Кіріспе
Манитобаның 22-ші премьер-министрі (2016-2021)
Брайан Уильям Паллистер (6 шілде 1954 жылы туған) – 2016 жылдан 2021 жылға дейін Манитобаның 22-ші премьер-министрі қызметін атқарған канадалық саясаткер. 2012 жылдан 2021 жылға дейін Манитобаның Прогрессивті консервативтік партиясының жетекшісі болды. Бұрын Гари Филмонның провинциялық үкіметінде министр болып жұмыс істеген, ал 2000 жылдан 2008 жылға дейін Канада Парламентінің Төменгі палатасының депутаты болды.
Ерте өмір және мансап
Паллистер Манитоба штатының Портж-ла-Прейри қаласында Анна Этель (Пойзер) мен Билл Паллистердің ұлы болып дүниеге келді. Ол Брэндон университетінің бакалавр өнертаптық ғылымдары және білім беру бакалавры дәрежелерін алған. 1976 жылдан 1979 жылға дейін Манитобаның ауылдық аймақтарындағы орта мектепте мұғалім болып жұмыс істеді, сонымен қатар жергілікті кәсіподақ өкілі болып қызмет атқарды. Кейін ол аттестатталған қаржы аналитігі болды. Паллистер шебер керлингші және 2000 жылы провинциялық аралас керлинг чемпионатында жеңіске жетті. Бұл оған 2001 жылғы Канаданың аралас керлинг чемпионатында бақ сынауға мүмкіндік берді, онда ол 3–8 есебімен соңғы екінші орынды иеленді.
Облыстық саясат
Паллистер өзінің саяси мансабын провинциялық деңгейде бастады, 1992 жылғы 15 қыркүйекте Портж-ла-Прейриде өткен қосымша сайлауда Манитобаның Прогрессивті консервативтік партиясынан кандидат ретінде жеңіске жетті. Ол провинциялық заң шығарушы жиналысқа Фильмон үкіметінің қолдаушысы ретінде кірді және теңгерімді бюджет туралы заң қабылдауды қолдады. 1993 жылы ол Жан Шарестің Канаданың Прогрессивті консервативтік партиясын басқаруға үміткерлігін жақтады. Паллистер 1995 жылғы провинциялық сайлауда қайта сайланды және 1995 жылғы 9 мамырда Үкіметтік қызметтер министрі ретінде кабинетке ант берді. Ол реттеуге қарсы үкіметтік науқанның аясында заңдық актілердің шамамен 3000 бетін жойды, Манитоба апаттан зардап шеккендерге көмек көрсету кеңесіндегі өзгерістерге жетекшілік етті және провинциялық су тасқынына байланысты талаптарды қарады. 1997 жылғы 6 қаңтарда ол алғашқы федералды сайлау кампаниясына дайындалу үшін кабинеттен кетті. 1997 жылғы федералды сайлауда Паллистер Пол Эмиль Лабоссьерді жеңіп, Портадж—Лисгар округінен Прогрессивті консервативтік партияның үміткері атанды және 1997 жылғы 28 сәуірде заң шығарушы жиналыстағы мандатын ресми түрде тастады. Ол Реформа партиясының өкілі Джейк Хоппнерден 1449 дауыспен жеңілді. 2000 жылы Паллистердің Фильмоннан кейін Манитобаның Прогрессивті консервативтік партиясын басқаруға талпынысы туралы әңгімелер тарады, бірақ ол одан бас тартты.
1998 Канаданың Прогрессивті консервативтік партиясының басшылығына үміткер
1998 жылы Паллистер реформалық партияға кеткен сайлаушыларды қайтаруға бағытталған платформада федералды Прогрессивті консервативтік партия төрағалығына үгіт жүргізді. Оның қолдаушыларының арасында бұрынғы министрлер Дон Мазанковски мен Чарли Майер, сенатор Консильо Ди Нино және Онтарио провинциясының Парламенттегі жалғыз прогрессивті консервативті өкілі Джим Джонс болды. 1998 жылғы Прогрессивті консервативтік партия төрағалығына сайлаудың бірінші турында ол 12,5% дауыспен төртінші орынды иеленді, одан Дэвид Орчард, Хью Сегал және ақырындағы жеңімпаз, бұрынғы премьер-министр Джо Кларк оқпанда болды. Бірнеше күннен кейін ол сайыстан бас тартып, басқа кандидатты қолдаудан бас тартты. Паллистер прогрессивті консерваторлардың «өткенге дауыс бергенін» және жаңару мүмкіндігін пайдаланбағанын айтты.
Канадалық Альянс депутаты
2000 жылдың шілдесінде Паллистер Джо Кларкқа ашық хат жазып, келесі федералды сайлауда кандидаттығын жариялады. Бұл хатқа Portage Lisgar айманындағы Прогрессивті консервативтік және Канадалық Альянс ұйымдарының екі жақты қолдауы болды. Альянс партиясы Реформа партиясының жалғасы болды және Кларктың «Қызыл Тори» басшылығына қарсы болған Прогрессивті консервативтік партиядағы «Көк Тори» өкілдерімен бірігуге тырысқан реформаторлардың күш-жігерінен туындады. Кларк бұрын Паллистердің ұсынысын Прогрессивті консервативтік партияның конституциясын бұзу деп санап, хатқа жауап бермеген еді. Осының салдарынан Паллистер прогрессивті консерваторлар партиясынан шығып, 2000 жылдың 17 тамызында Альянсқа қосылды. Portage—Lisgar округінен партияның кандидаттығына Денис Десрохерс пен бұрынғы депутат Феликс Холтманнан басымдықпен ие болды, бұл жарыс қызу өтті. Паллистер 2000 жылғы жалпы сайлауда ең жақын қарсыласын 10 000-нан астам дауыспен жеңіп, Парламентке сайланды. Тәуелсіз кандидат ретінде сайлауға түскен Хоппнер төртінші орынды иеленді. Либералдық партия көпшілік дауыспен үкімет құрды, ал Паллистер оппозицияда отырды. Ол 2002 жылғы Канадалық Альянс басшылығына сайлауда ешкімді ашық түрде қолдамады.
Консервативті депутат
Канадалық Альянс пен Прогрессивті консервативті партиялар 2003 жылдың 7 желтоқсанында бірікті, ал Паллистер Канаданың консервативтік партиясының мүшесі болды. Ол жаңа партияның жетекшісіне үміткер болуды қарастырды, бірақ оның орнына сол кездегі Альянс жетекшісі Стивен Харперді қолдады. Ол 2004 жылғы сайлауда қайта сайланды, онда либералдар азшылық үкімет құрды. 2004 жылдың шілдесінде ол ресми оппозицияның көлеңкелі кабинетіне Ұлттық кірістер жөніндегі сыншы болып тағайындалды. Паллистер 2005 жылдың қыркүйегінде Корольдік Канада монетасының бас директоры Дэвид Дингволлдың кеңсесінде 750 000 долларлық шығындардағы күдікті бұзушылықтарға назар салғаннан кейін ұлттық назарға ілікті. Дингволл айыптаулар жарияланғаннан кейін отставкаға кетті, бірақ кейіннен шығындары дұрыс емес көрсетілгенін және ресми нұсқауларға сәйкес келгенін мәлімдеді. 2005 жылдың қазан айының соңында жасалған тәуелсіз сараптама Дингволлдың шығындарында 7000 доллардан аз болатын шағын айырмашылықтарды ғана анықтады. Паллистер бұл сараптаманы «әлдеқандай ақтау әрекетінен аспайды» деп сынап, аудиторлар көптеген түсініксіз шығындарды қарастырмағанын айтты. 2005 жылдың 3 қазанында «Сұрақтар уақытынан» бұрынғы «Мүшелердің мәлімдемелері» сессиясында Паллистер Халық қабылдауында Pink Floyd тобының «Диуардағы тағы бір кірпіш, 2-бөлім» әнінің пародиясын орындады. Өзгертілген мәтін Дэвид Дингволл мен либералдық үкіметке шабуыл жасады. Спикер оны тәртіпсіз деп таныды. 2006 жылғы федералды сайлауға дейін Winnipeg Free Press газеті Манитобаның прогрессивті консерваторлары Паллистерді Стюарт Мюррейге қарсы провинциялық жетекшілікке таласуға көндіруге тырысқанын хабарлады. Мюррей кейіннен 2005 жылдың қарашасында партияның съезінде делегаттардың 45%-ы жетекшілікті қайта қарауға дауыс бергеннен кейін отставкаға кетті. Free Press газеті жүргізген келесі сауалнама Паллистерді Мюррейдің орнын басуға екінші ең танымал кандидат ретінде көрсетті, Вик Тоуздан кейін. Паллистер федералды деңгейде қайта сайлауға қатысты және провинциялық амбициялары туралы нақты айтпады. Паллистер 2006 жылы жеңіске жетіп, қайта сайланды. Консерваторлар азшылық үкімет құрды, ал Паллистер жаңа премьер-министр Стивен Харпер провинциялық саясатқа қатысу туралы шешім қабылдағанда оны кабинетке тағайындамауын сұрады. 2006 жылдың 17 ақпанында ол провинциялық партия жетекшісіне үміткер болмайтынын және федералды депутаттығын сақтайтынын мәлімдеді. Ол Парламенттің Қаржы жөніндегі тұрақты комитетінің төрағасы болып тағайындалды және 2007 жылы Барбадос сияқты офшорлық салық оазистеріне қаржылық қолжетімділікті жоюды қалайтынын мәлімдеді. Кейін сол жылы ол Халықаралық сауда және халықаралық ынтымақтастық министрлерінің парламенттік хатшысы болып тағайындалды. Паллистер 2008 жылдың қаңтарында келесі федералды сайлауға қатыспайтынын жариялап, саяси байқаушыларды таң қалдырды.
Манитобаның Прогрессивті консервативтік партиясының басшысы
2011 жылғы провинциялық сайлаудан кейін Хью МакФаден Манитобаның Прогрессивті консервативтік партиясының басшысы лауазымынан кеткенін жариялады. 2012 жылдың 11 сәуірінде Паллистер партия басшылығына үміткер болу ниетін білдірді. 28 шілдеде басқа кандидаттар тіркелмегендіктен, үміткерлерді іріктеу процесі аяқталғанда ол де-факто үміткер атанды және 2012 жылдың 30 шілдесінде партия басшысы болып бекітілді. Екі айдан кейін ол оңтүстік-батыс Винипегтегі Форт-Уайт сайлау округінде МакФаденнің орнына толыққан сайлауда оңай жеңіске жетті. Паллистер оппозиция басшысы болған кезінде айтқан бірқатар дұрыс емес пікірлері үшін сынға ұшырады. 2013 жылы мерекелік құттықтауды түсіріп жатқанда ол атеистерді "сенімсіздер" деп атады. Паллистер бұл мәлімдемесімен ешкімді ренжіткісі келмегенін мәлімдеді. 2014 жылдың 24 қарашасында заң шығарушы органмен өткен пікірталаста Паллистер НДП-ның ҚҚС салықты көтеруі туралы сөйлеген кезде Хэллоуинге деген жеке наразылығын білдірді. Ол үкіметтің бұл қадамын мерекемен салыстырып, Хэллоуин балалардың бойындағы адалдыққа зиян келтіреді деді. Бұл видео мәлімдеме жасалғаннан кейін бір жыл өткен соң кеңінен таралды.
2016 жылғы Манитоба жалпы сайлауы
2016 жылдың 14 сәуірінде CBC News хабарлауынша, Паллистер 2012 жылы Манитоба әкімшілігіне сайланғаннан бері Коста-Рикаға 15 рет сапар шеккен. Одан бері ол Коста-Рикада немесе сонда бара жатып шамамен 240 күн өткізді. Паллистердің консерваторлары сайлауға барғанда, төрт жылға жуық уақыт бойы көптеген сауалнамаларда көш бастап тұрды. Грег Селинджердің Жаңа демократиялық партиясы үкіметі провинциялық салықты көтеруге уәде бергеніне қарамастан, оны көтерді. Паллистер партиясын заң шығарушы органның 57 мандатының 40-ын жеңіп алып, Жаңа демократиялық партияға қарсы үлкен жеңіске жеткізді – бұл Манитоба тарихындағы ең үлкен көпшілік үкімет. Сондай-ақ, ол 1999 жылғы сайлауда Фильмон жеңілгеннен бері провинцияның алғашқы прогрессивті консервативті премьер-министрі атанды.
Манитобаның премьер-министрі (2016-2021)
Паллистер және оның кабинеті 2016 жылдың 3 мамырында қызметке кірісті. Ол 2019 жылы консерваторлар партиясын аздап кемдеген үстемдікпен қайта сайлауға жетектеді.
Тұрғын үй
2019 жылдың маусым айында Паллистер үкіметі федералды үкіметпен Ұлттық тұрғын үй стратегиясына қол қойды. Федералды үкіметпен жасалған 10 жылдық келісім провинциядағы әлеуметтік және қоғамдық тұрғын үйді кеңейту және жөндеуге шамамен 450,8 миллион доллар инвестициялауға міндеттелді. 2021 жылы оның үкіметі шашты кесу және салон қызметтері сияқты жеке қызметтерге қатысты ҚҚС-ті (ПСТ) алып тастады.
Көміртегі салығы
Паллистер, Дуг Форд, Джейсон Кенни және Скотт Мо сияқты консервативті премьер-министрлер де премьер-министр Джастин Трюдоның федералды түрде таңуға тырысқан көміртегі салығына қарсы. 2019 жылы Паллистер үкіметі оған қарсы сотқа шағым түсірді. 2021 жылдың 25 наурызында Канаданың Жоғарғы соты федералды үкіметтің көміртегі салығы жоспары конституциялық екенін мәлімдегеннен кейін, Паллистер Манитоба осы шағымды жалғастыра беретінін айтты.
COVID-19 пандемиясы
Паллистер Манитобадағы COVID-19 пандемиясына қарсы провинциялық үкіметтің жауабын басқарды. 2020 жылдың желтоқсан айында ол мерекелік маусымда әлеуметтік арақашықтық шектеулерін сақтауға шақырған "көңілді тілегі" үшін әлеуметтік желілерде халықаралық деңгейде назар аударды және мақтауға ие болды, бұл адамдарды қауіпсіз сақтауға бағытталған шара еді. Алайда, Манитоба тұрғындары провинцияның жауабы тым баяу болғанын, инфекция деңгейінің өсуін күтіп, содан кейін ғана шектеулерді күшейткенін, вирустың қазан және қараша айларында жылдам таралуына мүмкіндік бергенін хабарлағаннан кейін осы әлеуметтік желідегі жазбалардың көп бөлігі алынып тасталды, нәтижесінде провинция Канададағы жан басына шаққандағы ең жоғары инфекция деңгейін тіркеді. Паллистердің үкіметін сынағандар COVID-19 жағдайларының өсуіне Паллистердің "Манитобаны қайта іске қосу" жоспарының да себеп болғанын айтты, бұл жоспар провинциялық экономиканы қайта ашуға бағытталған және көптеген Манитоба дәрігерлерінің кеңесіне қайшы келді. Паллистер 2021 жылдың мамыр айындағы үшінші толқын кезінде де ұқсас сынға ұшырады, өйткені қоғамдық денсаулық сақтау бұйрықтарына өзгерістер кейбір сыншылар алғаш рет талап еткеннен кейін бірнеше аптадан соң енгізілді. Сыншылар провинция елдегі ең қатаң шектеулерді енгізгені туралы оның мәлімдемелерін жоққа шығарды, ал оппозициялық партия басшылары оның пандемия кезінде басқаруға қабілетсіз екенін мәлімдеді. Үшінші толқын кезінде Паллистер үкіметінің баяу жауабы Манитобадағы жансақтау бөлімшелерінде орын жетіспеушілігіне және бірнеше науқастың провинциядан тыс, Thunder Bay, Sault Ste Marie, North Bay және Оттава қалаларындағы ауруханаларға ауыстырылуына әкелді, олардың көптегені жол жүрісінде немесе отбасысы мен жақтастарынан алыс қаза болды.
Жергілікті халықтар арасындағы қарым-қатынастар
2021 жылдың 7 шілдесінде Паллистер отарлаушылар туралы, олардың кейбіреулері Канада индейлерінің тұрғын мектептер жүйесін басқарған, былай деді: «Осы ел ел болып қалыптасуға дейін де, содан кейін де осы жерге келген адамдар [отарлаушылар] ештеңені бұзу үшін келген жоқ. Олар құрылыс салу үшін келді. Олар жақсырақ құру үшін келді». Бұл сөздер оның Ұлттық дастарқан мен Солтүстік қатынастар министрі Эйлин Кларкты отставкаға кетуге мәжбүр етті. Оның орнына келген Алан Лагимодиер тұрғын мектептер жүйесін қорғағаннан кейін бірден дауға себеп болды. «Сол кезде олар дұрыс істеп жатыр деп ойлаған, менің ойымша. Көлденең қарағанда, өткенді бағалау оңай. Бірақ сол уақытта олар дұрыс істеп жатырмыз деп шын ниетпен ойлады». Бірнеше аптадан кейін Паллистер өз сөздері үшін кешірім сұрады, бірақ көптеген алғашқы ұлттардың басшылары оның кешіріміне қанағаттанбады, оны жеткіліксіз және кешіккен деп санайды.
Отставка
2021 жылдың 10 тамызында Палистер 1 қыркүйекте премьер-министр лауазымынан кететінін және келесі провинциялық сайлауда қайта сайлануға тырыспайтынын жариялады. Премьер-министрдің орынбасары Келвин Гоэрцен Консервативтік партияның (ПК) уақытша жетекшісі болып тағайындалды және 1 қыркүйекте премьер-министр міндетін ресми түрде қабылдады. Паллистер 4 қазанда заң шығарушы жиналыстағы өкілдігінен бас тартты. Денсаулық сақтау министрі Хизер Стефансон 30 қазанда Паллистердің ізбасары болып сайланды және 2 қарашада премьер-министр ретінде қызметке кірісті.
1992 жылғы қосымша сайлау
Барлық сайлау туралы ақпарат Канада сайлаулары және Манитоба сайлаулары органдарынан алынған. Облыстық шығындар жеке кандидаттардың шығындарына сілтеме жасайды. Курсивпен жазылған шығындар ұсынылған жиынтық сомаларды көрсетеді және соңғы тексерілген жиынтық сомалар қолжетімді болмаған жағдайда ұсынылады.