two previous classes of battlecruiser in the Royal Navy, which had turrets fore, aft and on each side of the ship, the Lion class ships had their main armament mounted in a single line from front to rear, with 'B' turret superfiring over 'A' turret, 'Q' turret mounted amidships, and 'Y' turret aft. The guns had elevation ranges from −3° to +20°; their gunsights were limited to +15° until super elevating prisms were installed before the Battle of Jutland in May 1916 to allow full elevation. They fired projectiles at a muzzle velocity of ; at +20° elevation, they had a range of Their rate of fire was two rounds per minute. The ships carried a total of 880 rounds during wartime for 110 shells per gun. The secondary armament of the Lion class consisted of sixteen BL 4 inch Mark VII guns, most of which were mounted in casemates in single mounts. They were provided with 150 rounds per gun. The ships were fitted with two submerged torpedo tubes, one on each broadside. Fire control technology advanced quickly during the years immediately preceding World War I and the development of the director firing system was a major advance. This consisted of a fire control director mounted high in the ship which electrically provided gun data to the turrets via a pointer on a dial, which the turret crewmen only had to follow. The director layer fired the guns simultaneously, which aided in spotting the shell splashes and minimised the effects of the roll on the dispersion of the shells. Lion received her system in early 1915 while undergoing repairs after the Battle of Dogger Bank and Princess Royal got hers in early 1916. A second director was added to each ship in 1918. The gun turrets had 9 inch fronts and sides and their roofs were thick. The barbettes were protected by 9 inches of armour above the deck, thinning to above the upper armour deck and below it. The sides of the conning tower were thick and it had a three inch roof and communication tube. Nickel steel torpedo bulkheads thick were fitted abreast the magazines and shell rooms. Their funnel uptakes were protected by nickel steel splinter armour thick on the sides and 1 inch on the ends between the upper and forecastle decks. After the Battle of Jutland revealed their vulnerability to plunging shellfire, 1 inch of additional armour, weighing approximately ,

Өзгерістер

Lion класындағы кемелер ұшаққа қарсы қарусыз салынды, бірақ соғыс барысында әртүрлі қару-жарақтар орнатылды. Олардың ішінде жылдам атушы (QF) 6 фунт (57 мм) Hotchkiss зеңбірегі, жоғары бұрышты (HA) Mk Ic тірегінде, ең жоғары көтерілу бұрышы 60° болатын. 1914 жылғы қазанда әрбір кемеге біреуі орнатылды, бірақ «Lion» зеңбірегі 1915 жылғы шілдеде, ал «Princess Royal» зеңбірегі 1916 жылғы желтоқсанда алынып тасталды. QF 3 дюймдік (76 мм) 20 квт салмақты АА зеңбіректер жоғары бұрышты Mk II тіректерінде, 10° және +90° аралығындағы көтерілу диапазонымен де қолданылды. Олар оқ-дәрілерді бастапқы жылдамдықпен атып шығарды. Зеңбіректердің ең жоғары биіктігі 23000 фут (7010 м) құрады. «Lion» 1915 жылы осы қарулардың жұбын алды және соғыс аяқталғанға дейін сақтап қалды. «Princess Royal» 1915 жылғы қаңтарда бір зеңбірекпен жабдықталды және ол 1917 жылғы сәуірде алынып тасталды. 1917 жылғы сәуірде оған 60° көтерілуге қабілетті 4 дюймдік Mark VII зеңбіректерінің екеуі орнатылды. Олар максималды қашықтықтағы оқ-дәрілерді атып жіберді. Олардың ату циклдық жылдамдығы минутына 200 оқ болды, бірақ нақты жылдамдығы одан әлдеқайда төмен болды. 1916 жылдан кейін басты мачта үш аяқтыға өзгертілді. Бұл директорлық атумен байланысты мачтадағы атыс бақылау жабдығының салмағының артуына байланысты болды. 1917 жылы «Lion» және «Princess Royal» артқы түтікшеде және басты мачтада іздеу шамдарымен жабдықталды, сонымен қатар артқы батареядан әрқайсысы бір 4 дюймдік зеңбірегінен айырылды. 1918 жылдың басында екі кеме де Sopwith Pup және Sopwith 1½ Strutter ұшақтары үшін «Q» және «X» мұнараларында ұшу платформаларын алды, ал «Lion» кемесі артқы құрылысының соңында торпеда басқару станциясымен жабдықталды.

Соғысқа дейінгі мансап

Іске қосылғаннан кейін, Lion және Princess Royal 1-ші крейсерлік эскадрильяға бекітілді, ол 1913 жылдың қаңтарында 1-ші жеңіл крейсерлік эскадрилья (BCS) деп қайта аталды, және Lion оның флагмандық кемесі болды. Контр-адмирал Дэвид Битти 1913 жылдың 1 наурызында 1-ші жеңіл крейсерлік эскадрильяға (BCS) қолбасшылықты қабылдады. 1914 жылдың ақпанында 1-ші жеңіл крейсерлік эскадрильяның (BCS) қалған бөлігімен бірге, олар Брест портына сапар жасады, ал эскадрилья маусымда Ресейге барды. Принцесса Роял адмирал Граф Спидің Шығыс Азия эскадрильясын іздеу үшін, ол Корнель шайқасында контр-адмирал Кристофер Крэдоктың Батыс Индия эскадрильясын жойғаннан кейін, қараша айында Солтүстік Атлантика және Кариб теңізі эскадрильяларын күшейтуге жіберілді. Неміс кемелері Фолкленд аралдары шайқасында батып кеткеннен кейін ол келесі айда үйге қайтты.

Скарбороға шабуыл

Неміс әскери-теңіз флоты Солтүстік теңіз жағалауындағы британдық қалаларды бомбалау стратегиясын қабылдады, мақсаты – Ұлыбритания Корольдік теңіз флотын әрекетке тартып, оның күштерін бөліп-жарып жою болатын. 1914 жылғы 3 қарашада Ярмутқа жасалған алғашқы шабуыл толыққанды сәтті болмаса да, адмирал Франц фон Хиппер одан кейін ірі масштабты операция жоспарлады. Жылдам соғыс крейсерлері бомбалауды жүргізер еді, ал барлық Ашық теңіз флоты Доггер Банктің шығысында орналасып, олардың қайтуын қамтамасыз ететін және шабуылға жауап берген Корольдік флоттың күштерін жоюға дайын тұратын еді. Немістер британдықтар неміс теңіз кодекстерін оқып, шабуыл жасаушы күшті кері жолда ұстамақшы екенін білмеді; сондай-ақ Ашық теңіз флоты да теңізде болады деп күтпеді. Адмирал Битидің 1-ші БКС-і, қазірде төрт кемеге дейін азайған, оның ішінде Lion, және алты дредноуттан тұратын 2-ші ұрыс эскадрильясы Доггер Банкі маңында немістерді тоқтату мақсатымен Ұлы флоттан бөлінді. 15 желтоқсанда Хиппер тағы бір шабуылға шықты және бірнеше ағылшын қалаларын сәтті бомбалады, бірақ 1-ші БКС-ті сүйемелдеген британдық эсминецтер ерте таңда Ашық теңіз флотының неміс эсминецтерін кездестіріп, олармен нәтижесіз шайқас жүргізді. Байланыс үзілуіне байланысты Бити бірнеше сағат бойы осы кездесу туралы хабардар болмады, бірақ неміс кемелерінің бар екенін білгеннен кейін оларды қуалауға бұрылды. Британдық кемелердің алдыңғы қатарлары немістерге жақындап келгенде, Бити Скарборо таңертең бомбаға түсіп жатқанын естіп, батысқа бұрылып, басқа неміс күштерін тоқтатуға тырысты. Британдық күштер Доггер Банкінің оңтүстік-батыс жағын айналып өтіп, екіге бөлінді; Битидің кемелері солтүстікке, ал 2-ші ұрыс эскадрильясы оңтүстікке қарай бағытталды, ағылшын жағалауын қорғап тұрған миналық далалар арқылы өтетін басты жолды кесу үшін батысқа бет алды. Осылайша олардың арасында олқылық қалды, одан неміс жеңіл күштері өтуге кірісті. 12:25-те II барлау тобының жеңіл крейсерлері Хипперді іздеп британдық күштерді басып өтуге көшті. Бірнеше минуттан кейін олар неміс крейсерін байқады, және Бити өзінің соғыс крейсерлерін неміс кемелеріне бұрды, оларды Хиппердің кемелерінің алғы шебі деп ойлады. Бірақ олар 50 км қашықтықта болды. Британдық байланыстағы келесі үзіліс неміс жеңіл крейсерлеріне қашып кетуге мүмкіндік берді, және олар Хипперді британдық соғыс крейсерлерінің орналасқан жері туралы хабардар етті. Неміс соғыс крейсерлері британдық күштердің солтүстік-шығысына бұрылып, қашып кетті.

The German Navy had decided on a strategy of bombarding British towns on the North Sea coast aiming to draw out the Royal Navy and destroy elements of it in detail. An earlier raid on Yarmouth on 3 November 1914 had been partially successful, but a larger scale operation was devised by Admiral Franz von Hipper afterwards. The fast battlecruisers would conduct the bombardment while the entire High Seas Fleet was to station itself east of Dogger Bank to provide cover for their return and to destroy any elements of the Royal Navy that responded to the raid. The Germans did not know that the British were reading the German naval codes and were planning to catch the raiding force on its return journey; they were not aware that the High Seas Fleet would be at sea as well. Admiral Beatty's 1st BCS, now reduced to four ships, including Lion, as well as the 2nd Battle Squadron with six dreadnoughts, was detached from the Grand Fleet in an attempt to intercept the Germans near Dogger Bank. Hipper set sail on 15 December for another raid and successfully bombarded several English towns, but British destroyers escorting the 1st BCS had already encountered German destroyers of the High Seas Fleet in the early morning and fought an inconclusive action with them. Communications failures meant that Beatty was not notified of this encounter for several hours afterwards, but he turned in pursuit of the German ships once he learned of their presence. The lead British ships were closing in on the Germans when Beatty learned that Scarborough was being shelled later that morning and he turned west to intercept the other German force. The British forces split going around the shallow Southwest Patch of the Dogger Bank; Beatty's ships passed to the north while the 2nd Battle Squadron passed to the south as they headed west to block the main route through the minefields defending the English coast. This left a gap between them through which the German light forces began to move. At 12:25, the light cruisers of the II Scouting Group began to pass the British forces searching for Hipper. They spotted a German cruiser a few minutes later and Beatty turned his battlecruisers towards the German ships, thinking they were the advance screen for Hipper's ships. Those were 50 km (31 mi) behind. Another British communications failure allowed the German light cruisers to escape and they alerted Hipper to the location of the British battlecruisers. The German battlecruisers wheeled to the northeast of the British forces and escaped.

Доггер жағалауы шайқасы

1915 жылғы 23 қаңтарда Хиппердің басқаруымен неміс жауынгерлік крейсерлері Доггер жағалауын неміс әрекеттері туралы мәлімет жинау үшін ағылшын балық аулау кемелерінен немесе кішкентай қайықтардан тазалау үшін теңізге шықты. Британдықтар олардың шифрланған хабарларын оқып, үлкен британдық жауынгерлік крейсерлерінің күшімен оларды тоқтатуға келді. Байланыс келесі күні таңертең басталды, Аретуза неміс жеңіл крейсерін байқағанда, ал немістер бірнеше минуттан кейін Биттидің күштерін көріп қалды. Гиппер солтүстік-батыстағы кемелер британдық линкорлар болса, бұл жеткілікті болады деп ойлап, оңтүстікке бұрылуға бұйрық берді, ал егер олар британдық жауынгерлік крейсерлер болса, Блюхердің ең жоғары жылдамдығына дейін жылдамдықты арттыра алады. Битти өз жауынгерлік крейсерлеріне немістер қашып кетпес бұрын оларды қуып жете алу үшін мүмкіндігінше жылдам жүруге бұйрық берді. Алдыңғы кемелер – «Лайон», «Принцесса Роял» және «Лайон» оларды қуып жетіп, өте алыс қашықтықтан атыс ашты. Неміс жауынгерлік крейсерлері шамамен 20 минуттан кейін өздері де атыс бастады және отын «Лайонға» бағыттады. Бір сағаттан кейін олардың атысы бірігіп, «Лайонды» қиратты, тіпті осы уақыт аралығында «Принцесса Роял» Дерфлингермен шайқасты. Тағы бір байланыс қатесі британдық кемелерді Блюхерді батыруға назар аударды, ал Битти өз кемелерінің көпшілігі жауынгерлік крейсерлерді қуып жететін деп жоспарлаған. Осы уақыт ішінде «Принцесса Роял» Блюхерді кем дегенде екі рет соқты, соның ішінде оны мүгедек қылып, басқа британдық кемелердің шабуылға түсуіне мүмкіндік берді. Битти қателікті түзетуге тырысты, бірақ ол алдыңғы жауынгерлік крейсерлерден соншалықты қалып қойғандықтан, оның сигналдарын түтін мен тұман арасында оқу мүмкін болмады. Содан кейін ол эсминецке көшіп, өз жауынгерлік крейсерлерін қуып жетеді. Ол Блюхер батып, «Принцесса Роялға» отырғанша оларды қуып жете алды. Битти неміс жауынгерлік крейсерлерін қуып жете беруге бұйрық берді, бірақ Блюхерді батыруға тым көп уақыт кеткені және Хиппердің кемелері британдықтар оларды ұстап алудан бұрын неміс суларына жете алатыны анық болғандықтан бұйрықты кері қайтарды. «Лайон» үйге қайтып келе жатқанда, қалған жауынгерлік крейсерлер оны қуып жете алды. Кейінірек сол күні түстен кейін жауынгерлік крейсерге «Лайонды» сүйреп әкелуге бұйрық берілді. Портқа жетуге шамамен екі күн кетті. Кеме келесі үш ай бойы жөндеуде болды және 7 сәуірге дейін флотқа қайта қосылмады.

On 23 January 1915, a force of German battlecruisers under the command of Hipper sortied to clear the Dogger Bank of any British fishing boats or small craft that might be there to collect intelligence on German movements. The British were reading their coded messages and sailed to intercept them with a larger force of British battlecruisers. Contact was initiated the following morning when Arethusa spotted the German light cruiser and the Germans spotted Beatty's force a few minutes later. Hipper ordered a turn to the south at , believing that this would suffice if the ships that he saw to his northwest were British battleships and that he could always increase speed to Blüchers maximum speed of if they were British battlecruisers. Beatty ordered his battlecruisers to make all practicable speed to catch the Germans before they could escape. The leading ships, Lion, Princess Royal and , were doing in pursuit and Lion opened fire at very long range. The German battlecruisers opened fire themselves about 20 minutes later and concentrated their fire on Lion. and combined their fire to cripple Lion over the next hour even though Princess Royal engaged Derfflinger during this period. Another signalling failure caused the British ships to focus on sinking Blücher when Beatty intended most of his ships to continue the pursuit of the battlecruisers. During this time Princess Royal hit Blücher at least twice, including the hit that crippled her and allowed the other British ships to engage. Beatty tried to correct the mistake, but he was so far behind the leading battlecruisers that his signals could not be read amidst the smoke and haze. He then transferred to a destroyer and set off in pursuit of his battlecruisers. He caught up to them shortly before Blücher sank and boarded Princess Royal. Beatty ordered the pursuit of the German battlecruisers resumed, but rescinded the order when it became clear that too much time had been wasted sinking Blücher and that Hipper's ships would be able to reach German waters before the British could catch them. Lion was headed home at when the rest of the battlecruisers caught up with her. Later that afternoon, the battlecruiser was ordered to take Lion under tow. It took almost two days to reach port. The ship was under repair for the next three months and did not rejoin the fleet until 7 April.

Ютландия шайқасы

1916 жылғы 31 мамырда «Принцесс Роял» контр-адмирал Осмонд Броктың басқаруындағы 1-ші БКС-нің флагманы болды. «Лайон» екі минуттан кейін «Лютцовқа» алғашқы соққысын берді, бірақ «Лютцовтың» 305 мм (12 дюйм) снарядының бірі 16:00-де «Q» мұнарасына тиді. Ол мұнараның алдыңғы және орталық бөліктерін жарып, ішіндегілердің барлығын өлтірді немесе жарақаттады, содан кейін өрт шықты, оны сөндіруге тырысқандарына қарамастан, ол жалғасты. Келесі оқиғалар туралы мәліметтер әртүрлі, бірақ мұнараның есіктері жабылып, мұнара суға батты. Олар қатты жанып, алауы мачтаның жоғарғы бөлігіне дейін жетті, мұнараның төменгі бөлігінде қалған журналдар мен оқ-дәрі қоймасының көп бөлігін жойды. Газ қысымы журнал есіктерін қисайтып жіберді, және егер мұнара суға батпағанда, журнал жарылып, кеме батып кетер еді. 16:30-да Беттидің кемелерінің алдында барлау жүргізіп жатқан жеңіл крейсер, Жоғары теңіз флотының жетекші күштерінің солтүстікке қарай жоғары жылдамдықпен бетке айдап келе жатқанын байқады. Бетти өзінің кемелерін кері бұрып, қарсы келе жатқан Ұлы флотқа шабуыл жасауға бұйрық берді. Оңтүстікке қарай шабуыл кезінде «Принцесс Роял» «Дерфлингерден» алты рет соққы алды, бірақ олардың ешқайсысы да ауыр болған жоқ. «Лайон» тағы екі рет соққыға ұшырады, бұл оқиға «Солтүстікке қарай шабуыл» деп аталды, содан кейін неміс броненосецтері солтүстікке бұрылыс жасады. Беттидің кемелері баяу қашықтыққа шығып, Ұлы флоттың негізгі күштерімен кездесті. Бетти біртіндеп шығысқа қарай бұрылды, бұл оған Ұлы флоттың жауынгерлік құрамына орналасуына және одан алға шығуына мүмкіндік берді, бірақ ол маневрін дұрыс есептемеді. 18:35-те Бетти 3-ші броненосецтер эскадрильясының соңынан шығыс-оңтүстік-шығысқа қарай бағытталды, Ұлы флотты бастап, Хиппердің броненосецтеріне оңтүстік-батыстан шабуыл жасауды жалғастырды. Бірнеше минут бұрын Шир бір мезгілде 180° бұрылуға бұйрық берді және Бетти оларды тұманнан көзінен айырды. Содан кейін Бетти кемелерін оңтүстік-шығысқа және оңтүстік-оңтүстік-шығысқа қарай бұрып, Хиппердің кемелерін іздеді. Шир ақыры 19:15 шамасында шайқастан шықты және британдықтар немістерді 20:05-ке дейін көрмей қалды, сол кезде жеңіл крейсер батыс-солтүстік-батысқа қарай түтін байқады. Он минуттан кейін ол неміс торпедалық катерлерін анықтауға жеткілікті жақындасып, олармен шайқасқа түсті. Бетти оқ атылған дыбыстарын естігенде батысқа қарай бұрылды және неміс броненосецтерін алыста ғана байқады. 20:20-да «Инфлексибел» от ашты, содан кейін бірден Беттидің қалған броненосецтері де соқты. 20:30-нан кейін контр-адмирал Маувтың II ұрыс эскадрильясының пре-дредноутты линкорлары байқалды және олардан от ашылды. Немістер нашар көрінуге байланысты тек бірнеше рет ғана жауап берді және батысқа қарай бұрылды. Британдық броненосецтер неміс кемелеріне бірнеше рет соққы берді, содан кейін олар 20:40 шамасында тұманға сіңіп кетті. Осыдан кейін Бетти бағытын оңтүстік-оңтүстік-шығысқа өзгертті және сол бағытты ұстап, Ұлы флоттың да, Жоғары теңіз флотының да алдында келесі күні таңертеңгі сағат 02:55-ке дейін, кері бағытқа бұрылуға бұйрық берілгенге дейін. «Лайон», «Принцесс Роял» және қалған броненосецтер 2 маусым күні таңертең Росайтке жетті, онда «Лайон» 19 шілдеге дейін созылатын жөндеу жұмыстарын бастады. «Q» мұнарасының қалдықтары осы кезеңде алынып тасталды және 6-23 қыркүйек аралығында Елсвиктегі Армстронг Уитвортқа барған кезде ғана ауыстырылды. «Принцесс Роял» жөндеу жұмыстарын 10 маусымға дейін жүргізді. Сол күні ол Девонпорт Корольдік кеме жасақтарына жөнелтілді, онда тұрақты жөндеу жұмыстары жүргізілді және 21 шілдеде Росайтке оралды.

On 31 May 1916, Princess Royal was the flagship of the 1st BCS, under the command of Rear Admiral Osmond Brock. Lion scored her first hit on Lützow two minutes later, but one of Lützows 305 mm (12 in) shells hit 'Q' turret at 16:00. It blew the front roof and the centre face plates off the turret, killed or wounded everyone inside, and started a fire that continued to smoulder despite efforts to put it out. Accounts of subsequent events differ, but the magazine doors had been closed and the magazine flooded when the smouldering fire ignited the propellant charges in the turret working room at 04:28. They burnt violently, with the flames reaching as high as the masthead, and killed most of the magazine and shell room crews still in the lower part of the mounting. The gas pressure severely buckled the magazine doors, and it is probable that the magazine would have exploded, sinking the ship, if it had not already been flooded. At 16:30 the light cruiser , scouting in front of Beatty's ships, spotted the lead elements of the High Seas Fleet charging north at top speed. After confirming the sighting himself, Beatty ordered his ships to turn around and fall back upon the oncoming Grand Fleet. During the Run to the South. Princess Royal was hit a total of six times by Derfflinger, but none of them were serious. Lion was hit twice more, during what came to be called the "Run to the North", after the German battlecruisers made their own turn north. Beatty's ships slowly moved out of range and rendezvoused with the main body of the Grand Fleet. Beatty gradually turned more towards the east to allow him to cover the deployment of the Grand Fleet into its battle formation and to move ahead of it, but he mistimed his manoeuvre. By 18:35 Beatty was following the 3rd Battlecruiser Squadron as they were steering east southeast, leading the Grand Fleet, and continuing to engage Hipper's battlecruisers to their southwest. A few minutes earlier Scheer had ordered a simultaneous 180° turn and Beatty lost sight of them in the haze. Beatty then turned his ships southeast and to the south southeast to search for Hipper's ships. Scheer finally disengaged around 19:15 and the British lost sight of the Germans until 20:05 when the light cruiser spotted smoke bearing west northwest. Ten minutes later she closed the range enough to identify German torpedo boats and engaged them. Beatty turned west upon hearing the sounds of gunfire and spotted the German battlecruisers only away. Inflexible opened fire at 20:20, followed almost immediately by the rest of Beatty's battlecruisers. Shortly after 20:30 the pre dreadnought battleships of Rear Admiral Mauve's II Battle Squadron were spotted and fire switched to them. The Germans were able to fire only a few rounds in reply because of the poor visibility and turned away to the west. The British battlecruisers hit the German ships several times before they blended into the haze around 20:40. After this Beatty changed course to south southeast and maintained that course, ahead of both the Grand Fleet and the High Seas Fleet, until 02:55 the next morning when the order was given to reverse course. Lion, Princess Royal and the rest of the battlecruisers reached Rosyth on the morning of 2 June where Lion began repairs that lasted until 19 July. The remains of 'Q' turret were removed during this period and not replaced until a visit to Armstrong Whitworth at Elswick that lasted from 6 to 23 September. Princess Royal began repairs that lasted until 10 June. She sailed later that day for Devonport Royal Dockyard where more permanent repairs were made and was back at Rosyth by 21 July.

Ютландиядан кейінгі мансап

Lion 19 шілдеде Беттидің флагманы ретінде қайтадан Крейсерлер флотына қосылды. 18 тамыз күні кешке Ұлы флот, 40-шы бөлмеде шифрланған хабарламаға жауап ретінде теңізге шықты. Хабарламада II эскадрильяны қоспағанда, Ашық теңіз флоты сол түні портынан шығатыны көрсетілген. Немістердің мақсаты келесі күні Сандерлендті бомбалау еді, ал барлауды кең ауқымда дирижабльдер мен су асты кемелері жүзеге асырды. Ұлы флот 29 дредноут және 6 крейсермен теңізге шықты. 19-шы күні бойы Джеллико мен Шер қарама-қайшы ақпарат алды. Солтүстік теңіздегі белгіленген кездесу орнына жеткен Ұлы флот, миналық далаға кірген деген жаңылыс сеніммен солтүстікке бұрылып, кейін оңтүстікке қайта бағытталды. Шер, дирижабль хабарлаған жалғыз британдық шайқас эскадрильясын қуып, оңтүстік-шығысқа қарай бағытталды. Бұл, шындығында, коммодор Тирвит басқаратын Харвич күштері еді. Немістер қателіктерін түсініп, үйлеріне қайтты. Тек кешкі уақытта Тирвит Ашық теңіз флотын көріп қалды, бірақ қараңғы түскенге дейін тиімді шабуыл позициясына ие бола алмады және байланысты үзіп жіберді. Британдық және неміс флоттары үйлеріне оралды. Британдықтар екі крейсерін су асты кемелерінің шабуылынан жоғалтты, ал немістердің бір дредноут шайқас кемесі торпедадан зақымданды. 1916 жылғы желтоқсанда Бетти Ұлы флотқа қолбасшы болып тағайындалғаннан кейін Lion вице-адмирал В. С. Пакенхемнің флагманы болды. 1918 жылғы 21 қарашада Ашық теңіз флоты Скапа-Флоуға интернирленуге жіберілгенде, Lion сүйемелдеуші кемелердің қатарында болды. 1-ші БКК-нің қалған бөлігімен бірге Lion және Princess Royal 1919 жылғы сәуір айына дейін интернирленген кемелерді күзетті, содан кейін екі кеме де Атлант флотына тағайындалды. Lion 1920 жылғы наурызда резервке қойылды, 1922 жылғы 30 наурызда демобилизацияланды және 1924 жылғы 31 қаңтарда 77 000 фунт стерлингке сатылды. Princess Royal 1920 жылы резервке қойылды және 1920 жылдың ортасында Чилиге сатуға жасалған әрекет сәтсіз аяқталды. 1922 жылғы 22 ақпанда ол Шотландия жағалауының бас қолбасшысының флагманы болды, бірақ 1922 жылғы желтоқсанда металлға сатылды. Екі кеме де Вашингтон теңіз келісімінің тоннаждық шектеулерін орындау үшін сүтілді.

Lion rejoined the Battlecruiser Fleet, again as Beatty's flagship, on 19 July. On the evening of 18 August the Grand Fleet put to sea in response to a message deciphered by Room 40 which indicated that the High Seas Fleet, less the II Squadron, would be leaving harbour that night. The German objective was to bombard Sunderland the following day, with extensive reconnaissance provided by airships and submarines. The Grand Fleet sailed with 29 dreadnoughts and 6 battlecruisers. Throughout the 19th, Jellicoe and Scheer received conflicting intelligence, with the result that having reached its rendezvous in the North Sea, the Grand Fleet steered north in the erroneous belief that it had entered a minefield before turning south again. Scheer steered south eastward pursuing a lone British battle squadron reported by an airship, which was in fact the Harwich Force under Commodore Tyrwhitt. Having realised their mistake the Germans then turned for home. The only contact came in the evening when Tyrwhitt sighted the High Seas Fleet but was unable to achieve an advantageous attack position before dark, and broke off contact. Both the British and the German fleets returned home, the British having lost two cruisers to submarine attacks and the Germans having a dreadnought battleship damaged by a torpedo. Lion became the flagship of Vice Admiral W. C. Pakenham in December 1916 when he assumed command of the Battlecruiser Fleet upon Beatty's promotion to command of the Grand Fleet. When the High Seas Fleet sailed for Scapa Flow on 21 November 1918 to be interned, Lion was among the escorting ships. Along with the rest of the 1st BCS, Lion and Princess Royal guarded the interned ships until both ships were assigned to the Atlantic Fleet in April 1919. Lion was placed in reserve in March 1920, paid off on 30 March 1922, and sold for scrap on 31 January 1924 for £77,000. Princess Royal was placed in reserve in 1920 and an attempt to sell her to Chile in mid 1920 was unsuccessful. She became the flagship of the Commander in Chief Scottish Coast on 22 February 1922, but was sold for scrap in December 1922. Both ships were scrapped to meet the tonnage limitations of the Washington Naval Treaty.