Кіріспе

1930–2020) Джозеф Браун (26 қыркүйек 1930 – 15 сәуір 2020) – ағылшын таушысы және альпинисі, 1950-ші және 1960-шы жылдарда тау өрлеудегі көрнекті новаторлардың бірі. Ол өзінің алғашқы серіктесі Дон Уиланспен бірге, Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін осы спортқа басымдық білдірген жоғары және орта тап өкілдерінен өзгеше, жұмысшы топтан шыққан британдық таушылардың жаңа буынының өкілі болды. 1955 жылғы британдық Канченджанга экспедициясы кезінде ол әлемдегі үшінші биік тауға шыққан алғашқы адам болды. Оның кейбір тау өрлеулері телеарналарда көрсетілді және ол бірнеше фильмде таушылық көріністеріне көмектесті. Браун 2020 жылдың 15 сәуірінде 89 жасында дүние салды.

Ерте өмір

Браун Англияның Манчестер қаласындағы Ардвик ауданында туған отбасының жетінші және соңғы баласы болды. Мектепті бітіргеннен кейін Арчи есімді сантехник және құрылысшының шәкірті болды. 1949–50 жылдары 18 айға Корольдік армияның қару-жарақ корпусына әскерге шақырылды, бос уақытын достарымен тауға шығумен өткізді. Браун шай құмырасы үшін болған таласта үш жерден аяғын сындырып алды, бірақ үш айдан кейін қайтадан тауға көтерілді. Кен Уилсон «Хард-рок» кітабында Браун туралы былай деді: «Оқырман оның қабілетін осы кітапта баяндалған өрлеулерін зерттей отырып білуге ​​болады. Ол тауға көтерілуге сирек кездесетін қасиеттерді үйлестірді: ынта, шыдамдылық, күш, техникалық дағды, бағытты табу қабілеті, бәсекеге қабілеттілік және, ең бастысы, нәзік және жұмбақ харизма. Оның британдық тау-кен альпинизміндегі орны ерекше екенін көптеуі жоққа шығара алмайды». Браунның «The Hard Years» автобиографиясын қарастырған альпинист А. Б. Харгривс былай деді: «Бұл ерекше кісінің тамаша кітабы. Ал кісінің өзі, мықты, альпинист ретінде тауға көтерілу және альпинизмдегі жетістіктері өте зор. Ол жиырма жыл ішінде аңызға айналды». Оның алғашқы серігі – көршілес Салфорд қаласынан Дон Уиланс. Олар екінші дүниежүзілік соғысқа дейін спортта үстемдік еткен жоғары және орта таптың мамандарынан өзгеше, жұмысшы табынан шыққан альпинистердің жаңа буынының алғашқылары болды. Ол соншалықты танымал болғандықтан, пошта оған «Ұлыбритания, Адам-шырша» деген жазбамен хат жіберді. Браун Сноудония және Пик округіндегі ең қиын деңгейдегі жаңа маршруттарды жасады. Ланберис өткеліндегі Динас Кромлех мысалында «Сенотаф бұрышы» (1952, Даг Белшоумен, E1 деңгейі) және «Қабір қақпалары» (1951, Дон Уиланспен, E1) бар. 1956 жылы ол Иан Макнотт Дэвиспен бірге Каракорумдағы Музтаг мұнарасының батыс шыңына алғаш рет көтерілді. Команданың қалған мүшелері Джон Хартог және Том Петей келесі күні негізгі шыңға жетті.

Жеке өмір

1957 жылдың 17 ақпанында Браун Валерия Мелвилл Грейге үйленді. Олардың екі қызы дүниеге келді.

Құрметтер

Браун Британ империясы орденінің мүшесі (MBE) болып тағайындалды, ал 2011 жылы Жаңа жылдық құрмет тізімінде тау шаңғысы мен альпинизмге қызметтері үшін Британ империясы орденінің командирі (CBE) атанды. CBE орденін алғаннан кейін, BBC оның сөзін былай жеткізді: "CBE алу қызық екен, өйткені бұл менің ләззат алуым үшін марапатталғандай сезіледі".

БАҚ-та

Альпинистік карьерасы бойында Браун "Хазард", "Уэльстің кері жағы", "Бес күн бір жаз" сияқты фильмдерде түсті, онда ол және басқа британдық альпинистер тау шаруашылығы көріністеріне көмектесті. 1986 жылы "Миссия" фильмінде Роберт Де Нироның альпинистік сахналардағы дублері болды. Браун 1960-шы жылдардағы Сноудониядағы үш теледидарлық тау шаруашылығына және 1967 жылы Иан МакНотт Дэвис пен Крис Бонингтонмен бірге Шотландияның теңіз жағалауындағы Хойдың ескі адамындағы ерекше жаңа бағытқа арналған тікелей эфирде көрсетілген шаралармен есте қалады, оны BBC тікелей эфирде көрсетті. Саймон Томпсонның 2010 жылы жарық көрген "Ақталмайтын тәуекел? Британдық альпинистердің тарихы" кітабында Браун туралы былай делінген: "Көптеген адамдар Джо Браунды ХХ ғасырдың ең ұлы британдық альпинисі деп санайды".