Кіріспе
Ағылшын альпинисі Саймон Йейтс (1963 жылы туған) – ағылшын альпинисі. Ол өзін "ойықсаушы" деп сипаттайды. Йейтс 1985 жылы Перу Андысындағы Хуаюаш тау жотасындағы Сиула Гранде тауының бұрын ешкім шықпаған батыс бетін бағындырған екі британдық альпинисттің бірі ретінде кеңінен танымал. Ол және Джо Симпсон қиын көтерілісті аяқтады, көбінесе қатал ауа райына шыдады. Кейіннен олар түсіп келе жатқандағы бірқатар қауіпті оқиғалардан аман қалды. Симпсон осы оқиғаны "Толқынды бос кеңістік" кітабында баяндады, кейіннен ол фильмге түсірілді.
Simon Yates (born 1963) is an English mountaineer. He has described himself as 'an adventurer'. Yates is most well known as being one of two British mountaineers that conquered the previously unclimbed West Face of Siula Grande in the Huayhuash mountain range in the Peruvian Andes in 1985. He and Joe Simpson completed the difficult climb, at times enduring extreme weather conditions. They subsequently survived a dramatic series of events on the descent. Simpson recounted the story in the book Touching the Void, which was later adapted into a film.
Мансап
Симпсонмен бірге Яйтс 1985 жылы осы уақытқа дейін бағындырылмаған Батыс беткей арқылы Сиула Грандқа (6344 метр) көтерілді. Көтеріліс қиын болды және кейде күшті қарлы борандармен күрделенді. Альпинистер шыңнан солтүстік қырқасы арқылы түсуге кірісті, бірақ ол күткеннен қиын болды. Шыңнан кейін көп ұзамай, Яйтс карнизден құлап, жаңа ғана көтерілген 1371,60 метрлік беткейден құлай бастады, бірақ оның құлауын олардың альпинистік арқандары тоқтатты. Бивакқа жеткеннен кейін, ертеңгісіне таңертең түсуді жалғастырды, бірақ Симпсон таудың солтүстік қырқасындағы мұзды тік жардан құлап, оң аяғы мен өкшесін сындырды. Түсуді жалғастыру үшін Яйтс екі арқанды біріктіріп (жалпы ұзындығы 91,44 метр) Симпсонды ауа райының нашарлауымен кезең-кезеңмен таудан түсірді. Яйтс осы әдіспен Симпсонды 914,40 метрге түсірді және дауылдың күшеюіне қарамастан, жағдайды қайта бақылауға алып жатқандарын сезінді. Алайда, жұп мұздықтың салыстырмалы қауіпсіздігіне жақындағанмен, Симпсон түсіріліп бара жатқанда көрінбейтін жардан құлап, тек Яйтстің арқанға ұстауы ғана оның құлауын болдырмады. Симпсон арқаннан салмағын алуға шамасы келмеді, ал Яйтс оны одан әрі түсіре алмады. Екі альпинист бұл жағдайда ұзақ уақыт бойы (Яйтс бір жарым сағаттан астам деп есептейді) тұтқындалды, осы уақытта Симпсонның арқандағы салмағы Яйтсты оның тіреуінен, Симпсоннан 45,72 метр жоғары және мұздықтан белгісіз қашықтықта тартып отырды. Таудан құлап қалмау үшін Яйтс арқанды кесіп тастады. Симпсон жарық ойықтың кіреберісінен шамамен 15,24 метрге құлап, одан әрі жарық ойықтың ішіндегі жарға құлады. Яйтс өзінің тіреуінен артта қалған беткейде қардан шұңқыр қазып, түннің қалған бөлігін сонда өткізді. Келесі күні таңертең Яйтс мұздыққа түсіп, Симпсонды таба алмады, сондықтан оның серігі қаза болған деді және сол күні базалық лагерьге оралды. Алайда, Симпсон құлаудан аман қалды, жарық ойықтан өзін-өзі шығарып, төрт күннен кейін базалық лагерьге жетті. Яйтстің құтқару жұмыстары Симпсонның өмірін құтқаруға үлкен үлес қосты, бірақ құтқару соңында оның құлаудың алдын алу үшін арқанды кесу қажеттігі туралы шешіміне қарамастан. Яйтс бастапқыда Симпсонды құтқару туралы толық мәлімет білмейтіндерден арқанды кесіп тастағаны үшін сынға ұшырады. Симпсон әрқашан Яйтстің әрекеттерін қорғады, егер рөлдер ауысса, оның өзі де солай істегенін айтты және оның "Тыңдыққа тию" кітабын жазудың бастапқы себебі Яйтс туралы дұрыс емес сынға жауап ретінде толық жағдайды баяндау болды. Яйтс Шеффилдтен кеткеннен кейін "Тоғыз жыл бойы Джонымен (Симпсонмен) көріспедім" деді, олар Перуға "Тыңдыққа тию" деректі фильмінің кейбір көріністерін түсіруге барғанға дейін. Кейіннен ол көптеген экспедицияларға қатысты, соның ішінде Пәкістандағы Лайла шыңы мен Немекаға, сондай-ақ Чилидегі Дарвин Cordillera-ға бірнеше экспедиция жасады. 2007 жылы Яйтс Эверест тауының оңтүстігіндегі Непалдың Хумбу аймағындағы Ама Дабламға (6812 метр / 22349 фут) көтерілуге сәтті ұмтылған екі исланд альпинисіне жетекшілік етті, сондай-ақ экспедиция туралы фильм түсірілді: "Ама Даблам: Тыңдықтан әрі". 2009 жылдың шілдесінде Яйтс төрт клиенттен тұратын топты Ленин шыңына (7134 м) сәтті жеткізді. 2010 жылдың қыркүйегінде Яйтс Симпсонмен бірге көтерілгеннен кейін 25 жыл өткен соң, Сиула Гранде базалық лагеріне және Серро Белла Вистаның көрінісіне, Симпсонның қауіпсіз жерге қарай жүретін жолын көруге арналған туристер тобын бастап, Кордильера Хуайуашқа қайта оралуды жоспарлады. Яйтс альпинизм туралы үш автобиографиялық кітаптың авторы. Біріншісі, "Қабырғаға қарсы", Чилидің Патагониясындағы Орталық Торрес-дель-Пайне тауларында жаңа бағытқа көтерілу экспедициясы туралы және ол Тау әдебиеті бойынша Boardman Tasker сыйлығына ұсынылды. Кітапта ол таудың биігіне қалай түсіп, таушы ретінде өміріндегі басымдықтарды қайта қарастырғаны баяндалады. "Қозғалыс алаңы" кітабында әлемнің түкпір-түкпіріндегі альпинистік экспедициялар туралы айтылады. Оның ең соңғы кітабы "Жабайы жан" деп аталады, онда от жеріндегі Дарвин жотасына, Алясканың Юкон шекарасындағы Врангелл Сент-Элиас жотасына және Гренландияның шығысына жасалған экспедициялар сипатталған.
Жеке өмір
Ейтс Англияның Лестершир графтығындағы Крофт қаласында дүниеге келді және Латтерворт грамматикалық мектебінде білім алды. 1980-ші жылдары Шеффилд университетінде биохимия мамандығы бойынша оқуын аяқтау үшін Шеффилдке көшіп келді. Бітірген соң Ейтс альпинизммен шұғылданып, қаржылық тұрақтылығын сақтау үшін арқанмен жұмыс істеді. Қазіргі уақытта Ейтс әйелі Джейн Ейтс және екі баласы Льюис пен Мейси Ейтспен бірге Камбрияда (Солтүстік-Батыс Англияда) тұрады. Оның әйелі мен балалары кейбір экспедицияларына қатысқан.