Кіріспе

"Сөздер сиқырлы - бұл кірпікшіл сүйек" 1977 жылы RSA шифрын ойлап тапқандардың шифрмәтінге қойған сынағының шешімі болды. Мәселе Мартин Гарднердің "Математикалық ойындар" бағанында 1977 жылғы Scientific American журналының тамыз айында жарияланды. Бұл мәселені 1993–94 жылдары Дерек Аткинс, Майкл Графф, Арьен Ленстра және Пол Лейланд басқарған үлкен бірлескен компьютерлік жоба шешті. 600-дан астам еріктілер шамамен 1600 машинадан (оның екеуі факс машиналары) алты ай бойы процессорлық уақытты үлестірді. Координация Интернет арқылы жасалды және бұл сияқты алғашқы жобалардың бірі болды. Ossifrage ("сүйек сындыратын", латын тілінен) – сақалды құрлықаяқтың ескі аты, ол жануарлардың сүйектерін және тірі тасбақаларды жартастардың үстіне тастап, оларды жарып алуымен әйгілі. 1993–94 жылдардағы күш-жігер криптоанализдік сынақтарда "кірпікшіл ossifrage" сөздерін пайдалану дәстүрін қалыптастырды. RSA шифрын бұзудың қиындығы – шифрмәтін мен ашық кілт берілгенде қарапайым мәтінді қалпына келтіру – үлкен сандарды факторлаудың қиындығымен байланысты. Екі мәселенің математикалық тұрғыдан эквивалентті екені белгісіз, бірақ факторлау қазіргі уақытта RSA-ны тікелей бұзудың жалғыз белгілі әдісі болып табылады. 1977 жылғы шифрмәтінді шифрлау үшін қарапайым мәтінді қалпына келтіру мақсатында 129 таңбалы (426 биттік) RSA 129 саны факторланды. Рон Ривест 1977 жылы 125 таңбалы жартылай жай санды факторлауға сол кездегі ең жақсы алгоритм мен ең жылдам компьютерлерді пайдалана отырып, 40 квадриллион жыл қажет болады деп есептеген. Олардың бастапқы мақаласында болашақ дамуларға қарсы қауіпсіздік маржасын қамтамасыз ету үшін 200 таңбалы (663 биттік) жай сандарды пайдалану ұсынылды, бірақ бұл шешімді кейінге қалдырған болуы мүмкін, өйткені 200 таңбалы жартылай жай сан 2005 жылы факторланды. Дегенмен, сол кезде тиімді факторлау алгоритмдері жеткілікті зерттелмеген, ал келесі онжылдықтарда көптеген жетістіктерге қол жеткізілді. Аткинс және т.б. 1981 жылы Карл Померанс ойлап тапқан квадраттық елеу алгоритмін қолданды. Асимптотикалық жағынан жылдам сандық өріс елеуі жаңа ғана ойлап табылған болса да, ол 129 таңбалы сандар үшін квадраттық елеуден жақсы болатыны сол кезде анық емес еді. Жаңа алгоритмнің жад талаптары да алаңдатушылық тудырды. Сынаққа 100 АҚШ доллары сыйлық қарастырылды, жеңімпаздар оны Free Software Foundation-ға сыйлады. 2015 жылы сол RSA 129 саны шамамен бір күнде, CADO NFS ашық бастапқы кодты сандық өріс елеуінің іске асырылуы арқылы, коммерциялық бұлтты есептеу қызметін пайдалана отырып, шамамен 30 долларға факторландырылды.