Кіріспе
Канадалық кәсіпкер (1941 жылы туған)
Питер Хью Поклингтон (18 қараша 1941 жылы туған) – канадалық кәсіпкер. Питер Поклингтон Солтүстік Америкалық хоккей жанкүйерлері арасында "Питер Пак" деген атпен танымал болды, ол мұнайға бай Альбертадан шыққан кәсіпкер және Ұлттық хоккей лигасының (NHL) "Эдмонтон Ойлерс" командасының иесі болған. Ол көптеген канадалықтардың наразылығын тудырды, себебі хоккейдің ең ұлы ойыншысы Уэйн Гретцкиді "Лос-Анджелес Кингз" командасына сатты. Еркін нарықтық капитализмнің белсенді жақтаушысы Поклингтон өмірі бойында түрлі бизнес салаларында жұмыс істеді. Спорттан басқа, оның ең танымал кәсібі – Эдмонтон қаласындағы ет өңдеу зауытының иелігі болды, онда ол 1986 жылы өткір еңбек дауына қатысты. Поклингтонның өмірлік тәжірибесі Терри Макконнелл мен Дж'лин Най жазған 2009 жылғы "Мен оны қайтадан сатар едім: Гретцки, саясат және тамаша келісімді іздеу" атты өмірбаяндық кітабында кеңінен сипатталған. Кітаптың атауы Поклингтонның Гретцкиді сату – дұрыс уақытта жасалған дұрыс келісім болды және бұл келісім "Ойлерс", "Кингз", Гретцки және хоккейдің өзіне оң әсер етті деген сенімінен шабыттанды.
Ерте өмір және мансап
Поклингтон Реджина қаласында, Саскачеван провинциясында, жас кезінде Англиядан көшіп келген сақтандыру басшысы Базил Коэн Поклингтон мен оның әйелі Айлин (Демпси) отбасында дүниеге келді және Лондон, Онтарио қаласында өсті. Жас Поклингтонға ең зор әсер еткені – көрнекті мотивациялық спикер Эрл Найтингейл және оның ең көп сатылған "The Strangest Secret" жазбасы болды. "Онда тура солай айтылған: 'Сіз не ойласаңыз, соған айналасыз'", - деді Поклингтон өмірбаянында. Ол бүгінгі күнге дейін сол жазбаны сақтап отырғанын айтады. Оның алғашқы бизнес кәсіптерінің бірі – Карберри (Манитоба) облысындағы анасының әжесі мен атасының шаруашылықтарының маңындағы ескі көліктерді табу, оларды 25 долларға сатып алу, содан кейін оларды пойызбен Онтариоға жіберу, онда ол оларды 500 доллардан астамға сатты. Батыстың құрғақ, суық климатының арқасында, көбінесе 25-40 жылдық көліктер, Онтарионың тұзды жолдарында жүрген ұқсас көліктерге қарағанда жақсы жағдайда болды. Поклингтон 25 жасқа келгенде, ол өзінің алғашқы автосалоны – Онтарио штатының Тилбери қаласындағы Westown Ford-тың иесі болды. Ол кезде ол Канададағы ең жас Ford дилері еді. Бірнеше жыл ішінде ол Тилберидегі автосалонды сатып, жақын орналасқан Чатемдегі басқасын сатып алды. 1971 жылы, Поклингтон 29 жасқа толғанда, Онтарионы қысып, батысқа көшіп, Эдмонтон, Альбертада Shirley Ford-ты сатып алды. Бірнеше жылдың ішінде Поклингтон Канададағы ең табысты Ford дилерлігін басқарды. Сонымен қатар, ол Эдмонтонның Дүниежүзілік хоккей лигасының (WHA) жаңа командасы – Эдмонтон Ойлерс командасын сатып алуға жеткілікті қаржы жинады.
Спорттық ойынның иесі
Поклингтон келесі бірнеше жылда бірнеше бизнеспен айналысты, бірақ ол әрқашан спорт командаларына ие болу оған ең көп қуаныш сыйлағанын айтқан. "Питер Пак" деп танылған ол 1976 жылы "Эдмонтон Ойлерз" командасының бір бөлігін сатып алды. Оның өмірбаянында айтылғандай, ол төлем ретінде әйелінің сақинасын ұсынған. Бір жыл ішінде Поклингтон серіктесі Нельсон Скальбанияны сатып алды, ол кейін WHA лигасының "Индианаполис Рейсерс" командасына ие болды. Сонымен қатар, Скальбаниядан Поклингтон барлық замандағы ең ұлы хоккейшіге қол жеткізді. 1978 жылдың күзінде Скальбания Поклингтонға 17 жастағы дарынды Уэйн Гретцкиге құқықтарды ұсынды. "Ойлерз" командасының иесі келісімге келуге еш ойланбады. Бірнеше айдан кейін Поклингтон Гретцкимен жасалған келісім арқасында WHA мен Ұлттық Хоккей Лигасының (NHL) бірігуіне қол жеткізді; осылайша "Ойлерз" NHL мүшесі атанды. Бес жыл өткен соң, "Ойлерз" Поклингтон басқаруымен алғашқы бес Стэнли Кубогын жеңіп алды. Келесі 18 жыл ішінде Поклингтон бейсболдың Тынық мұхиты лигасының "Эдмонтон Трапперс", Солтүстік Америка футбол лигасының "Эдмонтон Дриллерс", Ұлттық Кәсіби Футбол Лигасының, Канада Футбол Лигасының "Эдмонтон Брик Мэн" және Батыс Хоккей Лигасының "Камлупс Джуниор Ойлерз" командаларына ие болды.
Кәсіпкер
1970 жылдары Эдмонтон мұнай өркендеуіне байланысты тез өсімді кезеңді басынан өткерді, және көптеген адам байлық жинады, Поклингтон ғана емес, сонымен қатар кейіннен Ұлттық футбол лигасының «Денвер Бронкос» командасының иесі болған Пат Боулен сияқтылар да. Поклингтонның бизнес империясы ақырында 2 миллиард доллардан астам сату көлеміне жетті; Альберта және Онтарио штаттарындағы кең аумақты жылжымайтын мүліктері; Канаданың ірі сенім компанияларының бірі – «Fidelity Trust»; Батыс Канададағы сүт өнімдерінің ірі сауда желісі – «Palm Dairies»; канола өндіруші «Canbra Foods»; тоңазытуды қажет етпейтін дайын тағамдарды сатқан «Magic Pantry»; мейрамханаларға қызмет көрсеткен «Kretschmar Foods»; Техас және Миссисипи штаттарында өндіріс орталықтары бар «Green Acre Farms» тауық өңдеу компаниясы; және Эдмонтон қаласында орналасқан «Gainers» сиыр және шошқа етін өңдеу компаниясы.
Қалдық алу
Поклингтон да үйіне қарулы адамның кіргенінен кейін кепілге алынды. "Мен өліп көрмеймін деп ойладым — оқ тигенше," деді Поклингтон өмірбаянында. және Джордж Г.У. Буш.
Канададан АҚШ-қа көшіп бару
1998 жылы «Ойлерс» командасын сатқаннан кейін Поклингтон әйелі Евамен бірге АҚШ-қа көшіп, Калифорния штатындағы Палм-Дезерт қаласына қоныстанды.
Гретцки саудасы
1988 жылғы 9 тамызда Поклингтон хоккей жанкүйерлерін Гретцкиді Лос-Анджелес Кингз командасына Джимми Карсон, Мартин Гелинас, 15 миллион доллар ақша және Кингз командасының 1989, 1991 және 1993 жылдарғы бірінші раунд таңдаулары үшін сатқандығымен таңқалдырды. Канада Төменгі палатасының бір депутаты үкіметтен осы сауданы тоқтатуды талап етті, тағы бір адам Поклингтонның бейнесін өртеп жіберді, ал Гретцкидің жұбайы, актриса Джанет Джонс хоккейдегі "Йоко Оно" деп аталды. Гретцкинің өзі кеткені ме, әлде оны ылгерілеуге мәжбүр еткені ме деген пікірталас қызу. Кингз командасының бұрынғы иесі Брюс МакНоллдың кітабында Поклингтон Гретцкимен келісімге келу мүмкін болмай қалғанын, себебі ол Джонспен танысқаннан бастап, олар үйленгеннен кейін Эдмонтон қаласында тұрмайтынын айтқан. Поклингтон бұл жұп туралы жақсы нәрселер ғана айтқанын мәлімдейді, бірақ ол осы сауданы ақылға қонымды бизнес шешімі ретінде қорғады және оны қайта жасауға дайын екенін айтты. Дегенмен, ол кейін бұл сауданың қиын және өкінішті шешім болғанын мойындады, бірақ команданың қаржылық тұрақтылығын сақтау үшін қажетті мәміле екенін де атап өтті.
Мұнайшыларды жоғалту
1980 жылдардың аяғына қарай ойыншылардың жалақысының артуы "Эдмонтон Ойлерс" клубын Гретцки және Пол Коффи, Марк Мессье, Джари Курри, Гленн Андерсон, Кевин Лоу және Грант Фур сияқты басқа да жұлдыздарды сатуға мәжбүр етті. 1990 жылдардың ортасына қарай "Ойлерс" әлі де қаржылық шығынға ұшырады, ал Поклингтон өзінің басқа бизнестерін хоккей командасын қаржыландыруға жұмсағысы келмейтінін мәлімдеді. Ол команданы Гамильтон және Миннеаполис қалаларына көшірумен ашық түрде қорқытты, бірақ бұл қаулыларын орындамады. Ол команданы сол кездегі "Хьюстон Рокетс" клубының иесі Лес Александерге сатуға жақын болды, команда Хьюстонға көшірілуге айналды, бірақ 1998 жылдың мамырында, 1997-1998 маусымы аяқталар алдында жергілікті инвесторлар тобы команданы сатып алды және оны Эдмонтон қаласында қалдыруды шешті. Поклингтон команданы несие есебінен басқарды, Альбертаның қазыналық филиалдарына (ATB) 19% мөлшерлемемен төледі. Ол ATB-ден шамамен 120 миллион долларлық қарызын төлей алатын ипотекаға айналдыруды сұрады. ATB бас тартты, оның орнына қарызын талап етті. Оның қалған бизнес империясы, соның ішінде "Ойлерс", "Трэпперс" және "Камбра Фудс" компаниялары бөліп сатылды. "Ойлерсті жоғалту – жүрегімді жыртып алғандай болды", – деді Поклингтон өмірбаянында.
Бизнестің құлдырауы
Поклингтон АҚШ-тағы бірнеше кәсіпке инвестиция жасады, оның ішінде нутрацевтикалық өнімдер өндіруші Naturade, гольф клубы өндірушілері Golf Gear және Sonartec компанияларына. Бірақ, бұл инвестициялар үлкен пайда әкелмей, керісінше, көптеген қиындықтарға соқты. Оның айтуынша, осы кәсіпорындардағы бірқатар серіктестердің сенімділік міндеттерін бұзуы салдарынан Поклингтон көптеген сот процесіне қатысты. 2008 жылдың жазындағы сот ісінің бірі АҚШ маршалдарының Калифорния штатындағы Индиан-Уэллс қаласындағы Поклингтон үйіне шабуыл жасауына әкелді. Сол шабуыл кезінде оның әйеліне тиесілі көптеген заттар, соның ішінде кешкі көйлектер, аяқ киімдер мен сөмкелер, сондай-ақ Мик Джаггердің Энди Уорхол суреттері тәркіленді. Бұл заттар кейін қайтарылды.
Түрмеге түсуден аулақ болу
Төменгі сатыдағы сот Пётр Поклингтонның шартты түрде босатылуын кері қайтарып, жалған куәлік беруі үшін оны алты айға бас бостандығынан айырған болатын, бірақ АҚШ-тың 9-шы апелляциялық соты бұл шешімді жоғарғы инстанцияда қарап, күшін жойды. "Пробациялық қызмет бұл істе қандай да бір ықтимал себептің болмағанын нақты айтқан", - деп жазды судья Маргарет МакКеоун. Сот бұрын Поклингтонның 19 ай бойы әйелі басқаратын компанияға төленген консультациялық төлемдерді жарияламағаны туралы дәлелдерді тыңдаған еді. Поклингтон мұның рас емес екенін, барлық кіріс салық декларациялары мен банк шоттары арқылы көрсетілгенін айтты. Дегенмен, Калифорния округтік сотының судьясы Вирджиния А. Филлипс Поклингтонға 2013 жылдың 9 желтоқсанына дейін түрмеге баруды бұйырды. Сол кезде Поклингтон "Мен өз ісім үшін толық жауапкершілікті қабылдаймын" деген мәлімдеме жасады. 2013 жылдың 6 желтоқсанында CBC Поклингтонның үкімге шағымдануы мүмкін екенін, 100 000 доллар көлемінде кепіл төлеп босатылғанын және бұйрық бойынша түрмеге бармайтынын хабарлады. 2015 жылдың 3 шілдесінде "Toronto Sun" газеті АҚШ-тың 9-шы апелляциялық соты бұл шешімді өзгерте отырып, күшін жойғанын жариялады. Судья Филлипстің алғашқы бұйрығын жойғанда, апелляциялық сот алқасы жазбаша шешімінде: "Округ соты Поклингтонның сынақ мерзімін 2012 жылдың 26 қазанынан кейін ұзарта алмайтын", - деді.
Болжам
2012 жылдың сәуірінде Аризона корпорациясы комиссиясының тергеушілері Поклингтон мен оның серіктесі Джон МакНейлді «Кристал Пистол Ресурс ЛЛК» және «Либерти Белл Ресурс 1 ЛЛК» компанияларына қатысты бағалы қағаздармен алаяқтық жасады деп айыптады. Поклингтон бұл айыптауларды күшпен жоққа шығарып, өзі мен МакНейлдің ешқандай бұзылыс жасаған жоқ екенін, ал кен кәсіпкерлігіне инвестиция салғандар адастырылмағанын мәлімдеді. Жобамен байланысты геологтар, тау-кен компаниясының жаңалықтарына сәйкес, өз деректерін де белсенді түрде қорғады. «Бұл геологтартың өте жоғары беделі бар және олар сынақтарында жауапкершілікпен және мұқият жұмыс істеді», - деп жазды Поклингтон «Эдмонтон журналына» жолдаған хатында. «Біз инвесторларымызға деректеріміз көрсетпеген ештеңе айтпаймыз». 2013 жылдың 4 маусымында Аризона корпорациясы комиссиясының шешімімен жауапкерлер комиссияға 5 149 316 доллар және 100 000 доллар көлемінде әкімшілік айыппұл төлеуге міндеттелді. Комиссия қаражатты инвесторларға пропорционалды түрде бөліп береді. Поклингтонның компаниясынан жасалған мәлімдеме канадалық БАҚ-та жарияланды, онда комиссияның шешімімен «бұзылыс жасау туралы айыптаулар тоқтатылды» делінген. «Біз ешқандай қателік жасаған жоқпыз», - деді Поклингтон. «Біз барлық инвесторларымызбен адал және жауапкершілікпен жұмыс істедік және компанияны қажетті нормативтік-құқықтық ая арқылы өткізуде ұқыптылық таныттық. Біз қолданыстағы ережелер мен нормаларға сәйкес капитал тартуға беделдіміз». Ол кез келген қателіктердің «жамандық пен ашкөздік емес, тәжірибесіздік пен ойсыздық салдарынан туындағанын» және олардың тез жөнделгенін қосты. 2013 жылдың 6 желтоқсанында CBC телеарнасы 5 149 316 долларлық айыппұл әлі төленбегенін хабарлады. Оның бұл сөзі әлеуметтік желілерде қызу пікір-таластарға себеп болды, бұл пікір-таластар Эдмонтон қаласындағы Рексалл-Плейс аренасында 1985 жылғы 10 қазанда өткен «Эдмонтон Ойлерс» командасының Стенли кубогы жеңісінің мерекелік шарасына қатысқанға дейін жалғасты. БАҚ сауалнамалары көрсеткендей, ол шарада қиын жағдайға тап болады. Алайда, ол қатысушылардан тұрғылықты қол соғумен қарсы алынды. Кейін ол «Эдмонтон Сан» газетінің редакторына хаттар жіберді. «The Sun» газеті 2014 жылдың 14 қазанында алғыс хатты толыққанды жариялады.
Денсаулыққа қатысты қиындықтар
Поклингтонға жасқа байланысты макулярлық дегенерация, немесе АМД диагнозы қойылды. Осының салдарынан ол енді көлік жүргізбейді және оған ескертулерді немесе басқа да іскерлік хаттарды оқу үшін басқалардың көмегі қажет. 2013 жылдың 19 қазанында "Эдмонтон Сан" газеті Поклингтонның денсаулығын жақсарту үшін дің жасушаларымен емделуді жоспарлап отырғанын хабарлады.