Баварияның соңғы тәж мұрагері

Кіріспе

Баварияның соңғы тәждік мұрагері

Руппрехт, Баварияның тәждік ханзадасы, Бавария, Франкония және Швабия герцогы, Рейн жағасындағы граф-палатин (Rupprecht Maria Luitpold Ferdinand; ағылш. Robert Maria Leopold Ferdinand; 18 мамыр 1869 – 2 тамыз 1955), Бавария тағына соңғы мұрагер болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстың бірінші жартысында ол Батыс майданында 6-армияға қолбасшылық етті. 1916 жылдың тамызынан бастап ол британдық экспедициялық корпусына қарсы майданның бөлігін бақылаған Баварияның Руппрехт әскер тобының қолбасшысы болды.

Балалық шақ

Руппрехт Мюнхенде Баварияның соңғы королі Людвиг III және Австрия Эсте архигерцогинясы Мария Терезияның он үш баласының ең үлкені ретінде дүниеге келді. Ол Франция королі Людовик XIV және Жеңімпаз Вильгельмнің әулетінен шыққан. Англия королі Карл I-нің қызы Генриеттаның тікелей ұрпағы болғандықтан, ол Джейкобтық мұрагерлік бойынша Англия, Шотландия және Ирландия тақтарына талапкер болды. Оның алғашқы білімін жеті жасынан бастап ағылшын-бавариялық Фрайхер Рольф Кройсер берді. Жастық шағында ол көп уақытын Шлосс-Лютштеттенде, Штарнбергте және Линдау көлінің жанындағы отбасылық виллада өткізді, онда спортқа деген қызығушылығы арта түсті. Оның білімі дәстүрлі және консервативті болды, бірақ ол Бавария патша үйінің мүшесі ретінде мемлекеттік мектепте білім алған алғашқы өкілі болды. Ол Мюнхендегі Максимилиан гимназиясында төрт жыл оқыды. Оқудан, атпен жүру және билеуден басқа, мектепте ол міндетті түрде кәсіп үйренуге тиіс болды және ол ағаш өңдеуді таңдады.

Соғысқа дейінгі кезең

Руппрехттің әке жағынан атасы Лютпольд 1886 жылы король Людвиг II және оның мұрагері Отто екеуі де ақылсыз деп жарияланғаннан кейін Баварияның іс жүзіндегі билеушісі болды. Осы оқиғалардың нәтижесінде Руппрехттің өзінің мәртебесі де өзгерді, себебі ол бір күні Бавария тағына отыруы мүмкін екені анық болды. Орта мектепті бітірген соң, ол Бавария армиясының жаяу әскер лейб-полкіне екінші лейтенант болып қабылданды. 1889-1891 жылдары Мюнхен және Берлин университеттерінде оқу үшін әскери қызметін уақытша тоқтатты. Ол полковник шеніне дейін көтеріліп, 2-ші жаяу әскер полкінің командирі болды, сонымен қатар Таяу Шығыс, Үндістан, Жапония және Қытайға кеңінен саяхаттауға мүмкіндік алды. Оның алғашқы сапарларына көмекшісі Отто фон Штеттен ілесіп жүрді, ал кейін оның бірінші әйелі де бірге болды. 31 жасында Руппрехт Бавариядағы туысы герцогиня Мария Габриэльге үйленді, олардың бес баласы болды, бірақ ол 1912 жылы 34 жасында қайтыс болды. 1900 жылы ол Австрияның Алтын жүнді орденінің 1128-ші рыцары атанды. 1906 жылы Руппрехт Баварияның I армия корпусының қолбасшысы болып тағайындалды, ол 1913 жылы толық генерал шеніне көтерілді. 1912 жылы Люитпольдтың орнын оның ұлы Людвиг басқарды. 1913 жылдың 5 қарашасында Людвиг Бавария Сенатының дауысымен король атанды, ол Людвиг III болды. Бұл шешім Руппрехтті Баварияның мұрагерлік ханзадасы етіп бекітті. Руппрехт және Пруссияның мұрагерлік ханзадасы Вильгельм батыс майданда әрқайсысы бір армияға (тиісінше, 6-шы және 5-ші армиялар) қолбасшылық етті және Шлиффен жоспарын іске асыруға тікелей қатысты.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

1914 жылдың шілдесінде Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін Руппрехт Лотарингиядағы Германияның алтыншы армиясына (1914 жылдың 2 тамызында) қолбасшылық етті. Неміс армиясының көп бөлігі Шлиффен жоспарына қатысқанда, мұрагер ханзада өз әскерлерін Лотарингия шайқасына (14-25 тамыз 1914 ж.) жетекшілік етті. Оның алтыншы армияға қолбасшы болып тағайындалуы оның патшалық мәртебесімен байланысты болды, бірақ қолбасшылыққа тағайындалғанға дейін оның жүргізген зерттеулері алтыншы армияны табысты басқаруына ықпал етті және ол өте қабілетті қолбасшы екенін көрсетті. Кейін ол Солтүстік Франциядағы 6-армияға (1916 жылдың тамызына дейін) қолбасшылық етті және соғыс аяқталғанға дейін жалғасқан тұрақсыздық кезеңінде Батыс майданда қалды. Шайқастан бірнеше күн өткен соң, оның үлкен ұлы Люитпольд Мюнхенде полиомиелиттен қайтыс болды (1914 жылдың 27 тамызы). 1915 жылдың көктемінде Руппрехт Бельгияның генерал-губернаторы Мориц фон Биссингке, «Бельгия мәселесі» бойынша Баварияның пікірін сұрап келген Биссингке жауап берді. Руппрехт Бельгияны Германиямен экономикалық және әскери одаққа біріктіруді, Нидерландыны (Бельгияның фламанд аймақтарымен және Солтүстік Франциямен бірге) және Люксембургті (Бельгиялық Люксембургпен бірге) Германия империясының жаңа федеративтік штаттары ретінде қосу арқылы көздеді. Ол сондай-ақ, әскерлер шегінген кезде «жерді өртеу» саясатына қарсы болды, бірақ оның патшалық мәртебесі оған осы себептермен отставкаға кетуге мүмкіндік бермеді, тіпті ол мұны қауіптендіргенімен. Соңында 1918 жылдың 11 қарашасында ол қолбасшылықтан кетті.

Әскери авиациямен байланыс

Бірінші дүниежүзілік соғыстың ең танымал неміс ұшқыштарының бірі Макс Иммельман 1915 жылғы 25 маусымда жазған хатында Руппрехттің жаңа Fokker Eindecker ұшақтарын тексеру үшін әуежайға келгенін мәлімдеді. Күндіз, негізінен осы жауынгерлік машиналарын көру үшін, Баварияның тәждік ханзадасы кешегі күні әуежайға келіп, бізді және 20-шы бөлімді қарап шықты. Оған жауынгерлік ұшақтың конструкторы, директор Фоккер таныстырылды.

Соғыс аралығы

1918 жылғы 12 қарашада соғыстың соңғы күндерінде туған азаматтық толқулардың салдарынан Руппрехттің әкесі Людвиг III өзінің шенеуніктерін, офицерлерін және сарбаздарын анттарынан босатып, Аниф декларациясын жариялады. Ол формалды түрде тақтан бас тартпаса да (кейбір адал жандар Людвигті патша деп атауын жалғастырды), бұл декларация Бавария үкіметі тарапынан тақтан бас тарту ретінде қабылданып, Баварияны республикаға айналдырды және 738 жылдық Виттельсбах әулетінің билігін аяқтады; Руппрехт Баварияны басқару мүмкіндігінен айырылды. Курт Эйснердің Бавариядағы қысқа мерзімді коммунистік үкіметінен кек алудан қорқып, Руппрехт Тирольге қашып кетті, бірақ 1919 жылдың қыркүйегінде қайтып келді. Бавариядан кеткен кезде ол анасы Мария Тереза Австрия-Эсте орнына Бавария тағының мұрагері атанды. Бұл оның 1919 жылғы 3 ақпанда қайтыс болғаннан кейін болды. Осылайша, ол ағылшынша атауымен Англияның Роберт I және Шотландияның Роберт IV патшалары болып саналды, бірақ ол бұл тәждерге ешқашан таласпады және оның атынан талап етуге ешкімді "қатты қарсылық білдірді". Саяси жағдайдың өзгеруі оған, ақыры, 1921 жылғы 7 сәуірде Люксембургтың принцессасы Антонияға үйленуге мүмкіндік берді. Баварияның нунциуі, Эухенио Пачелли, кейіннен Папа Пий XII, осы рәсімді өткізді. 1922 жылғы Вашингтон теңіз конференциясынан кейін ол әуе шабуылына, у газға, теңіз блокадасына және алыс қашықтықтағы қаруларға тыйым салу туралы мәлімдеме жасады, соңғы соғыстағы азаматтық құрбандардың көп бөлігін осыларға байланыстырды. Ол сондай-ақ Германияның болашақ бейбітшілік конференцияларына қатысуын қолдады және Кайзер Вильгельм II-нің Бірінші дүниежүзілік соғысқа кінәлі екенін жоққа шығарды. Веймар Республикасына қарсы болған және таққа құқығынан ешқашан бас тартпаған Руппрехт Бавария үшін конституциялық монархияны көздеді. 1921 жылғы қазанда әкесі қайтыс болғаннан кейін Руппрехт таққа құқығын жариялады, өйткені оның әкесі Аниф декларациясында тәжін формалды түрде тастаған жоқ. Патша болып таж кигізілмегенімен, ол әкесі қайтыс болғаннан кейін Виттельсбах әулетінің басшысы болды. 1923 жылы ол Виттельсбахтардың келісім қоры (Wittelsbacher Ausgleichfond) құрды, бұл Бавария мемлекетімен жасалған келісім, онда Виттельсбах сарайларының ең маңыздылары, мысалы, Нойшванштейн және Линдерхоф, Бавария халқына қалдырылды. Кейін Руппрехт Бірінші дүниежүзілік соғыс сияқты соғыстарды сынады. Руппрехт бірде New York Times газетіне Вашингтон теңіз конференциясы болашақ соғысты гуманитарлық етуге қабілетті екенін айтты. Руппрехт болашақтағы конференциялар химиялық соғысты толығымен жоятынын қосты. Эрих Людендорф сияқты католиктерге қарсы көзқарастар оған әсер еткен болуы мүмкін. Гитлер жеке сөзінде Мұрагер ханзадаға деген жек көрушілігін білдірді. Мұрагер ханзада 1934 жылғы жазда Лондондағы түскі ас кезінде король Георг V-ке Гитлердің ақылдан безгенін мойындады. 1932 жылы Ұлы депрессияның күшеюімен Руппрехтке Баварияда "Staatskommissar" атағымен диктаторлық билік беру жоспары ұсынылды. Бұл жоспарға SPD және соғыстан кейінгі Баварияның премьер-министрі (бас министрі) Вильгельм Хогнер сияқты түрлі партиялар қолдау көрсетті, бірақ 1933 жылы Гинденбургтың Гитлерді рейхсканцлер қызметіне заңды түрде тағайындауы және Генрих Хелд басшылығындағы Бавария үкіметінің тартыншақтығы осы идеяға деген барлық үмітті жойды. Руппрехт монархияны қайта орнату мүмкін екеніне сенуін жалғастырды, бұл пікірін ол 1935 жылы британ елшісі Эрик Фиппске жеткізді.

On 12 November 1918, in the wake of civil unrest in the last days of the war, Rupprecht's father, Ludwig III, promulgated the Anif declaration releasing his officials, officers and soldiers from their oaths. Although he did not formally abdicate (and some loyalists would continue to refer to Ludwig as King), the declaration was interpreted by the government of Bavaria as an abdication, making Bavaria a republic and ending 738 years of Wittelsbach rule; Rupprecht thus lost his chance to rule Bavaria. Rupprecht escaped to Tyrol in fear of reprisals from the brief communist regime in Bavaria under Kurt Eisner but returned in September 1919. While away from Bavaria, he succeeded his mother, Maria Theresa of Austria Este, the last Queen of Bavaria, as the Jacobite heir. This occurred upon her death on 3 February 1919. As such, under his anglicized name, he would be King Robert I of England and King Robert IV of Scotland, although he never claimed these crowns and "strongly discouraged" anyone from claiming them on his behalf. The changed political situation however allowed him finally to marry Princess Antonia of Luxembourg on 7 April 1921. The nuncio to Bavaria, Eugenio Pacelli, later Pope Pius XII, officiated at the ceremony. Shortly after the 1922 Washington Naval Conference, he made a statement regarding the possible ban of aerial bombing, poison gas, sea blockades and long range guns, blaming them for a majority of civilian casualties during the last war. He also advocated Germany's participation in future peace conferences, and he dismissed claims that Kaiser Wilhelm II was to blame for the First World War. While opposed to the Weimar Republic and never having renounced his rights to the throne, Rupprecht envisaged a constitutional monarchy for Bavaria. Upon his father's death in October 1921, Rupprecht declared his claim to the throne, since his father had never formally renounced his crown in the Anif declaration. While never crowned king, he did become the head of the House of Wittelsbach after his father's death. He formed the Wittelsbacher Ausgleichfond in 1923, which was an agreement with the state of Bavaria, leaving the most important of the Wittelsbach palaces, like Neuschwanstein and Linderhof, to the Bavarian people. Afterwards, Rupprecht became critical of wars like World War I. Rupprecht once said to the New York Times that the Washington Naval Conference would be able to make future warfare more humane. Rupprecht added that future conferences would entirely abolish chemical warfare. The anti Catholic stance of men like Erich Ludendorff might have been an influence. Hitler confided in private to a personal dislike of the Crown Prince. The Crown Prince in turn confessed to King George V at a lunch in London in the summer of 1934 that he considered Hitler to be insane. With the worsening of the Great Depression in 1932, a plan was floated to give Rupprecht dictatorial powers in Bavaria under the title of Staatskommissar. The plan attracted support from a wide coalition of parties, including the SPD and the post war Bavarian Minister President (First Minister) Wilhelm Hoegner but the legal appointment of Hitler as Reichskanzler in 1933 by Hindenburg and the hesitant Bavarian government under Heinrich Held ended all hopes for the idea. Rupprecht continued to believe that restoration of the monarchy was possible, an opinion he voiced to the British ambassador Eric Phipps in 1935.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Руппрехт 1939 жылдың желтоқсанында Италияға жер аударылуға мәжбүр болды (соңғы шешімді қадам нацистердің Шлосс Лютштеттенді тартып алуы болды), онда ол король Виктор Эммануэльдің қонағы ретінде тұрып, көбінесе Флоренцияда мекен етті. Ол және оның отбасы Германияға оралуға тыйым салынды. Ол Бавария монархиясын қалпына келтіру туралы ойын сақтап, тәуелсіз Оңтүстік Германия ретінде Австриямен бірігу мүмкіндігін қарастырды.

Өлім

1955 жылы 86 жасында Лютштеттен сарайында қайтыс болғаннан кейін, ол қайтыс болған монархтай күтім көрді, оған мемлекеттік жерлеу рәсімі жасалды. Оның өмірі тәуелсіз Бавария Корольдігі, Германия империясы, Веймар Республикасы, нацистік Германия, одақтастар басып алған Германия, сондай-ақ Батыс Германия мен Шығыс Германияның құрылуын қамтыды. Ол Мюнхендегі Театинеркирхе шіркеуінің мазарда, әкесі принц Лютпольд және пра-пра-атасы король Максимилиан I-нің қасында, бірінші әйелі герцогиня Мария Габриэль мен үлкен ұлы принц Лютпольдтің арасында жерленген.

Некелер мен балалар

Руппрехт екі рет үйленген және екі әйелінен де балалары болған. Оның алғашқы әйелі Бавария герцогинясы Мария Габриэль (9 қазан 1878 – 24 қазан 1912), Бавария герцогы Карл Теодордың қызы, 1900 жылдың 10 шілдесінде Мюнхенде тұрмысқа шыққан. Олардың бес баласы болды:
Люитполь Максимилиан Людвиг Карл, Баварияның мұрагерлік ханзадасы (8 мамыр 1901 – 27 тамыз 1914); полиомиелиттен қайтыс болды. Бавария ханшайымы Ирмингард Мария Тереза Хосе Чечилия Адельхейд Михаэла Антония Адельгунде (21 қыркүйек 1902 – 21 сәуір 1903); дифтериядан қайтыс болды. Альбрехт, Бавария герцогы (3 мамыр 1905 – 8 шілде 1996). Өлі туған қыз бала (6 желтоқсан 1906). Бавария князі Рудольф Фридрих Руппрехт (30 мамыр 1909 – 26 маусым 1912); диабеттен қайтыс болды. Оның екінші әйелі Люксембург ханшайымы Антония (7 қазан 1899 – 31 шілде 1954), Люксембург Ұлы герцогы Вильгельм IV-нің қызы, 1921 жылдың 7 сәуірінде Ленгридеде тұрмысқа шықты. Олардың алты баласы болды:
Бавария ханзадасы Генрих Франц Вильгельм (28 наурыз 1922 – 14 ақпан 1958). Династиялық емес Анн Мари де Лустракқа (1927–1999) үйленді. Балалары жоқ. Генрих Аргентинада автокөлік апатында қаза тапты. Бавария ханшайымы Хильда Хильдегард Мария Габриэль (24 наурыз 1926 – 5 мамыр 2002). Хуан Брэдсток Эдгар Локетт де Лоайзаға (1912–1987) үйленді және балалары болды. Бавария ханшайымы Габриэль Адельгунде Мария Терезия Антония (10 мамыр 1927 – 19 сәуір 2019). Кройдың 14-ші герцогы Карлға (1914–2011) үйленді және балалары болды. Бавария ханшайымы София Мария Тереза (20 маусым 1935 ж.т.); Аренбергтің 12-ші герцогы Жан Энгельбертке (1921–2011) үйленді және балалары бар.

Атаулары мен стильдері

Оның толық атағы: «Оның Корольдік Салтанаттары Руппрехт Мария Луитполь Фердинанд, Баварияның тәждік ханзадасы, Бавария герцогы, Франкония және Швабиядағы, Рейн жағасындағы граф-палатин».

Шығармалары

Менің әскери күннамам. Мюнхен: "Неміс ұлттық баспасы", 1929 жыл. Үндістан саяхатынан естеліктер. Мюнхен: Йозеф Кёсел және Фридрих Пустет, 1922 жыл. Шығыс Азия саяхатынан естеліктер. Мюнхен: Йозеф Кёсел және Фридрих Пустет, 1923 жыл. Оңтүстік-Шығыс Еуропа және Шығыс саяхатынан естеліктер. Мюнхен: Йозеф Кёсел және Фридрих Пустет, 1923 жыл.