Кіріспе

Шотланд журналисі және тележүргізушісі (1955 жылы туған)

Кирстин Энн "Кирсти" Уорк ФРСЕ (3 ақпан 1955 жылы туған) – BBC телеарнасында ұзақ жылдар қызмет еткен шотланд тележүргізушісі. Ол Шотландия радиосында продюсер болып жұмыс істеген, кейін теледидарға ауысып, "The Late Show" және "Newsnight" бағдарламаларын жүргізді, сондай-ақ жеке сұхбат бағдарламасын ұйымдастырды және өндіріс компаниясын құрды. Оның қызметтеріне Локербидегі жарылыс туралы репортаждар, кітаптық викториналар өткізу және менопауза тақырыбын ашық талқылауға шақыру кіреді. "The Great British Bake Off" бағдарламасында ол "Жұлдыз пісіруші" аталымын жеңіп алды. Уорктің өткір сұрақтар қоятын сұхбат стилі және Лейборист партиясының өкілдерімен жақын байланысы әртүрлі пікір тудырды. 1993 жылы BAFTA Scotland оны "Жыл журналисі" деп, ал 1997 жылы "Ең үздік тележүргізуші" деп таныды.

Ерте өмір

Уорк Шотландияның Дамфрис қаласында заңгер Джимми Уорк пен мектеп мұғалімі Роберта Уорк отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Глазго Хайлендтерінің екінші батальонында қызмет етіп, Нормандияға түскен кезде көрсеткен ерлігі үшін Әскери крестпен марапатталды. Уорк Килмарнок грамматикалық бастауыш мектебінде, содан кейін Айр қаласындағы дербес Веллингтон мектебінде білім алды. Ол Эдинбург университетінде тарих, әсіресе Шотландияны зерттеу мамандығы бойынша оқыды.

Теледидар және радиодағы мансабы

Уорк 1976 жылы BBC Scotland радиосының ғылыми ізденісшісі ретінде BBC-ге қосылды. Бір жылдан кейін Good Morning Scotland және ағымдағы оқиғалар бағдарламаларының продюсері болып тағайындалды. 1982 жылы Уорк теледидарға ауысты, Reporting Scotland және түскіліктегі саяси бағдарлама, сондай-ақ ағымдағы оқиғалар туралы Current Account сериясын өндірді. Кейін ол BBC Scotland-тың Reporting Scotland, Seven Days, Left, Right and Centre және Scottish Questions бағдарламаларын жүргізушісі болды. 1999 жылы ол өзінің сұхбат бағдарламасы The Kirsty Wark Show-ды ұсынды. Уорк 1993 жылдан бері BBC Newsnight бағдарламасының жүргізушісі. 1990 жылдары ол өзінің Wark Clements & Co өндіріс компаниясы жасаған көптеген бағдарламаларды жүргізді, оның ішінде Words With Wark, Restless Nation, Building A Nation және Lives Less Ordinary. 2006 жылы ол континенттегі елдер туралы BBC телеарнасындағы «Ескі Еуропаның әңгімелері» атты бағдарламалар циклын ұсынды. 2006 жылдың маусым айында ол Гарольд Пинтермен сұхбаттасты. 2007 жылдың 30 қарашасында Уорк STV үшін 10-шы жылдық Glenfiddich Spirit of Scotland сыйлығын тапсырды. Ол 2008 жылы «Доктор Кто» сериалының «The Poison Sky» эпизодында камео рөлде ойнады. 2008 жылы ол BBC Four бағдарламасы The Book Quiz-дің жүргізушісі ретінде Дэвид Бэддиелді алмастырды және 2009 жылдан 2010 жылға дейін BBC Two викториналық шоуын жүргізді. 2011 жылы ол BBC тағамдық викториналық шоуын жүргізуге таңдалды. 2011 жылы Уорк Celebrity MasterChef сериясына қатысып, финалға жетті, бірақ Фил Викериге екінші орынды жеңіліп қалды. 2012 жылдың 1 қаңтарында Уорк BBC-нің «Абсолютно фантастикалық» сериалының жаңаруында өзін-өзі сомдап, камео рөлде ойнады. 2013 жылдың қаңтар айында ол «The Great British Bake Off» арнайы сериясында пайда болды, онда «Жұлдызды пекарь» атағын жеңіп алды. Сол жылы ол BBC Two телеарнасында көрсетілген The Politician's Husband сериалының екі эпизодында камео рөлде ойнады. Уорк менопауза туралы өзінің тәжірибесін БАҚ-та жиі айтып, әйелдер денсаулығының осы мәселесіне назар аударуға көмектесті. 2017 жылы ол «Көңіл аудару туралы сөйлесейік» атты BBC деректі фильмін жасады, себебі әйелдердің бұл мәселе бойынша әлі де жеткілікті ақпаратқа ие еместігін сезінді. 2018 жылы Сергей және Юлия Скрипальдарды улаған күдіктілермен сұхбат алған Russia Today журналисі Маргарита Симонян Уоркпен сұхбатын тоқтатты. Бұл оқиға Уорктің «сұхбаттың жүргізілу әдісіне» қарсылық білдіргенінен кейін болды, ол сұхбаттың RT-ді «Ресей мемлекетінің пропаганда құралы» ретінде бекітуге бағытталғанын сұрады. Симонян Уорктің сұрақтары «батыстық пропагандаға ұқсас» деп мәлімдеді. 2020 жылдан бері ол BBC Radio 4 The Reunion бағдарламасын жүргізеді. Ол сондай-ақ BBC Radio 4-те Start the Week бағдарламасын жүргізуге шақырылады. 2021 жылы Уорк Хью Эдвардспен бірге BBC-нің сайлау қорытындыларын жариялаудың негізгі жүргізушісі болды. Ол Эдинбургтен 2021 жылғы 6 мамырда өткен Ұлыбританиядағы барлық сайлаулардың, соның ішінде 2021 жылғы Шотландия парламенті сайлауы мен Англиядағы жергілікті кеңес сайлауының қорытындыларын қамтитын бағдарламаны жүргізді. 2023 жылдың 19 қазанында BBC Кирсти келесі жалпы сайлаудан кейін Newsnight бағдарламасын жүргізуден бас тартатынын хабарлады.

Құрметтер мен марапаттар

1993 жылы Уорк BAFTA Шотландиясының «Жыл журналисі» және 1997 жылы «Ең үздік тележүргізуші» атағын алды. Ол сондай-ақ BAFTAS 2000 жүлдесінде «Факты, ерекшеліктер және жаңалықтар» санатындағы «Ең үздік тележүргізуші» номинациясы бойынша беделді Ричард Димблби сыйлығына ие болды. 2013 жылғы наурызда The Guardian газеті оны 50-ден асқан ең жақсы киінген елу әйелдің қатарына енгізді. 2017 жылғы наурызда Уорк Эдинбург Корольдік қоғамының мүшесі болып сайланды. 2023 жылғы маусымда Сент-Эндрюс университетінде өткен бітіру салтанатында журналистика және телерадио хабарларын тарату саласындағы еңбегі үшін оған әдебиет докторы (DLitt) дәрежесі берілді.

Қоғамдық даулар

Уорк Лейбористтік партияға жақын деп есептеледі. Шотландиялық лейборист саясаткері және Шотландияның бұрынғы бірінші министрі Дональд Дьюар оны Шотландия парламенті ғимаратының дизайнын таңдау комиссиясына тағайындады, ол жаңа парламент үшін Энрик Мираллестің дизайнын таңдады. Фрейзер тергеуінің сұрақтарына жауап бергенде, ол: «Біз экономикалық тұрғыдан ең тиімді тендерді таңдау мүмкіндігіне ие болмадық; нәтижесінде, сіз қарапайым сарайды алған болар едіңіз. Мақсатымыз – ең қызықты, инновациялық ғимаратты салу болатын». 2003 жылы Уорк Клементс ғимарат туралы фильм түсірді, сыншылар Уоркты мүдделердің қақтығысына ұшырады деп айыптады. 2005 жылдың қаңтар айында ол Шотландияның сол кездегі бірінші министрі Джек Макконнеллді және оның отбасын Жаңа жылды тойлау үшін Майоркадағы демалыс үйіне шақырды. Макконнелл, Уорк пен оның күйеуі Клементспен ұзақ жылдар бойы дос болған, Шотландия парламентінің Стандарттар комитеті оның мерекеден ешқандай қаржылық пайда таппағанын анықтағаннан кейін кез келген бұзушылықтан ақталды. Уорктың Newsnight редакторы оған қолдау көрсетіп, «Көптеген медиа өкілдерінің достары бар, олар кейіннен лауазымды қызметтерге тағайындалған. Маңызды мәселе – сіздің қиын сұрақтар қою қабілетіңіз, және бұл Керсти Уоркке немесе бағдарламадағы басқа біреуге қатысты проблема емес» деді. Уорк пен Клементс RDF Media-да бұрынғы жеке көмекшісін, олардың арасындағы келіспеушіліктерден кейін электрондық поштаны жасырын түрде бақылау үшін пайдаланғаны туралы ақпараттар тарады. 2007 жылдың маусым айында Уорк Шотландияның бірінші министрі Алекс Салмондпен сұхбаттасып, Ұлыбритания үкіметі мен Ливия арасындағы тұтқын алмасу туралы келісімге берген жауабына қатысты келіспеушіліктер туды. Салмонд бұл келісімге 1988 жылы Локербиде Pan Am 103 рейсін жарған қылмысқа кінәлі деп танылған Абдельбасет әл-Меграхи де кіруі мүмкін деп қорқып отырды. BBC 120 ресми шағымды алды және Уорктің «әдепсіз және сыңарлау» тонды өкініп, Салмондтан ресми кешірім сұрады; Салмонд BBC-нің кешірімін қабылдады. BBC хабарлағандай, көрермендер сұхбаттың мақсатын күмәндандырды және Уорктің сұрақтары тым агрессивті және сондықтан әдепсіз болды. Newsnight редакторы Питер Барронның айтуынша, уақыт шектеулері Уоркты сұрақтарды күрт тоқтатуға мәжбүр етті, бұл оның мінез-құлқын «әдепсіз және сыңарлау» деп қабылдауына себеп болды. Сұхбат ашық жаулықты сипаттады, онда «Уорк айыптау тарапынан жақтаушылықпен сөйледі, Гринвальдтан оның хабарламалары мен Эдвард Сноуден туралы сұрақтар қойды». Гринвальд кейінірек Уорк пен басқа журналистер NSA қадағалауы мен жеке өмірге қол сұғу туралы «хабарламалардың мазмұнына емес, хабарламаны қоршап тұрған процестік мәселелерге толығымен назар аударды» деп жазды және «бұл процесте үкіметтік шенеуніктердің аузынан шыққан күмәнді мәлімдемелерді жасады». 2016 жылдың 3 қарашасында консервативті депутат Эндрю Розинделл парламенттік мошаласында BBC One трансляциясының соңында ұлттық әнұранды («God Save the Queen») қайтадан ойнауды ұсынды (Бұл практика 1997 жылы тоқтатылды, себебі BBC One 24 сағаттық хабар таратуды қабылдады, BBC News 24 арнасын бір түнде бір уақытта тарату арқылы, бұл жабылуды ескірген), Brexit дауысына және Ұлыбританияның Еуропалық Одақтан шығуына байланысты. Сол күні кешке BBC Two Newsnight бағдарламасы сол түні жүргізушісі Кирсти Уорк Розинделлдің өтінішіне «өте қуанышты екенін» айтып, эфирді аяқтады, содан кейін Розинделлдің наразылығына «Sex Pistols» әнінің үзіндісін ойнатты. Уорк 2020 жылы Алекс Салмондқа қатысты тағы да дау тудырды. Ол Салмондтың жыныстық зорлық-зомбылыққа қатысты сотталуы туралы деректі фильм ұсынды, ол ақталды. Деректі фильм сот аяқталғаннан кейін бірнеше ай өткен соң көрсетілді және Алекс Салмондтың жақтастары мен қарсыластары істі талқылады. Салмондты айыптаған кейбір әйелдер бұл іс туралы алғаш рет айтты. Бағдарлама Салмондқа қарсы бейтараптық танытқан деп есептегендерден 900-ден астам шағымды алды. BBC сот процесінің нәтижесі «бағдарламада дұрыс көрсетілгенін» мәлімдеді, бағдарламаның мақсаты Салмондтың сотын қайтадан жүргізудің орнына, істің кең саяси салдарына назар аудару болды. BBC сонымен қатар Салмондқа бағдарламаға қатысу ұсынылғанын, бірақ ол бас тартқанын хабарлады. BBC бағдарламада Салмондтың жақтастары Джим Силларс пен Кенни Макаскиллдің қатысқанын мәлімдеді. Кейінірек жарияланған хабарламада Салмонд BBC-ге қарсы заңдық шаралар қолдануды қарастырып жатқаны, сондай-ақ Уоркке қарсы да шаралар қолдануы мүмкін екені айтылды. 2023 жылдың қазан айында Уорк, Ұлыбританиядағы Палестина елшілігінің басшысы Хусам Зомлотты сұхбатқа шақырғанда кеңінен сынға ұшырады, ол Хамасқа ешқандай байланысы жоқ саясаткер. Зомлот Газа жолағындағы Израильдің әуе шабуылынан оның отбасының алты мүшесі қаза болғанын айтты. Уорк былай деп жауап берді: «Сіздің жеке өкінішіңізге өте қиын. Бірақ мен сұрай аламын ба, Израильдегі бейбіт тұрғындарды өлтіруді сіз кешіре алмайсыз ба?»

Жеке өмір

Уорк 1989 жылдың қыркүйегінде BBC Шотландия бағдарламасы «Left, Right, and Centre» кезінде танысқан теледидар продюсері Алан Клементспен (1961 жылы туған) үйленді. Олардың 1990 жылы туған қызы және 1992 жылы туған ұлы бар. Олар Глазго қаласының Келвинсайд ауданында тұрады. 1990 жылы олар тәуелсіз телеарна Wark Clements компаниясын құрды, ол 2004 жылдың мамыр айында шотландтық тағы бір телеарна Muriel Gray's Ideal World компаниясымен бірігіп, IWC Media компаниясын құрды. 2005 жылдың желтоқсанында Уорк пен Грей RDF Media компаниясы IWC Media-ны сатып алғаннан кейін оның қызметін тоқтатты.