Кіріспе

Шатасқан, түсініксіз сөздер мен тіркестердің дүрмегі
Фишер Z-дің альбомы

"Сөз салатасы" – "көрінетіндей кездейсоқ сөздер мен тіркестердің шатастыратын немесе түсініксіз қорытылған жиынтығы", көбінесе неврологиялық немесе психикалық аурудың белгісін сипаттау үшін қолданылады. Шизофазия атауы әсіресе шизофренияда байқалатын шатасқан тілді сипаттау үшін пайдаланылады. Сөздер грамматикалық жағынан дұрыс болуы да, болмауы да мүмкін, бірақ олардың мағынасы соншалықты шатасқан, тыңдаушы олардан ешқандай түсінік алмайды. Бұл термин психиатрияда, сондай-ақ теориялық тіл білімінде ана тілінің қадір-қасиетін бағалаудың бір түрін сипаттау үшін, ал компьютерлік бағдарламалауда мәтіндік кездейсоқтық сипаттау үшін жиі қолданылады.

Есептеу

Сөз салатасы компьютерлік бағдарлама арқылы ойын-сауық мақсатында бір типті сөздерді (атаулар, сын есімдер, т.б.) кездейсоқ таңдап, үлгі сөйлемдерге енгізу арқылы жасалуы мүмкін. Бұл Mad Libs ойынына ұқсас. Maxis видео ойындар компаниясы SimCity 2000 бағдарламасында ойын ішіндегі "газетті" жасау үшін осы техниканы қолданды; газет бағандары шамамен сюжеттік құрылымды пайдаланып, әртүрлі атаулар, сын есімдер мен етістіктерді кездейсоқ енгізу арқылы бірегей көрінетін оқиғаларды құрады. Мағынасыз мәтін жасаудың тағы бір жолы – можибаке, неміс тілінде "буквенсалат" ("әріп салатасы") деп аталады, ол әр түрлі таңбалар жиынтығындағы таңбалардың кодтау қақтығысынан туындайтын, көрінетін кездейсоқ мәтін жиынтығын құрайды. Бұл әсер әрбір таңба сөзді білдіретін тілдерде, мысалы, қытай тілінде тиімдірек. Ақылсыздықты автоматты түрде жасауға жасалған күрделірек әрекеттер Клод Шеннонның 1948 жылғы "Коммуникацияның математикалық теориясы" атты мақаласынан бастау алады, онда бірте-бірте сенімдірек ақылсыздықтар әріптер мен бос орындарды кездейсоқ таңдау арқылы, содан кейін әрбір таңбаның мәтін үлгісінде пайда болу жиілігіне сәйкес, содан кейін таңдалған әріптің үлгі мәтініндегі алдыңғы бір немесе екі әріптен кейін пайда болу ықтималдығын ескере отырып, және содан кейін бүкіл сөздерге ұқсас әдістерді қолдану арқылы жасалады. Оның ең сенімді ақылсыздығы екінші реттік сөздік жуықтау арқылы жасалады, онда сөздер кездейсоқ функция арқылы таңдалады, бұл функция әрбір сөздің нормативтік мәтіндегі алдыңғы сөзден кейін келу ықтималдығымен салмақталған:
Бас және ағылшын жазушысына қарсы фронталдық шабуыл, осы мәселенің сипаты сондықтан әріптер үшін тағы бір әдіс, кім айтса да мәселені күтпеген жағдайға түсірді. Марков тізбектерін кездейсоқ, бірақ адамға ұқсас сөйлемдерді жасау үшін пайдалануға болады. Бұл кейбір чат-боттарда, әсіресе IRC желілерінде қолданылады. Мағынасыз сөз тіркестері зиянды мақсаттармен де жасалуы мүмкін, мысалы, Байес уыты, ол Байес спам сүзгілеріне қарсы қолданылады, ағылшын тілінде жиі қолданылатын сөздердің тізбегін пайдалану арқылы, бірақ сөйлемнің грамматикалық немесе логикалық мағынасы бар-жоғына қарамастан.