Жак Роггевен: Тынық мұхитындағы саяхатшы және Рапануи ашылуы
Jacob Roggeveen
Якоб Роггевен – голланд су танушы, Пасха аралы, Бора-Бора, Самоа сияқты аралдарды ашқан. Terra Australis іздеумен айналысқан, 1659-1729 ж. өмір сүрген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Тынық мұхитының голланд зерттеушісі (1659–1729)
Dutch explorer of the Pacific Ocean (1659–1729)
Якоб Роггевен (1 ақпан 1659 – 31 қаңтар 1729) – Terra Australis және Дэвис жерін табуға жіберілген, бірақ оның орнына Пасха аралын (оған Пасха күні түскені үшін осылай аталған) тапқан голланд зерттеушісі. Якоб Роггевен сонымен қатар Кошар аралының Бора-Бора және Маупити аралдарын, сондай-ақ Самоа аралдарын да ашты. Ол экспедицияны Нидерландыда қалған ағасы Ян Роггевенмен бірге жоспарлады.
Jacob Roggeveen (1 February 1659 – 31 January 1729) was a Dutch explorer who was sent to find Terra Australis and Davis Land, but instead found Easter Island (called so because he landed there on Easter Sunday). Jacob Roggeveen also found Bora Bora and Maupiti of the Society Islands, as well as Samoa. He planned the expedition along with his brother Jan Roggeveen, who stayed in the Netherlands.
Ерте мансап
Оның әкесі Арен Роггевен астрономия, география, риторика, философия және навигация теориясы туралы көп білімі бар математик болды. Ол мифтік Terra Australis-ті зерттеумен шұғылданды, тіпті зерттеу сапарына патент алды. Оның флоты үш кемеден – Arend, Thienhoven және Afrikaansche Galey-ден тұрады, ал экипажында 223 адам болды. Роггевен алдымен Фолкленд аралдарына (оларды «Бельгия Австралисі» деп атады), Ле-Майр бұғазы арқылы өтіп, 60 градус оңтүстік енінен оңтүстікке қарай Тынық мұхитына енді. Ол Чилидегі Вальдивия қаласының жанында құрлыққа шықты. Ол Хуан Фернандес аралдарына 24 ақпаннан 17 наурызға дейін сапар шекті. Кейін экспедиция 1722 жылғы 5 сәуірде Пасха күні Пасха аралына (Рапа Нуи) жетті (сол кезде ол 2000–3000 тұрғын көргенін хабарлады). Роггевен Туамоту архипелагындағы алты аралдың, Қоғам аралдарындағы екі аралдың және Самоадағы төрт аралдың орналасқан жерін картаға түсірді, сонымен қатар Африкаанше Галей флагмандық кемесін Такапото атоллында жоғалтты. Макатеяда ол жергілікті тұрғындармен болған қақтығысқа жауап ретінде көп адам жиналған жағажайға оқ ашты, ал макатеялықтар жағалаудағы топқа шабуыл жасап, оның экипажының он адамын өлтірді. Қалған екі кеме Жаңа Гвинеядан өтіп, 1722 жылы Батавияға жетті, онда ол VOC монополиясын бұзғаны үшін тұтқындалды және кемелері тәркіленді. Нидерландыдағы ұзақ сот процесінен кейін VOC кейіннен оған келген шығынды өтеуге және экипажына жалақы төлеуге мәжбүр болды. Отанына оралғаннан кейін Роггевен өзінің «De val van 's werelds afgod» еңбегінің 4-ші бөлімін жариялады.
His father, Arend Roggeveen, was a mathematician with much knowledge of astronomy, geography, rhetorics, philosophy, and the theory of navigation as well. He occupied himself with study of the mythical Terra Australis, and even got a patent for an exploratory excursion, His fleet consisted of three ships, the Arend, the Thienhoven, and Afrikaansche Galey and had 223 men on crew. Roggeveen first sailed down to the Falkland Islands (which he renamed "Belgia Australis"), passed through the Strait of Le Maire, and continued south to beyond 60 degrees south to enter the Pacific Ocean. He made landfall near Valdivia, Chile. He visited the Juan Fernández Islands, where he spent 24 February to 17 March. The expedition later arrived at Easter Island (Rapa Nui) on Easter Sunday, 5 April 1722 (whereupon he reported seeing 2,000–3,000 inhabitants). Roggeveen charted the location of six islands in the Tuamotu Archipelago, two islands in the Society Islands, and four islands in Samoa, losing his flagship, Afrikaansche Galey at Takapoto atoll. At Makatea, he opened fire on a crowded beach in retaliation for a violent encounter with the inhabitants, and in return the Makateans ambushed a shore party, killing ten of his crewmen. The remaining two vessels sailed past New Guinea to reach Batavia in 1722, where he was arrested for violating the monopoly of the VOC and had his ships confiscated. After a lengthy lawsuit in the Netherlands, the VOC was later forced to compensate him for his losses and to pay his crew. After his return, Roggeveen published part 4 of his work, De val van 's werelds afgod.