Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австралиялық судья және шіркеу басшысы
Australian judge and church leader
Уилсон, ең алдымен, 1997 жылы Мик Додсонмен бірлесіп жазған, ұрланған ұрпақ туралы "Оларды үйлеріне әкелу" атты баяндамасымен танымал. Бұл баяндама Ұлттық Кешірім күнінің құрылуына және 2000 жылы Сидней порты көпірі арқылы жасалған татуласу шеруіне (шамамен адам қатысты) әкелді. Уилсон сонымен қатар 1990 жылдардың басында WA Inc Корольдік комиссиясында төрағалық еткен үш судьяның бірі болды, нәтижесінде 1997 жылдың наурыз айында бұрынғы премьер-министр Брайан Берк түрмеге қамалды.
Wilson is probably best known as the co author with Mick Dodson of the 1997 Bringing Them Home report into the Stolen Generation which led to the creation of a National Sorry Day and a walk for reconciliation across the Sydney Harbour Bridge in 2000 with an estimated people participating. Wilson was also one of three judges sitting on The WA Inc Royal Commission in the early 1990s which eventually led to former Premier Brian Burke being jailed in March 1997.
Ерте өмір және білім
Уилсон 1922 жылы 23 тамызда Батыс Австралияның Джералдтон қаласында дүниеге келген. Оның балалық шағы қайғы мен қиындықтарға толы болды. Төрт жасында анасы қайтыс болды. Жеті жасында әкесі, сонымен қатар заңгер, инсульт алды және келесі бес жылды хосписте өткізді. Батальон Перт пен Джералдтон арасындағы жағалау аймақтарында орналасқан, Жапон күштерінің шабуыл жасауы мүмкін болған жағдайда жауап беруге дайын арнайы мобильді күштердің бір бөлігі болды. 1942 жылдың шілдесінде ол Австралия Корольдік әуе күштеріне (RAAF) ауысты, 427404 нөмірімен тіркелді. Империялық әуе оқу бағдарламасы бойынша ұшқыш даярлығын аяқтағаннан кейін, ол Ұлыбританияға, Корольдік әуе күштері (RAF) құрамаларымен операцияларға қатысу үшін жіберілді. Соғыс аяқталған кезде ол No. 287 эскадрилья RAF құрамында қызмет етті – бұл әуе шабуылына қарсы ынтымақтастық бөлімі (яғни, ол әуе шабуылына қарсы артиллериялықтарды даярлауға көмектесті). 1946 жылдың 14 ақпанында ұшқыштар офицері шенімен әскери қызметтен босатылды. 2002 және 2005 жылдары ол кісі өлтіргені үшін сотталған екі адамның үкімдері қайта қаралып, жойылды: 1963 жылы сүйіктісі Розмари Андерсонды өлтіргені үшін сотталған Джон Баттонның үкімін Батыс Австралия апелляциялық соты жоққа шығарды. 1959 жылы Джиллиан Брюерді өлтіргені үшін сотталған Дэррил Бимиштің үкімі 2005 жылы қайта қаралып, күшін жойды. Перттегі сериялық кісі өлтіруші Эрик Эдгар Кук осы екі қылмысын басқа қылмыстар үшін асылғанға дейін мойындады, бірақ билік оған сенбеді. 2002 жылы сот үкімдері жойылды. 1969 жылы Уилсон Батыс Австралияның бас прокуроры болды. Ол он жыл бойы осы лауазымда қызмет етті. Уилсон сот жүйесінде федералистік позицияны ұстанып, Комонвелттың сыртқы істер саласындағы заңнамалық билігіне қатысты мәселелерде көбінесе азшылықта болды. Уилсон Австралия конституциясындағы сыртқы істерге қатысты өкілеттіктер тек Австралиядан тыс қарым-қатынастарға ғана қолданылатынын айтты. Жоғары соттың көпшілігі келісімдер тек халықаралық маңызы бар мәселелерге ғана қатысты болуы керек деп шешті. Олар Федералды Парламентке 1975 жылғы нәсілдік дискриминацияға қарсы заңды қабылдауға өкілеттік берді, себебі Австралия нәсілдік дискриминацияның барлық түрлерін жою туралы конвенцияға қол қойған. «Комонвелт Тасманияға қарсы» ісінде сыртқы істер өкілеттігі тағы да орталық мәселе болды. Жаңа Хоук үкіметі сыртқы істер өкілеттігін Тасмания үкіметіне Франклин өзенінде су электр станциясын салуға тыйым салатын заңды қабылдау үшін негіз ретінде пайдаланды. Уилсон Федералды Парламенттің мұндай заңды қабылдауға өкілеттігі жоқ деп есептеді, өйткені ол жай ғана басқа мемлекетпен келісімшартқа отыру арқылы қалаған заңның кез келген түрін қабылдауға өкілеттік ала алады. Адам құқықтары жөніндегі комиссар ретінде қызмет еткен кезеңде Уилсон 1991 жылдан 1994 жылға дейін Аборигендерді татуластыру кеңесінің төрағасының орынбасары болып тағайындалды. «Рональд Уилсон атындағы заң жүлдесі» алғаш рет 1993 жылы Мёрдок университетімен заң пәндеріндегі жоғары академиялық жетістіктерін, мінез-құлқының сапаларын, басшылық қабілеттерін және университет өміріне жалпы үлес қосқан түлектерге табысталды.
Wilson was born in Geraldton, in Western Australia (WA) on 23 August 1922. His early life was marked by sorrow and hardship. When he was four years old his mother died. At the age of seven his father, also a lawyer, suffered a stroke and spent the next five years in a hospice. The battalion was part of a Special Mobile Force stationed in coastal areas between Perth and Geraldton, to respond in the event of an attack by Japanese forces. Transferring to the Royal Australian Air Force (RAAF) in July 1942, Wilson (service no. 427404) received pilot training under the Empire Air Training Scheme, and was posted to the UK, for operations with Royal Air Force (RAF) formations. At the end of the war he was serving with No. 287 Squadron RAF, an anti aircraft cooperation unit (i. e. it assisted in the training of anti aircraft gunners). He was discharged from the RAAF on 14 February 1946, with the rank of Flying Officer. In 2002 and 2005 two men he had prosecuted for murder have had their convictions overturned: John Button, who was convicted in 1963 of the manslaughter of his girlfriend Rosemary Anderson had his conviction overturned by the Western Australian Court of Appeal. Darryl Beamish who had been convicted of the 1959 murder of Jillian Brewer had his conviction overturned in 2005. Perth serial killer, Eric Edgar Cooke, confessed to both offences before he was hanged for other murders, but was not believed by authorities. The convictions were eventually overturned in 2002. In 1969, Wilson became the Solicitor General of Western Australia. He served in that position for ten years Wilson adopted a federalist position on the court; and was frequently in the minority on issues relating to the scope of the Commonwealth's external affairs legislative power. Wilson was in the minority in holding that the external affairs power in the Australian constitution applied only to relationships outside Australia. The majority of the High Court found that the treaty need only apply to issues of clear international concern. The majority held the Federal Parliament had the power to pass the Racial Discrimination Act 1975 as a result of Australia being a signatory to the Convention on the Elimination of All Forms of Racial Discrimination. In Commonwealth v Tasmania, the external affairs power was again the central issue. The new Hawke Government had used the external affairs power as the basis for passing legislation preventing the Tasmanian Government from building a hydro electric dam on the Franklin River. Wilson considered that the external affairs power did not give the Federal Parliament authority to pass such legislation as it could obtain power to pass any form of legislation it wished by simply entering into a treaty with another power. During his term as Human Right Commissioner, Wilson also served as Deputy Chairperson of the Council for Aboriginal Reconciliation from 1991 to 1994. The "Ronald Wilson Prize in Law" was first awarded by Murdoch University in 1993 to the graduate who best combines distinguished academic performance in law units with qualities of character, leadership and all round contribution to the life of the university.
" Оларды үйге әкелу " есебі
Уилсон мен аборигендер әлеуметтік әділет комиссары Мик Додсон абориген балаларын отбасылары мен қауымдастықтарынан күштеп алып кету туралы ұлттық сауалды бірлесіп жүргізді. Уилсон мен Додсон 17 айлық сауал барысында Австралияның барлық штаттарына сапар шегіп, 535 аборигеннің куәлігін тыңдады, ал тағы 600 адам өтініш түсірді. Уилсон есепті аяқтағаннан кейін былай деп жазды: «Ұлттық сауалды басқарғанда мен жүздеген жеке трагедиялар, ауыр қайғы мен жоғалту туралы әңгімелерді тыңдауға мәжбүр болдым. Бұл өмірімді өзгертетін тәжірибе болды». Сауал «Оларды үйге қайтару: аборигендер мен Торрес бұғазы аралдарының балаларын отбасыларынан айыру туралы ұлттық сауалдың есебі» атты есеп дайындады, ол Федералдық парламентке ұсынылды. «1910 жылдан 1970 жылға дейін 100 000-ға дейін абориген балалары ата-аналарынан алынып, ақ нәсілді отбасыларға асырап берілді». Сауал Австралияның халықаралық құқықты бұзғанын анықтады, ұлттық өтемақы қорын құруды және ұлттық «кешірім күнін» жариялауды ұсынды. Бұл есепті аборигендер құптады, бірақ консерваторлар оны кеңінен сынады. Антрополог Рон Брантон геноцид туралы айыптаулар «әшекейлеу» екенін айтты, ал әлеуметтік сыншы Роберт Манн мен ғалым Хэл Вуттен Брантонның пікірімен келіспеді. Сол кездегі премьер-министр Джон Говард кешірім сұраудан бас тартып, өкініш білдірді. Жаңа Оңтүстік Уэльс, Солтүстік территория, Оңтүстік Австралия және Виктория парламенттері зәбірлеушілік үшін кешірім сұрады. Алғашқы Ұлттық кешірім күні 1998 жылы өтті және көптеген адамдар қатысты, ал 2000 жылы Сидней порты көпірінен татуласуды қолдап шамамен адамдар жүріп өтті. 2008 жылы премьер-министр Кевин Радд Австралия халқының атынан Ұрланған Ұрпаққа кешірім сұрады.
Wilson and Mick Dodson, the Aboriginal Social Justice Commissioner, jointly led the National Inquiry into the forced removal of Aboriginal children from their families and communities. Wilson and Dodson visited every state in Australia over the 17 month duration of the Inquiry and heard testimony from 535 aboriginals with 600 more making submissions. Wilson wrote after the completion of the report: "In chairing the National Inquiry ( ) I had to relate to hundreds of stories of personal devastation, pain and loss. It was a life changing experience." The Inquiry produced a report called Bringing Them Home: Report of the National Inquiry into the Separation of Aboriginal and Torres Strait Islander Children from their Families which was tabled in Federal Parliament. "Between 1910 and 1970, up to 100,000 Aboriginal children were taken from their parents and put in white foster homes". It found that Australia was in breach of international law, called for a national compensation fund and recommended a national "sorry day". The report was welcomed by Aboriginal Australians but widely criticised by conservatives. Anthropologist Ron Brunton said the claims of genocide were an "embellishment"; with social commentator Robert Manne and academic Hal Wootten disputing Brunton's claims. The Prime Minister at the time, John Howard, refused to issue an apology instead stating his regret. The Parliaments of NSW, Northern Territory, South Australia and Victoria passed motions apologising for the maltreatment. The first National Sorry Day was held in 1998 and attracted widespread participation while, in 2000, an estimated people walked across the Sydney Harbour Bridge in support of reconciliation. In 2008, Kevin Rudd as Prime Minister issued an apology to the Stolen Generation on behalf of the Australian people.
WA Inc Корольдік комиссиясы
Кармен Лоуренс Уилсонды WA Inc Royal Commission-ті жүргізетін үш көрнекті заңгердің бірі етіп тағайындады. Корольдік комиссияға Джеффри Кеннеди төрағалық етті, ал үшінші мүшесі Питер Бринсден болды. Комиссияның міндеті "тергеп, баяндама жасау" болды, яғни "Батыс Австралия үкіметінің немесе оның агенттіктерінің істері, инвестициялық шешімдері және бизнес-келісімдерінде" кез келген адам немесе корпорация тарапынан "сыбайлас жемқорлық, заңсыз әрекеттер, тиісті емес мінез-құлық немесе пара алу" болған-жоқпын анықтау. 1992 жылғы есебінде Корольдік комиссия "Комиссия 1983-1989 жылдар аралығында үкіметке қатысы бар кейбір адамдардың мінез-құлқы мен іс-әрекеттерін мемлекеттік жүйемізді қауіпке ұшырататындай деп тапты" деді. Ол бұрынғы премьер-министр Брайан Берктің мінез-құлқына ерекше сын айтты, ол 1994 жылы алаяқтық қылмыстары үшін екі жылға сотталды.
Carmen Lawrence appointed Wilson as one of the three eminent jurists conducting The WA Inc Royal Commission. The Royal Commission was chaired by Geoffrey Kennedy and the third member was Peter Brinsden with a brief "to inquire into and report" whether there had been "corruption, illegal conduct, improper conduct, or bribery" on the part of any person or corporation in the "affairs, investment decisions and business dealings of the Government of Western Australia or its agencies". In its 1992 report, the Royal Commission said "The commission has found conduct and practices on the part of certain persons involved in government in the period 1983 to 1989 such as to place our government system at risk." It was particularly critical of the behaviour of former Premier Brian Burke who was subsequently convicted for two years on charges of fraudulent behavior in 1994.
Шіркеу және әлеуметтік басшылық
Уилсон өмір бойы Австралия Пресвитериан шіркеуіне, содан кейін Австралия Біріккен шіркеуіне белсенді қатысты. Ол шіркеуде түрлі жоғары лауазымдарды иеленді, оның ішінде: Батыс Австралия Пресвитериан шіркеуі Ассамблеясының модераторы (1965); Австралия Біріккен шіркеуі Батыс Австралия Синодының модераторы (1977-1979); Австралия Біріккен шіркеуі Ассамблеясының президенті (1988-1991) – бұл лауазымды алғаш рет атқарган мирян; зейнетке шыққаннан кейін аборигендер мен шіркеу шараларына жиі саяхаттады және үйіне жақын босқындарды оқыту бағдарламасында белсенді қатысты.
Throughout his life, Wilson was an active participant in first the Presbyterian Church of Australia and then the Uniting Church in Australia. He held a range of senior positions in the Church including Moderator of Assembly, Presbyterian Church in Western Australia (1965); Moderator, Synod of Western Australia, Uniting Church in Australia (1977 1979); President of the Assembly, Uniting Church in Australia (1988 1991), the first layperson to hold that post; In retirement, he travelled widely to Aboriginal and church events, and was an active member of a refugee education scheme near his home.
Құрметтер
1978 жылы Уилсон Батыс Австралиядағы қоғамға қызмет еткені үшін Сент-Михаил және Сент-Джордж орденінің серігі (CMG) атағымен марапатталды. Келесі жылы ол Австралия Жоғарғы Сотының судьясы қызметін атқарғаны үшін Британ империясы орденінің (KBE) кавалер-командоры болып тағайындалды. 1988 жылдың 26 қаңтарында Уилсон заң саласындағы еңбегі үшін Австралия орденінің серігі (AC) атағымен құрметтелді. Бұған қоса, Уилсон 2001 жылдың 1 қаңтарында Австралия Жоғарғы Сотының судьясы ретіндегі қызметі мен адам құқықтарына қосқан үлесі үшін Жүзжылдық медальмен марапатталды. Ол Батыс Австралия университетінің (Құқық докторы), Кеймюн университетінің (Педагогика докторы) және Мердок университетінің (Университет докторы) құрметті дәрежесіне ие болды.
In 1978 Wilson was appointed a Companion of the Order of St Michael and St George (CMG) for services to the community in Western Australia. The following year he was appointed a Knight Commander of the Order of the British Empire (KBE) for services as a Justice of the High Court of Australia. On 26 January 1988, Wilson was appointed a Companion of the Order of Australia (AC) for services to the law. In addition, Wilson was awarded the Centenary Medal on 1 January 2001 for service as a Justice of the High Court of Australia and to human rights. He has been conferred with honorary degrees from the University of Western Australia (Doctor of Laws), Keimyung University (Doctor of Education), and Murdoch University (Doctor of the University).
Жеке өмір
1950 жылы сәуір айында сэр Рональд Лейла Смитқа үйленді және олардың бес баласы мен тоғыз немересі болды.
Sir Ronald married Leila Smith in April 1950; and together they had five children and nine grandchildren.