Кіріспе

Уэльстік кенші, кәсіподақ өкілі, саясаткер және драматург

Джек Джонс (24 қараша 1884 – 7 мамыр 1970) – Уэльстік кенші, кәсіподақ өкілі, саясаткер, романист және драматург.

Өмірбаян

Джек Джонс 1884 жылы Мертир-Тидфилдегі Тай-Харри Блауддте дүниеге келді, ол көмір кеншісі Дэвид Джонс пен оның әйелі Сара Энннің тоғыз тірі баласының үлкені еді. Ол Гламорганның Мертир-Тидфил қаласындағы Сент-Дэвид бастауыш мектебінде оқыды. 1908 жылы Лора Граймс Эвансқа үйленді. Олардың төрт ұлы болды (екісі ерте қайтыс болды) және бір қызы болды.

Мансап

1896 жылы 12 жасында әкесіне қосылып, шахтада жұмыс істеді. 1901 жылы 17 жасында әскерге шақырылып, Уэлш жаяу әскер батальонымен бірге Оңтүстік Африкаға жіберілді. Бірақ ол онда бақытсыз болды және дезертирлік жасады. Қайта ұсталғаннан кейін Үндістанға ауыстырылды. Уэльске оралған соң, ол қайтадан көмір шахтасында жұмыс істеді. 1914 жылы Джонс өз полкіне қайтарылып, Францияға, кейін Бельгияға майданға жіберілді. Шрапнельден жарақат алғаннан кейін елге қайтарылды және Мертир Тидфилдегі жұмылдыру офицері болып тағайындалды. Ол жергілікті кеншілер клубының құрметті хатшысы болды. 1923 жылы Блеенгарвтағы кеншілердің толық уақытты хатшысы-өкілі болып тағайындалды. 1926 жылы жалпы ереуіл кезінде Оңтүстік Уэльс айманында саяхаттап, кеншілерді ереуілді қолдауын жалғастыруға үндеді. 1927 жылы кеншілер одағындағы толық уақытты лауазымынан кетті. 1928 жылдың басында Либералдық партия штаб-пәтерінде спикер болып жұмысқа орналасты. Ол 1930 жылға дейін осы қызметте болды. 1934 жылға қарай ол жазушы болып табылып, өмір күрішін табуға кірісті. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде (1939-1945) Америка мен Еуропа майдандарында екі рет лекция оқыды. 1928 жылдың басында Либералдық партияның жетекшісі Дэвид Ллойд Джордж оның шешендігіне тәнті болды және оны Либералдық партия штаб-пәтерінің спикерлер құрамына қабылдады. Ол Ұлыбританияны аралап, Либералдық партияның жаңа индустриалдық саясатын қолдады. 1928 жылдың мамыр айында Нейт Либералдық қауымдастығы оны парламенттік үміткер ретінде ұсынды. Нейт – либералдардың соңғы рет 1918 жылы жеңген, қауіпті лейбористік округ еді; 1924 жылғы соңғы сайлауда либералдар үміткер шығармаған. Ол 1929 жылғы жалпы сайлауда Нейттен либералдық кандидат ретінде түсті және дауыстардың шамамен 30% -ын алды. Ол енді парламентке сайланбады. Сайлаудан кейін ол тағы 12 айға Либералдық партия штаб-пәтерінде спикер ретінде қалды. 1930 жылдары ол тағы да саяси бағытын өзгертті және Освальд Мослидің «Жаңа партиясының» спикері болды. 1945 жылғы сайлауда ол «Ұлттық» кандидат, сэр Джеймс Григгті қолдады.

Жазушылық мансап

Жек Джонс 20 жасында өзін-өзі тәрбиелеуге кірісіп, театр мен жазуға деген құмарлығын дамыта бастады, көбінесе жергілікті театрлық қойылымдарға қатысты. 1926 жылы ол жазған "Әкесінің екі жақтысы" атты қысқа пьесасын Манчестердегі байқауға жіберді. Жұмыссыздық кезеңінде ол жазумен кәсіби түрде айналыса бастады. Оның алғашқы романы "Саран" жарық көрмеді, бірақ оның қысқартылған нұсқасы "Қара шеру" (1935) деген атпен жарияланды. 1939 жылға дейін ол "Ронда айналымы" (1934), "Мерекеге шақыру" (1938) романдарын, "Аталарымның жері" (1937) пьесасын және өзінің алғашқы автобиографиясын – "Аяқталмаған саяхат" (1937) романын жазды. "Ронда айналымының" лондондық сахналық қойылымы үлкен сәттіге ие болды. Ол "Мақтанды дала" фильміне диалог жазды, сонымен қатар онда эпизодтық актерлік рөлді де ойнады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Ақпарат министрлігі мен Ұлттық үнемдеу қозғалысының спикері болды. Ол Дэвид Ллойд Джорджтың өмірінен "Дэвид Адам" (1944) атты кітап жазды. Соғыстан кейін ол екі томдық автобиографиялық еңбек – "Мен және менікі" (1946) және "Жүрегімді қайтар" (1950) жазды, сондай-ақ "Таңертең Филадельфияға" (1947) (1978 жылы осы атпен BBC драмасы жасалды), "Көліктерге сенім" (1948) және "Эдемнен шыққан өзен" (1951) атты үш роман, "Трансатлантикалық оқиға" (1947) пьесасын жазды. Оның кейінгі туындылары – "Лили даласы және Сәтті жыл" (1952), "Уақыт және іскерлік" (1953), "Хорлық симфония" (1955) және "Кел, түн; Күннің соңы" (1956) бұрынғыдай жақсы қабылдамады. 1954 жылы ол екінші әйелі Глэдис Морганға үйленді. Ол Yr Academi Gymreig ағылшын бөлімінің алғашқы президенті болып сайланды. 1970 жылдың мамырындағы өліміне дейін ол жазуын жалғастырды, оның көптеген еңбектері жарияланбады, соның ішінде доктор Уильям Прайс (1800–1893), Ллантрисант, кремацияны алғаш рет қолданған адамның өміріне арналған "Құрбандық" атты тарихи роман да бар.

Құрметтер

1948 жылы ол қоғамға және әдебиетке қосқан үлесі үшін Британ империясы орденінің командирі атанды. 1970 жылдың ақпанында Уэльс өнер кеңесінен «Уэльс әдебиетіне ерекше үлес қосқаны үшін» сыйлық алды. Джек Джонс 1970 жылдың 7 мамырында қайтыс болды.