Кіріспе

Әлемдегі ең биік тік тұрған құрылғылық болат түтік мұнарасы. Мұнараның биіктігі 371,5 м (1219 фут); оның 114 метрлік металл антеннасы теңіз деңгейінен 1000 метр биіктікке жетеді. Онда 146 м және 252 м биіктікте екі қарау алаңы бар, оларға екі жоғары жылдамдықты лифт арқылы қол жеткізуге болады. Дегенмен, ол жалпы қолдануға ашық емес. Мұнараның солтүстік-батыс қабырғасында, "Союз Т-12" ғарыш кемесінің ұшырылуына арналған қаланың ең ірі мозаикаларының бірі орнатылған, оның ұзындығы 20 метр, биіктігі 8 метр. Мозаика авторлары белгісіз. Спутниктер мен ғарышкерлердің мозаика бейнесі. Мұнарада бомбадан қорғанысқа арналған туннельдер бар.

Тарих

Мұнараны архитекторлар Терзиев, Савченко, Акимов және Остроумов салған. КМ сатысының дизайны Н. П. Мельников атындағы ғимараттардың металл конструкцияларын зерттеу және жобалау орталық ғылыми-зерттеу институтының жоғары құрылыстар бөлімінде Б. В. Остроумовтың басшылығымен, "Фундаментпроект" (Мәскеу) және "Орталық болат және құрылыстар ғылыми-зерттеу және жобалау институтының" қазақ филиалының қатысуымен әзірленді. Мұнараның құрылыстарын Қазақ КСР-нің "Минмонтажспецстрой" ведомствосына қарасты "Казмонтажстройтеталл" және "Казстальмонтаж" трестері жасап, құрастырған. Мұнара 1984 жылдың 1 маусымында пайдалануға берілді, құны 600 миллион рубльді құрады. 1984 жылдың қазан айында мұнарада өрт болды: теледидарлық таратушылардың желілері антенна панельдеріндегі радио сәулелену қуатының таралуын дұрыс есептемеу салдарынан жанып кетті.

Қайта құру

2012 жылдың наурыз айында Көлік және коммуникациялар министрлігі мен Алматы қаласы әкімдігі келесі жылдан бастап телемұнараны және оны қоршаған аумақты қайта жаңғырту туралы келісімге қол қойды. Жоспарға мұнараны туристерге ашу кіреді.

Ескерткіш мәртебесі

2010 жылдың 10 қарашасында Алматы қаласындағы жергілікті маңызы бар тарихи және мәдени ескерткіштердің жаңа мемлекеттік тізімі бекітілді, сонымен бірге осы мәселе бойынша бұрынғы барлық қаулылар күшін жойды. Осы қаулыда Көктөбе телемұнарасының жергілікті маңызы бар ескерткіш ретіндегі мәртебесі сақталды. Қорғау аймақтарының шекаралары 2014 жылы бекітілді.