Сусан Белл Бернелл: Радиопульсарларды ашқан ғалымның өмірі мен еңбектері
Jocelyn Bell Burnell
Сусан Белл Бернелл – британдық астрофизик, 1967 ж. радиопульсарларды ашқан. Нобель сыйлығына ие болмаса да, ғылымға зор үлес қосты. Астрономия және физика сардары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық астрофизик (1943 жылы туған)
British astrophysicist (born 1943)
Сьюзан Белл Бернелл (/bɜr/'/n//ɛ//l/; Белл; 1943 жылдың 15 шілдесінде туған) – Солтүстік Ирландиядан шыққан астрофизик, 1967 жылы аспирантурада оқып жүрген кезінде алғашқы радиопульсарларды ашқан. Бұл жаңалық 1974 жылы физика саласындағы Нобель сыйлығына әкелді, бірақ ол сыйлықтың иегерлерінің қатарына кірмеді. Белл Бернелл 2002 жылдан 2004 жылға дейін Корольдік астрономиялық қоғамның президенті, 2008 жылдың қазанынан 2010 жылдың қазанына дейін Физика институтының президенті, ал 2011 жылдың басында оның ізбасары Маршалл Стоунхэмнің қайтыс болуынан кейін институттың уақытша президенті болды. 2018 жылдан 2023 жылға дейін Данди университетінің канцлері қызметін атқарды. 2018 жылы ол Фундаменталды физика саласындағы ерекше үлкен жетістік сыйлығымен марапатталды. Сыйлық туралы жарияланғаннан кейін ол 3 миллион доллар (2,3 миллион фунт стерлинг) сыйлық ақшасын әйелдерге, ұлттық азшылықтарға және босқындарға зерттеуші физиктер болуға көмектесетін қор құру үшін жұмсауға шешім қабылдады. Аталған қорды Физика институты басқарады. 2021 жылы Белл Бернелл Копли медалін алған екінші әйел болды (1976 жылы Дороти Ходжкиннен кейін).
Dame Susan Jocelyn Bell Burnell (/b//ɜr/'/n//ɛ//l/; Bell; born 15 July 1943) is an astrophysicist from Northern Ireland who, as a postgraduate student, discovered the first radio pulsars in 1967. The discovery eventually earned the Nobel Prize in Physics in 1974; however, she was not one of the prize's recipients. Bell Burnell was president of the Royal Astronomical Society from 2002 to 2004, president of the Institute of Physics from October 2008 until October 2010, and interim president of the Institute following the death of her successor, Marshall Stoneham, in early 2011. She was Chancellor of the University of Dundee from 2018 to 2023. In 2018, she was awarded the Special Breakthrough Prize in Fundamental Physics. Following the announcement of the award, she decided to use the $3 million (£2.3 million) prize money to establish a fund to help female, minority and refugee students to become research physicists. The fund is administered by the Institute of Physics. In 2021, Bell Burnell became the second female recipient (after Dorothy Hodgkin in 1976) of the Copley Medal.
Ерте өмір және білім
Белл Бернелл Солтүстік Ирландияның Лурган қаласында М. Эллисон мен Г. Филип Беллдің отбасында дүниеге келді. Олардың ауылдағы үйі "Жалғыздық" деп аталды және ол кіші інісі мен екі кіші әпкесімен бірге өсті. Оның әкесі Армаг планетарийын жобалауға көмектескен сәулетші болған, және ол онда болып тұрғандағы қызметкерлер оны астрономия саласында мансап қууға ынталандырды. Ол сондай-ақ әкесінің астрономияға арналған кітаптарын оқуды ұнататын. Ол Лурган қаласында өсіп, 1948 жылдан 1956 жылға дейін Лурган колледжінің дайындық бөлімінде білім алды. Ол кезде ұлдар техникалық пәндерді оқыса, қыздар аспаздық және тігіс сияқты пәндерді оқуға міндеттелген. Белл Бернелл ата-анасы мен басқалар мектеп саясатына наразылық білдіргеннен кейін ғана ғылымды оқи алды. Ол "он бір плюс" емтиханын сәтсіз тапсырды, содан кейін ата-анасы оны Англияның Йорк қаласындағы квакерлердің қыздарға арналған интернат-мектебіне – The Mount School-ға жіберді, онда ол 1961 жылы орта білімін аяқтады. Ол физика пәнінің мұғалімі, мырза Тиллоттан жақсы әсер алды және былай деді:
Bell Burnell was born in Lurgan, Northern Ireland, to M. Allison and G. Philip Bell. Their country home was called "Solitude" and she grew up there with her younger brother and two younger sisters. Her father was an architect who helped design the Armagh Planetarium, and during her visits there, the staff encouraged her to pursue a career in astronomy. She also enjoyed her father's books on astronomy. She grew up in Lurgan and attended the Preparatory Department of Lurgan College from 1948 to 1956. At the time, boys could study technical subjects, but girls were expected to study subjects such as cooking and cross stitching. Bell Burnell was able to study science only after her parents and others challenged the school's policies. She failed the eleven plus exam and her parents sent her to The Mount School, a Quaker girls' boarding school in York, England, where she completed her secondary education in 1961. There she was favourably impressed by her physics teacher, Mr. Tillott, and stated:
Одан кейін ол Глазго университетіне қабылданды, онда 1965 жылы табиғаттану (физика) бойынша ғылым бакалавры дәрежесін құрметті дипломмен аяқтады, содан кейін Кембридждің Нью-Холл колледжінде 1969 жылы докторлық диссертациясын қорғады. Кембриджде ол Антони Хьюиш және басқалармен бірге Кембридждің сыртында, жақында ашылған квазарларды зерттеу үшін Планетааралық сцинтилляциялық массивті құруға қатысты. Белл Бернелл Джеки Фарнемнің режиссерлік еткен BBC Four арнасының үш бөлімді "Тамаша Ақылдар" (Beautiful Minds) атты телесериясының бірінші бөлімінің тақырыбы болды.
She next joined the University of Glasgow, where in 1965 she graduated with a Bachelor of Science degree in Natural Philosophy (physics), with honours, and then New Hall, Cambridge, where she gained a PhD in 1969. At Cambridge, she worked with Antony Hewish and others to construct the Interplanetary Scintillation Array just outside Cambridge to study quasars, which had recently been discovered. Bell Burnell was the subject of the first part of the BBC Four three part series Beautiful Minds, directed by Jacqui Farnham.
Мансап және зерттеу
1967 жылғы 28 қарашада Кембридж университетінде аспирантурада оқып жүрген кезінде Белл Бернелл өзінің графиктерде "кішкене дақ" байқады, ол жұлдыздармен бірге аспанмен қозғалды. Сигнал тамыз айында алынған деректерде анықталған, бірақ қағаздарды қолмен тексеру қажет болғандықтан, оны табуға үш ай уақыт кетті. Ол сигналдың өте тұрақты түрде, секундына шамамен бір және үштен бір бөлік импульс жиілігімен пульсацияланып тұрғанын анықтады. Уақытша "Кішкентай жасыл адам 1" (LGM 1) деп аталған бұл сигналдың көзі (қазір PSR B1919+21 деп белгілі) бірнеше жылдан кейін жылдам айналатын нейтрон жұлдызы екені анықталды. Бұл факті кейіннен BBC Horizon телесериалында көрсетілді. 2020 жылы Гарвардта өткен лекциясында ол бұқаралық ақпарат құралдары пульсарлардың ашылуын қалай жариялағанын айтты, сұхбаттар стандартты, "жағымсыз" форматта өтті: Хьюиштен астрофизика туралы сұрақтар қойылды, ал ол "адамдардың қызығушылығын тудыратын" бөлік ретінде, оның жеке өмірі туралы, қанша жігіті бар, шашының түсі қандай және суретке түсу үшін көйлек түймелерін шешуі туралы сұрақтарға жауап берді. Daily Telegraph газетінің ғылым тілшісі "пульсациялы радио көзін" пульсар деп қысқартты. Ол 1968-1973 жылдары Саутгемптон университетінде, 1974-1982 жылдары Лондон университетінің колледжінде және 1982-1991 жылдары Эдинбургтағы Корольдік обсерваторияда жұмыс істеді. 1973-1987 жылдары Ашық университетінде оқытушы, консультант, емтиханшы және лектор болып қызмет етті. 1986 жылы ол Гавайидегі Мауна-Кеа тауында орналасқан Джеймс Клерк Максвелл телескопының жоба жетекшісі болды және 1991 жылға дейін осы лауазымды атқарды. 1991-2001 жылдары Ашық университетінде физика профессоры болды. Ол сонымен қатар АҚШ-тағы Принстон университетінің қонақ профессоры, Бат университетінің ғылым деканы (2001-2004) және 2002-2004 жылдары Корольдік астрономиялық қоғамның президенті болды. Белл Бернелл 2007 жылы Оксфорд университетінде астрофизика профессоры және Мансфилд колледжінің мүшесі болды. 2008-2010 жылдары Физика институтының президенті қызметін атқарды. 2018 жылдың ақпанында ол Данди университетінің канцлері болып тағайындалды. 2018 жылы Белл Бернелл Паркс қаласына (Жаңа Оңтүстік Уэльс штаты) барып, Орталық Батыс Астрономиялық Қоғамының (CWAS) AstroFest іс-шарасында Джон Болтонның естелік лекциясын оқыды. 2018 жылы ол радиопульсарларды ашқаны үшін үш миллион долларлық (2,3 миллион фунт стерлинг) Фундаменталды физика саласындағы ерекше жетістік сыйлығына ие болды. Бұл ерекше сыйлық, жыл сайынғы сыйлықтан айырмашылығы, соңғы жаңалықтармен ғана шектелмейді. Ол барлық қаражатты "физика зерттеушілері болуға ниеттенген әйелдерді, этникалық азшылықтарды және босқындарды қаржыландыруға" жұмсады, қаражатты Физика институты басқарады. 2022 жылдың шілдесінде шығарылған Ulster Bank банкінің ғылым тақырыбындағы 50 фунттық полимерлік банкнотында Белл Бернелл басқа әйелдермен бірге, соның ішінде Солтүстік Ирландияның өмірлік ғылымдар саласында жұмыс істейтіндермен бірге бейнеленген. Ол: "Мен ғылыми мансапқа көбірек әйелдерді тартуға ынталымын және бұл Солтүстік Ирландия үшін өте маңызды деп санаймын. Бұл жерде ғылыми сектор қарқынды дамуда. Ғылым саласына көбірек әйелдердің қатысуы осы үрдісті қолдайды" деді.
On 28 November 1967, while a postgraduate student at Cambridge, Bell Burnell detected a "bit of scruff" on her chart recorder papers that tracked across the sky with the stars. The signal had been visible in data taken in August, but as the papers had to be checked by hand, it took her three months to find it. She established that the signal was pulsing with great regularity, at a rate of about one pulse every one and a third seconds. Temporarily dubbed "Little Green Man 1" (LGM 1) the source (now known as PSR B1919+21) was identified after several years as a rapidly rotating neutron star. This was later documented by the BBC Horizon series. In a 2020 lecture at Harvard, she related how the media was covering the discovery of pulsars, with interviews taking a standard "disgusting" format: Hewish would be asked on the astrophysics, and she would be the "human interest" part, asked about vital statistics, how many boyfriends she had, what colour is her hair, and asked to undo some buttons for the photographs. The Daily Telegraph science reporter shortened "pulsating radio source" to pulsar. She worked at the University of Southampton between 1968 and 1973, University College London from 1974 to 82 and the Royal Observatory, Edinburgh (1982–91). From 1973 to 1987 she was a tutor, consultant, examiner, and lecturer for the Open University. In 1986, she became the project manager for the James Clerk Maxwell Telescope on Mauna Kea, Hawaii, a position she held until 1991. She was Professor of Physics at the Open University from 1991 to 2001. She was also a visiting professor at Princeton University in the United States and Dean of Science at the University of Bath (2001–04), and President of the Royal Astronomical Society between 2002 and 2004. Bell Burnell was visiting professor of astrophysics at the University of Oxford, and a Fellow of Mansfield College in 2007. She was President of the Institute of Physics between 2008 and 2010. In February 2018 she was appointed Chancellor of the University of Dundee. In 2018, Bell Burnell visited Parkes, NSW, to deliver the keynote John Bolton lecture at the Central West Astronomical Society (CWAS) AstroFest event. In 2018, she was awarded the Special Breakthrough Prize in Fundamental Physics, worth three million dollars (£2.3 million), for her discovery of radio pulsars. The Special Prize, in contrast to the regular annual prize, is not restricted to recent discoveries. She donated all of the money "to fund women, under represented ethnic minority and refugee students to become physics researchers", the funds to be administered by the Institute of Physics. Issued in July 2022, Ulster Bank's new science themed polymer £50 bank note prominently features Bell Burnell alongside other women, including those working in NI's life sciences industry. She said, "I'm passionate about encouraging more women to pursue scientific careers and I think it's something that is very important for Northern Ireland. There is a burgeoning scientific sector here. More women pursuing careers in science will support that ongoing growth."
Құрметтер
1999 жылы астрономияға қызметтері үшін Британ империясы орденінің командирі (CBE) болып тағайындалды және 2007 жылы Британ империясы орденінің ханым-командирі (DBE) атағына ие болды. 2013 жылдың ақпан айында BBC Radio 4-тегі Woman's Hour бағдарламасы оны Ұлыбританиядағы ең беделді 100 әйелдің бірі деп таныды. Ол 2014 жылы BBC-нің 100 әйелі тізіміне енді. 2014 жылдың ақпан айында ол Эдинбург Корольдік қоғамының президенті болып сайланды, бұл лауазымды алғаш рет әйел иеленді. Ол 2014 жылдың сәуірінен 2018 жылдың сәуіріне дейін осы қызметте болды, содан кейін оны Дам Энн Гловер алмастырды. 2016 жылы Физика институты жас әйел физиктерге берілетін сыйлығын Джоселин Белл Бернелл медалі және сыйлығы деп атады. 2016 жылы ол Америка философиялық қоғамының халықаралық мүшесі болып сайланды. 2020 жылы ол Америка астрономиялық қоғамының Мұрагер мүшесі болып сайланды. Корольдік қоғамның тапсырысымен Стивен Шанканд салған оның суреті 2020 жылдың қараша айында қоғамның Карлтон Хаус Террас штаб-пәтеріндегі коллекцияға қосылды. 2020 жылы ол BBC тізіміндегі жеті маңызды, бірақ көпшілікке беймәлім британдық ғалым әйелдердің қатарына енді. 2020 жылы ол Дублин Тринити колледжінің құрметті профессоры атанды. 2022 жылы Италияның Ұлттық ғылым академиясы (Accademia nazionale delle scienze) оған Маттеуччи медалін табыс етті. 2023 жылы ол Корольдік Ирландия академиясының Каннингэм медалімен және Франция астрономиялық қоғамының 2022 жылғы Жюль Янсен сыйлығымен марапатталды.
In 1999, she was appointed Commander of the Order of the British Empire (CBE) for services to Astronomy and promoted to Dame Commander of the Order of the British Empire (DBE) in 2007. In February 2013, she was assessed as one of the 100 most powerful women in the United Kingdom by Woman's Hour on BBC Radio 4. She was recognized as one of the BBC's 100 women of 2014. In February 2014, she was elected President of the Royal Society of Edinburgh, the first woman to hold that office. She held the position from April 2014 to April 2018 when she was succeeded by Dame Anne Glover. In 2016, the Institute of Physics renamed their award for early career female physicists the Jocelyn Bell Burnell Medal and Prize. In 2016, she was elected an International member of the American Philosophical Society. In 2020, she was elected a Legacy Fellow of the American Astronomical Society. A painting of her by Stephen Shankand, commissioned by the Royal Society, was added to the collection in the Society's Carlton House Terrace headquarters in November 2020. In 2020, she was included by the BBC in a list of seven important but little known British female scientists. In 2020, she was made an Honorary Fellow of Trinity College Dublin. In 2022, she received the Matteucci Medal by the Accademia nazionale delle scienze, Italy. In 2023, she was awarded the Royal Irish Academy's Cunningham Medal and the 2022 Prix Jules Janssen from the Société astronomique de France.
Жеке және академиялық емес өмірі
Белл Бернелл – Баллименадағы Кембридж Хаус грамматикалық мектебіндегі Бернелл үйінің қамқоршысы. Ол физика және астрономия салаларындағы кәсіби және академиялық қызметтерде әйелдердің мәртебесі мен санын арттыру үшін күш салып жұмыс істеді.
Bell Burnell is house patron of Burnell House at Cambridge House Grammar School in Ballymena. She has campaigned to improve the status and number of women in professional and academic posts in the fields of physics and astronomy.
Квакерлердің қызметі мен нанымдары
Мектеп кезінен бастап ол белсенді квакер болды және 1995, 1996 және 1997 жылдары Ұлыбританияның жылдық жиналысының сессияларында кеңсе меңгерушісі қызметін атқарды. Белл Бернелл 2008-2012 жылдар аралығында Дүниежүзілік достар кеңесінің Орталық атқару комитетінің хатшысы болып жұмыс істеді. Ол 1989 жылдың 1 тамызында Абердинде өткен жылдық жиналыста «Өмір бойына сынған» тақырыбында Суортмор лекциясын оқыды және 2000 жылы АҚШ достарының бас конференциясы жиналысында негізгі спикер болды. Ол 2006 жылы Джоан Бэйкуэллмен сұхбаттасқанда өзінің жеке діни тарихы мен сенімдері туралы айтты. Белл Бернелл Квакерлік бейбітшілік және әлеуметтік куәліктер комитетінде жұмыс істеді, ол 2007 жылдың ақпан айында «Квакерлік куәліктермен байланыс: құралдар жинағы» атты еңбекті жариялады. 2013 жылы ол Джеймс Бекхаус лекциясын оқыды, ол «Квакер астрономының ойлары: ғалым да дінге ие бола ма?» атты кітапта басылды. Онда Бернелл космологиялық білімнің Киелі кітап, квакерлік немесе христиандық сеніммен қалай байланысты болатыны туралы ой бөлісті.
From her school days, she has been an active Quaker and served as Clerk to the sessions of Britain Yearly Meeting in 1995, 1996 and 1997. Bell Burnell also served as Clerk of the Central Executive Committee of Friends World Committee for Consultation from 2008 to 2012. She delivered a Swarthmore Lecture under the title Broken for Life, at Yearly Meeting in Aberdeen on 1 August 1989, and was the plenary speaker at the US Friends General Conference Gathering in 2000. She spoke of her personal religious history and beliefs in an interview with Joan Bakewell in 2006. Bell Burnell served on the Quaker Peace and Social Witness Testimonies Committee, which produced Engaging with the Quaker Testimonies: a Toolkit in February 2007. In 2013 she gave a James Backhouse Lecture which was published in a book entitled A Quaker Astronomer Reflects: Can a Scientist Also Be Religious?, in which Burnell reflects about how cosmological knowledge can be related to what the Bible, Quakerism or Christian faith states.
Неке
1968 жылы екінші және үшінші пульсарды ашқан аралықта Белл Мартин Бернеллмен никелесіп, жақын арада олар үйленді; жұбайлар 1989 жылы ажырасып, 1993 жылы ресми түрде ажырасты. 2021 жылы Бедфордшир университетінде өткен онлайн лекциясында Белл Бернелл обсерваторияға жаңа никеленгенін көрсететін сақинамен оралғандағы алғашқы тәжірибесін еске алды. Ол сақинасымен мақтан тұтқан және жақсы жаңалықты әріптестерімен бөліскім дегенімен, сол кезде әйелдердің жұмыс істеуі артық көрінетін, олардың күйеулері отбасын асырауға шамасы келмейтіндей сезім тудырғандықтан, сынға ұшырады. Оның күйеуі жергілікті басқару органдарында қызмет еткен, осыған байланысты олар Ұлыбританияның әртүрлі аймақтарына көшіп өтті. Ол ұлы Гавин Бернеллді тәрбиелегенмен қатар, көп жыл бойы жартылай уақыт жұмыс істеді, Гавин Бернелл қазір Лидс университетінің конденсирленген заттар физикасы тобының мүшесі.
In 1968, between the discovery of the second and third pulsar, Bell became engaged to Martin Burnell and they married soon after; the couple divorced in 1993 after separating in 1989. In a 2021 online lecture at the University of Bedfordshire, Bell Burnell reflected on her first experience returning to the observatory wearing an engagement ring. Though she was proud of her ring and wanted to share the good news with her colleagues, she instead received criticism as, at the time, it was shameful for women to work as it appeared that their partners were incapable of providing for the family. Her husband was a local government officer, and his career took them to various parts of Britain. She worked part time for many years while raising their son, Gavin Burnell, who is a member of the condensed matter physics group at the University of Leeds.