Кіріспе

Американдық астроном Салли Луиза Балиунас (23 ақпан 1953 жылы туған) – зейнеткер астрофизик. Ол бұрын Гарвард-Смитсониан астрофизика орталығында жұмыс істеді және 1991 жылдан 2003 жылға дейін Маунт-Уилсон обсерваториясының директорының орынбасары қызметін атқарды.

Ерте өмір және білім

Балиунас Нью-Йорк қаласында және оның маңындағы аймақтарда туып өскен. Ол Нью-Йорк қаласы ауданындағы мемлекеттік мектептерде және Нью-Джерси штатындағы орта мектепте білім алды. 1974 жылы Вилланова университетінен астрофизика бакалавры (BS) дәрежесін, ал 1975 және 1980 жылдары Гарвард университетінен астрофизика магистрі (AM) және докторы (PhD) ғылыми дәрежелерін алды. Оның докторлық диссертациясының тақырыбы: «Ламбда Андромеда және басқа да кейінгі типтегі жұлдыздардың жұлдыздық хромосфераларын оптикалық және ультракүлгін сәулелер арқылы зерттеу».

Мансап

Балиунас 1980 жылы Гарвард колледжі обсерваториясының ғылыми қызметкері болды және 1989 жылы Гарвард-Смитсондар астрофизика орталығындағы Смитсондар астрофизикалық обсерваториясының астрофизигі атанды. Ол Америка астрономиялық қоғамының, Америка геофизикалық одағының, Америка физикалық қоғамының, Тынық мұхиты астрономиялық қоғамының, Халықаралық астрономиялық одақтың және Сигма XI-нің мүшесі болды. Сонымен қатар, ол бұрынғы консервативті саяси орталықтың мүшесі еді.

Астрофизика

Балиунас бастапқыда астрофизикалық зерттеулерге негізгі назар аударды. Ол жұлдыздардың көрінетін және ультракүлгін спектроскопиясын, салқын жұлдыздардың құрылымын, өзгеруін және активтілігін, жұлдыздық бұрыштық импульстің эволюциясын, Күннің өзгеруін және жаһандық өзгерістерді, адаптивті оптиканы, Күнге ұқсас жұлдыздардың экзопланеталарын зерттеді. Ол соңғы жылдары аз жариялаған, 2010 жылдан бері тек екі рецензияланған астрономиялық мақала жариялаған.

2003 жылғы Климат зерттеулер құжатына қатысты дау

2003 жылы Балиунас және аэроғарыш инженері Уилли Сун «Климаттық зерттеулер» журналында тарихи климатология туралы шолу мақаласын жариялады, онда «20 ғасыр, мүмкін, соңғы мыңжылдықтың ең жылы немесе ерекше экстремалды климаттық кезеңі емес» деген қорытынды келтірілді. Сунмен бірге Балиунас Күннің өзгеруі мен Жер атмосферасы температурасы арасындағы байланысты зерттеді. Күн дақтарының саны артағанда, Күннен шығатын жалпы энергия да артады, ал олардың саны азайғанда, энергия да төмендейді. Сун мен Балиунас орта ғасырлық жылы кезеңді Күннен шығатын энергияның осылай ұлғаюымен байланыстырады және Күннен шығатын энергияның төмендеуі Кішкентай мұз дәуіріне алып келді деп санайды, ал Жер 1890 жылдан бері осы суынудан қалпына келуде. Мақаланың жариялануына байланысты жағдайлар даулы болды, бұл баспагерлердің рецензиялау процесіне қатысты алаңдаушылықтарды тудырды. «Климаттық зерттеулер» журналында редакциялық қарсылық болды, нәтижесінде журналдың он редакторының жартысы отставкаға шықты. Баспагер кейіннен сыншылар мақаланың қорытындылары «ұсынылған дәлелдерден сенімді түрде шығарылмауы мүмкін» және журнал «жариялану алдында тиісті түзетулерді талап етуі керек еді» деген пікір білдіргенін мәлімдеді.

Озонның кемуі

1995 жылы Балиунас АҚШ Өкілдер палатасының Энергетика және қоршаған орта жөніндегі ғылыми кіші комитеті алдында КФЭ озон қабатының жұқаруына жауапты емес екенін мәлімдеді. 2000 жылы Балиунас пен Сун консервативті және либертариандық қоғамдық саясатты зерттеу орталығы – Heartland Institute үшін жазған мақаласында атмосфераның жылынуын CO2 шығарылымдарынан гөрі озон қабатының жұқаруымен түсіндіруге болатынын көрсетті.