Кіріспе

Пауни Рок – Санта-Фе жолындағы ең танымал жерлердің бірі. Бастапқыда 46 метрден аса биіктігі болған, бірақ теміржол құрылысы оның 6-15 метрдей биіктігін жол төсеніші үшін пайдаланған. Саудагерлер, сарбаздар және көшіп келушілер қоңыр құмтасқа өз есімдерін қашап қалдырған. Олардың кейбірі әлі де соңғы келушілердің іздері арасында көрініп тұр. Пауни Рок көп жылдар бойы Команчи, Киова, Арапахо, Шайен және Пауни тайпаларының соғыс және бейбітшілік кеңестерін өткізген орын болды. Канзасқа еуропалықтар келгенге дейін осы маңда көптеген үндістер шайқастары болған. Пауни Роктың көп бөлігі 1870 жылдары теміржол және қоныс аударушылармен құрылыс тасы ретінде қиратылған. Қалған бөлігі 1908 жылы «Канзас әйелдер клубы» сатып алды. 1909 жылы Канзас штатына тарихи ескерткіш ретінде тапсырылды. 1912 жылдың 24 мамырында 8000-ге жуық адамның қатысуымен үлкен салтанатпен ескерткіш ашылды. Пауни Рок 1970 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді және бүгінде Пауни Рок штатының тарихи орны ретінде жұмыс істейді.

Пауни жартасының атауы

Пауни-Рок атын қалай алғандығы туралы көптеген әңгімелер айтылған. Атаудың бір түбі – Пауни индейлерінің тайпалық кеңестерін өткізген қасиетті жер болғандығы туралы сенім. Екіншісі – Киова, Шайен және Арапахо тайпаларының күштері Паунилердің шағын тобын талқан еткен үлкен шайқас. Екеуі де Пауни халықтарының әңгімелерінен шыққан. Дала тұрғындары арасында бұл тасқа 1826 жылы ат қойылған деп есептеледі.