Кіріспе

Қоғамдық денсаулық сақтауға арналған ғылыми журнал. Қоғамдық денсаулық сақтау журналы – эпидемиология, биостатистика және денсаулық сақтау (медицина, медбикелік және оған қатысты салаларды қоса алғанда) саласындағы ғылыми журнал. Қоғамдық денсаулық сақтау журналдары, көптеген ғылыми журналдар сияқты, рецензияланып бағаланады. Қоғамдық денсаулық сақтау журналдарын көбінесе денсаулық сақтау ұйымдары мен қоғамдары жариялайды, мысалы, Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының бюллетені немесе Британдық медициналық қауымдастық жариялайтын Эпидемиология және қоғамдық денсаулық журналы. Басқа көптеген журналдарды Elsevier, Wolters Kluwer, Wiley Blackwell, Springer Science+Business Media және Informa сияқты бірнеше ірі баспа корпорациялары жариялайды, олардың әрқайсысының көптеген филиалдары бар (бұлар біріктірілген немесе сатып алынған бұрынғы тәуелсіз баспагерлердің аттарымен аталатын брендтер). Көптеген қоғамдар осындай корпорациялармен серіктестікке түсіп, журналдарын шығару жұмысын жүргізеді. Соңғы онжылдықтарда қоғамдық денсаулық сақтау саласындағы зерттеулердің өсуі мақалалар мен журналдар санының жылдам өсуіне әкелді. Осының нәтижесінде, көптеген қоғамдық денсаулық сақтау журналдары саясат (мысалы, Қоғамдық денсаулық саясаты журналы), әлемнің нақты бір аймағы немесе елі (мысалы, Азия-Тынық мұхиты қоғамдық денсаулық журналы, Pan American Journal of Public Health немесе Шығыс Жерорта теңізі денсаулық журналы), нақты бір араласу/тәжірибе саласы (мысалы, Рак эпидемиологиясы, биомаркерлер және алдын алу) немесе басқа да ерекше бағыттарға (мысалы, денсаулық сақтау үшін адам ресурстары) маманданып дамыды.

Қолданылу аясы

Қоғамдық денсаулық журналдары көбінесе өз мақсатты аудиториясын салааралық деп көрсетеді, оған денсаулық сақтау мамандары, қоғамдық денсаулық саясатын қабылдаушылар және зерттеушілер кіреді. Басты мақсат – қоғамдық денсаулық саласындағы дәлелді саясат пен дәлелді тәжірибені қолдау. Керісінше, медициналық журналдар (мысалы, The Lancet) әдетте медицина мамандарына негізгі аудитория ретінде жетуге баса назар аударады, бірақ бұл екі санат арасындағы шекаралар көбірек нашарлап барады. Кейбір медициналық және қоғамдық денсаулық журналдары "күрделі ғылымға толы" екендігі айтылады, ол денсаулық сақтау ұйымдарының қызметкерлеріне түсіну қиын болуы мүмкін, себебі олар жоғары деңгейдегі статистика мен зерттеу әдістерін қолданады. Олар бұған жауап ретінде "ғылымнан гөрі журналистикаға жақын мақалаларды" – шолулар, жаңалықтар мен оқу материалдарын жариялауға көшті.

Редакциялық шолу

Бұл процесте ұсынылатын минималды талаптарға сай келетін мақалалар (мысалы, қаржыландыру туралы қажетті мәліметтер, жеке өмірге қатысты мәлімдемелер мен жарияланымға рұқсаттар, этикалық комиссия/институционалдық шолу кеңесінің мақұлдауы, түпнұсқалық еңбек туралы мәлімдемелер, авторлардың қолтаңбалары және т.б.) ең алдымен бас редактор немесе редакциялық кеңес мүшесімен қарастырылады. Олар авторларға түзетулер енгізу және қайта тапсыру үшін қайтарылуы, қабылдамауы мүмкін немесе редакциялық алқаға соңғы бекітуге ұсынылуы мүмкін.

Қауымдастық сараптамасы

Қатаң тексеру процесі толық сараптаманы қамтиды. Басты редактор немесе редакциялық алқа мүшесі алғашқы қараудан кейін, перспективасы бар мақала тиісті сала бойынша екі немесе одан көп зерттеушіге қарауға жіберіледі. Егер осы сараптамалардың нәтижесі оң болса, мақала авторларға рецензенттердің ұсыныстарын ескеру үшін қайтарылуы мүмкін немесе (сирек жағдайда) редакциялық алқа дереу қабылдауы мүмкін.

Жақсылықтарды көзден тыс тексеру

Бір әдеттегі қарау процесі жоғарыда аталған әріптестік қарауға ұқсас, бірақ зерттеушілер мақаланы қарауға кіріспес бұрын, мақаладан авторлар туралы барлық сілтемелер жойылады.

Интернет және ашық қолжетімділік

ХХІ ғасырдың басында көптеген денсаулық сақтау және медициналық журналдар онлайн қолжетімді болды, осылайша олардың дүние жүзілік қолжетімділігі арта түсті. Баспадан электрондық жарияланымға жалпыға ортақ көшу байқалады, мысалы, BioMed Central басылымы шығаратын онлайн журналдар осының мысалы. Онлайн жарияланымның пайда болуымен бірге, кейбір денсаулық журналдары дәстүрлі жазылым жүйесінен және мақала үшін төлемнен кейбір немесе барлық мазмұнына еркін қолжетімділікке өтуде.

Тиімділік коэффициенті

Басқа ғылыми журналдар сияқты, көптеген қоғамдық денсаулық журналдары да әсер ету факторымен бағаланады, бұл фактор журналда жарияланған мақаланың сілтемелену мүмкіндігімен байланысты. Қазіргі таңда, жоғары әсер ету факторы, кем дегенде кейбір денсаулық салаларында, журналдың сапасының жоғары екенін көрсетеді. "Халық, қоршаған орта және кәсіби денсаулық" санатындағы "Journal Citation Reports" бойынша жоғары әсер ету факторына ие журналдар: "Environmental Health Perspectives", "American Journal of Epidemiology", "Annual Review of Public Health", "Genetic Epidemiology", "Epidemiologic Reviews", "Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention", "International Journal of Epidemiology", "Epidemiology", "Bulletin of the World Health Organization" және "American Journal of Public Health". Сонымен қатар, олардың пәнаралық сипатына байланысты, қоғамдық денсаулыққа бағытталған кейбір журналдар басқа санаттарда да кездесуі мүмкін. Мысалы, "Human Resources for Health" журналы "өндірістік қатынастар және еңбек" санатына жатқызылған және 2012 жылы осы санатта 1-орынды иеленді.