Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
H1 – Гамбургтегі DESY Германия Ұлттық зертханасының HERA (Hadron Elektron Ring Anlage) коллайдерінде жұмыс істеген бөлшектер детекторы. H1 эксперименті үшін алғашқы зерттеулер 1981 жылы ұсынылды. H1 детекторы 1992 жылы HERA-мен бірге жұмыс істей бастады және 2007 жылға дейін деректер жинады. Ол бірнеше түрлі детектор компоненттерінен тұрады, шамамен 12 м × 15 м × 10 м өлшемге ие және салмағы 2800 тоннаны құрады. Бұл HERA үдеткішінің төрт детекторының бірі болды. H1 экспериментінің басты физикалық мақсаттары – терең серпімелі шашырауды өлшеу арқылы протоның ішкі құрылымын зерттеу, бөлшектер физикасының Стандартты моделін тексеру үшін бөлшектер арасындағы фундаменталь өзара әрекеттесулерді зерттеуге арналған қималарды өлшеу, сондай-ақ бөлшектер физикасында жаңа материя түрлерін және күтпеген құбылыстарды іздеу еді. Ғалымдар H1 экспериментінен алынған деректер негізінде ғылыми мақалалар жариялауды бүгінгі күнге дейін жалғастыруда, ал H1 сияқты эксперименттер арқылы алынған протоның толыққанды білімі CERN бөлшектер физикасы зертханасындағы Үлкен адрондық коллайдерде (LHC) жүргізіліп жатқан ғылымның негізін қалады. H1 атауы детекторының өзіне де, экспериментті жүргізген физиктер мен техниктердің ынтымақтастығына да қолданылады.
H1 was a particle detector operated at the HERA (Hadron Elektron Ring Anlage) collider at the German national laboratory DESY in Hamburg. The first studies for the H1 experiment were proposed in 1981. The H1 detector began operating together with HERA in 1992 and took data until 2007. It consisted of several different detector components, measured about 12 m × 15 m × 10 m and weighed 2800 tons. It was one of four detectors along the HERA accelerator. The main physics goals of the H1 experiment were the investigation of the internal structure of the proton through measurements of deep inelastic scattering, the measurements of further cross sections to study fundamental interactions between particles in order to test the Standard Model of particle physics, as well as the search for new kinds of matter and unexpected phenomena in particle physics. Scientists continue to publish scientific papers based on data taken by the H1 experiment until today, and the detailed knowledge of the proton gained through experiments like H1 laid the foundation to much of the science done at the Large Hadron Collider (LHC) at the CERN particle physics laboratory today. The name H1 is used for both the detector itself and the collaboration of physicists and technicians who operated the experiment.
Тарих
Лептондар мен протондардың кездестіргішін салуды Еуропалық болашақ үдеткіштер комитеті (ECFA) 1980 жылдың 9 мамырында қатты ұсынды. H1 детекторына арналған алғашқы ұсыныстар 1981 жылы жасалды, ал H1 экспериментіне арналған ниет хаты 1985 жылдың 28 маусымында жарияланды. H1 детекторының техникалық ұсынысы 1986 жылдың 25 наурызында аяқталды. H1 детекторы 1992 жылы HERA-ның алғашқы соқтығысуларымен жұмыс істеді. Ол 2000-2003 жылдар аралығында HERA II кезеңінде жарықтылығын арттыру кезінде жаңартылды. H1 детекторы 2007 жылдың маусым айында HERA тоқтатылғанға дейін деректер жинады және одан кейін көбінесе бөлшектелді. Бірнеше субдетектор компоненттері қазір DESY-дегі HERA залының батыс бөлімінде қойылған. H1 детекторы орналасқан HERA Солтүстік залы қазір жаңа ALPS эксперименті үшін пайдаланылуда, ол аксионға ұқсас бөлшектерді іздейді. H1 детекторымен алынған деректер DPHEP (Жоғары энергия физикасында деректерді сақтау және ұзақ мерзімді талдау) бастамасы шеңберінде болашақ талдаулар үшін сақталады. HERA үдеткішіндегі H1-дің "серіктес эксперименті" ZEUS эксперименті болды, ол H1-ге ұқсас физикалық мақсаттарға ие көп мақсатты детектор еді.
The construction of a lepton–proton collider was recommended strongly by the European Committee for Future Accelerators (ECFA) on May 9, 1980. The first proposals for the H1 detector were made in 1981, and the letter of intent for the H1 experiment was published on June 28, 1985. The technical proposal for the H1 detector was finalized on March 25, 1986. The H1 detector was operational with the first collisions of HERA in 1992. It was upgraded during the HERA luminosity upgrade for the HERA II running period from 2000 to 2003. The H1 detector then took data until the shutdown of HERA in June 2007 and was mostly dismantled afterwards. Several subdetector components are now exhibited in the HERA Hall West at DESY. The HERA North Hall, where the H1 detector was located, is now used for the new ALPS experiment, which looks for axion like particles. The data taken with the H1 detector are preserved for future analyses within the DPHEP (Data Preservation and Long Term Analysis in High Energy Physics) initiative. The "sister experiment" of H1 at the HERA accelerator was the ZEUS experiment, which was also a multi purpose detector with similar physics goals to H1.
H1 ынтымақтастығы
H1 эксперименті 18 елден келген 43 институттың шамамен 400 физигі мен техникасынан құралған халықаралық ынтымақтастықпен жобаланып, жұмыс істеді (Қазіргі кезде қатысатын институттар тізімі).
The H1 experiment was designed and operated by an international collaboration of about 400 physicists and technicians from 43 institutes in 18 countries (List of currently participating institutes).