Эггед: Израильдің автобус тарихы және дамуы

Кіріспе

қосалқы автобус компаниясы

Автобус компаниясы

Тарих

Egged 1933 жылы Тель-Авив және оның төңірегіндегі төрт кішкентай қалааралық автобус кооперативтерінің бірігуі арқылы құрылды. 1942 жылы ол "United Sharon" автобус компаниясымен бірікті. 1951 жылы Egged Солтүстік Шахар автобус компаниясы және Оңтүстік Дром Йехуда автобус компаниясымен бірігіп, ұлттық қоғамдық көлік желісін құрды. 1961 жылы Egged Иерусалимнің "Хамекашер" автобус компаниясымен бірікті. "Egged" (ағылш. Union – Одақ) деген атты Израиль ақыны Хайим Нахман Биалик кооперативке сыйлаған. 1956, 1967 және 1973 жылдардағы соғыстар кезінде Egged автобустары мен жүргізушілері Израиль Қорғаныс күштерінің (IDF) логистикалық жүйесін нығайтуға көмектесіп, жауынгерлер мен азық-түлікті майданға жеткізді. Кейбір автобустар жараланған сарбаздар мен азаматтарды тасымалдау үшін жедел жәрдем ретінде де пайдаланылды. 2002 жылдың соңында Egged Палестина Ұлттық Билігін және оның төрағасы Ясир Арафатты Екінші Интифада кезінде автобустарға жасалған террористік шабуылдар мен қанағаттандырылмаған бомбалаулар салдарынан келген зиянды өтеу және кіріс жоғалту үшін сотқа берді. Шабуылдар жолдарды пайдаланудан айырғандықтан, жолаушылар автобустарды пайдаланудан қорқып қалды деп мәлімдеді. 2003 жылдың 3 ақпанында Тель-Авив аудандық соты Арафатты Egged-ке бір жылдық кірісінен айырылған 52 миллион шекель және сот шығындарына 100 000 шекель төлеуге міндеттеді. Израиль премьер-министрі Беньямин Нетаньяхудың реттеу әрекеттеріне қарамастан, Egged әлі де Израильдегі ең ірі автобус компаниясы болып табылады, мемлекеттік субсидия алады және Израильдегі қалааралық автобус бағыттарының көп бөлігін бақылайды. Нетаньяхудың әрекеттері автобус жүргізушілерінің ереуілімен тоқтатылды, ал Egged қызметкерлері мен басшылары компанияның монополиясын бұзуға жасалған кез келген әрекетке ұқсас шаралармен жауап берілетінін мәлімдеді. Дегенмен, соңғы жылдары Dan, Kavim, Superbus, Connex және басқалар сияқты көптеген автобус бағыттарын кішкентай автобус компаниялары басқара бастады. 2005 жылы Egged және Израиль үкіметі 2015 жылға дейін субсидияларды белгілі бір салаларға – мүгедектерге, сарбаздарға және студенттерге, сондай-ақ белгілі бір жабдықтарға дейін азайту туралы келісімге келді. 2019 жылы мүшелер Egged-ті жұмысшы кооперативінен компанияға айналдыруға басым көпшілік дауыспен келісті. Егер мүшелер меншік құрылымын өзгертпеуге дауыс бергенде, үкімет 2018 жылдың қарашасында Egged-пен жасасқан операциялық келісімді тоқтатуға, бағыттарды тендерге салуға және компанияға айналуға шешім қабылдағанша әртүрлі санкциялар сала алатын еді.

Egged was created in 1933 through a merger of four smaller intercity bus cooperatives in and around Tel Aviv. In 1942, it was joined with the bus company United Sharon. In 1951, Egged merged with the Northern Shahar bus company and the Southern Drom Yehuda bus company, creating a national public transportation network. In 1961, Egged merged with the Hamekasher bus company of Jerusalem. The name Egged (lit. Union) was given to the cooperative by the Israeli poet Hayim Nahman Bialik. During the wars of 1956, 1967 and 1973, Egged buses and drivers helped to reinforce the logistics system of the IDF and drove soldiers and food to the battlefields. Some buses also served as ambulances to transport injured soldiers and civilians. In late 2002, Egged sued the Palestinian National Authority and its chairman Yasser Arafat for compensation of damages and loss of income due to terrorist attacks and suicide bombings on buses during the Second Intifada, claiming that the attacks had deterred passengers from taking buses. On February 3, 2003, the Tel Aviv District Court ruled that Arafat had to pay Egged NIS 52 million in damages for the loss of one year's income and NIS 100,000 in court expenses. Despite deregulation attempts by the Israeli prime minister Benjamin Netanyahu, Egged is still Israel's largest bus company, is subsidized by the government, and still controls most of the inter city bus lines in Israel. Netanyahu's attempts were cut short by a bus strike that brought the country to a halt, and Egged's workers and directors declared that any further attempts to undermine the company's monopoly will be met with similar measures. However, in recent years, many bus lines have begun to be operated by smaller bus companies such as Dan, Kavim, Superbus, Connex and others. In 2005, Egged and the Israeli Government reached an agreement under which by the year 2015 subsidization will be reduced to specific sectors, the disabled, soldiers and students, and for certain equipment. In 2019, members voted overwhelmingly to convert Egged into a company from a worker cooperative. Had its members voted to not convert its ownership structure, the government could have cancelled an operating agreement it signed with Egged in November 2018, tender out its routes, and imposed various sanctions until it decided to convert into a company.

Автобустар паркі

Egged автобустар паркіне Mercedes Benz, VDL, Volvo, DAF және MAN автобустарының түрлі модельдері кіреді, оның ішінде Батыс жағалауда көбінесе қолданылатын брондалған нұсқалары да бар. Тарихи тұрғысынан алғанда, компания Leyland, Neoplan, Jonckheere, International, Fiat және тағы да басқа автобустарды кеңінен пайдаланған.

Халықаралық кәсіпорындар

Egged болгарлық Trans Triumph автобус компаниясының 51% үлесін 4 миллион еуроға жуық сомаға сатып алды. Бұл компания Варна және София сияқты қалаларға, сондай-ақ әуежай және туристік автобустарға қызмет көрсетеді. Egged өзінің еншілес компаниясы арқылы Болгарияның екінші ірі қаласы Варнадағы (жарты миллионға жуық тұрғыны бар) қоғамдық көліктің жартысын басқаруға жауапты. Сонымен қатар, Egged Русе қалалық әкімдігімен бірлесіп Egged Rousse JSC деген бірлескен кәсіпорын құрды, ол Русе қаласындағы қоғамдық көлікті пайдаланады. Egged Польшада 1500 автобуспен қызмет көрсетеді, онда 2006 жылы 4 миллион еуроға сатып алынған Mobilis атты польшалық автобус компаниясына ие. Компания Варшава, Краков және Бартошице қалаларындағы эксклюзивті желісімен бірге бірнеше қалалық автобус бағыттарын басқарады. Варшавадағы Mobilis қоғамдық көлікке 215 автобуспен қызмет көрсетеді және күніне шамамен 40 бағытты қамтиды. Бұған қоса, ол "Легия Варшава" футбол командасы үшін Scania автобусын, ал арнайы және туристік мақсаттар үшін тағы бірнеше автобустарды пайдаланады.

Иерусалим жеңіл темір жолы

2010 жылдың қазан айында «Эггед» компаниясы «Веолия Транспорттың» Иерусалим жеңіл темір жолындағы үлесін сатып алды, «Дан» автобус компаниясымен жасалған келісім күшін жойғаннан кейін. Дегенмен, 2018 жылдың наурыз айында «Эггед» компаниясына бәсекелестік туралы алаңдаушылықтарға байланысты жеңіл темір жолын пайдалануға тендер ұсынуға тыйым салынатыны мәлім болды.

Тель-Авив жеңіл рельсі

Egged компаниясы NTA қалалық көлік жүйесі ЖШҚ тендерлік комиссиясымен 2021 жылдың қазан айынан бастап Тель-Авивтің Қызыл желісін пайдалану және күтіп ұстау құқығын жеңіп алды. Жеңімпаз ұсынысты Egged компаниясының (51%) бақылауындағы, сондай-ақ Қытайдың Shenzhen Metro (30%) және CCECC (19%) компанияларынан құралған Tevel консорциумы жасады. Тендерді жеңіп алу Израильдің монополияға қарсы органының мақұлдауына жатады.

"Мехадрин" бағыттары

1990 жылдардың соңынан 2011 жылдың қаңтарына дейін «Эггед» компаниясы негізінен ірі хареди аймақтарында және олардың арасында жүретін, «Мехадрин» деп белгілі гендерлік бөлінген автобус бағыттарын іске қосты. Бұл автобустарда ер адамдар алдыңғы жаққа отыратын, ал әйелдерден «сәулетті киім кию» талап етілді. «Мехадрин» бағыттары Мириам Шир есімді әйелдің еркек жолаушыға орын беруден бас тартып, автобустың артқа қозғалуын қабылдамағандықтан шабуылға ұшырады деген хабардан кейін сынға ұшырады. 2011 жылдың қаңтарында Израильдің Жоғарғы соты автобустарда ерлер мен әйелдерді күштеп бөлудің заңсыз екенін, бірақ бір жылдық сынақ кезеңіне ерікті бөлуге рұқсат берді. Сот тергеу комиссиясының ұсыныстарын қабылдап, автобустардағы бөлінген деп белгіленген табельдерді алып тастауды және жолаушыларға кез келген жерге отыруға құқығы бар екенін хабарлайтын жаңа табельдерді орнатуды бұйырды. Хареди қоғам жеке автобус бағыттарын іске қосуға өтініш білдірді, бірақ көлік министрлігі оған кедергі келтірді.

Туризм

Кейінгі жылдары Egged Bus Cooperative өзінің еншілес компаниясы Egged Tours арқылы ізраилдіктер үшін шетелге ұйымдастырылған саяхаттарды, сондай-ақ туристер үшін Израильде күнделікті экскурсияларды ұсыну арқылы қызметтерін кеңейтті. Egged Tours – IATA лицензиясы бар компания, ол әлемнің кез келген жері мен Израильде топтар мен жеке тұлғалар үшін ұйымдастырылған турларды көтерме сауда ретінде жүзеге асырады. Оның қызметтеріне авиабилеттер, ұйымдастырылған турлар, орналасу және жыл бойы саяхаттар кіреді.

Израиль қоныстарына қатысу

2020 жылдың 12 ақпанында Біріккен Ұлттар Ұйымы Батыс жағалауда, оның ішінде Шығыс Иерусалимде, сондай-ақ Голан биіктіктерінде бизнеспен айналысатын компаниялардың дерекқорын жариялады. Egged компаниясы осы оккупацияланған аумақтардағы Израильдік елді мекендердегі қызметі үшін дерекқорға енгізілді, БҰҰ мұны заңсыз деп есептейді.