Кіріспе

Кохедес штаты (Cojedes State) — Венесуэланың 23 штатының бірі. Штаттың орталығы Сан-Карлос қаласы. Кохедес штатының жалпы ауданы және 2011 жылғы халық санағы бойынша халқы 323 165 адамды құрайды.

Этимология

Кохедес атауы кариб тілдерінен шыққан, «керамика халықы» немесе «сазгерлер халықы» деген мағынаны білдіреді. Бұл атау сонымен қатар осы жазықтың ең маңызды өзендерінің бірі – Кохедес өзенінің де аты. Бұл өзен Рио-Турбио деген атпен бастау алады; Баркисимето қаласынан өтіп, Португалия тауларының солтүстік беткейінен басталады; Баркисимето жазығына жеткенде Рио-Кларо ағысын қабылдап, Кохедес аумағына кіргенше ағып жатады, онда оған Тукурагуа және Ниргуа өзендері қосылады.

Кохедестің испандық отарлауы

Мемлекет тарихының бастауы 18 ғасырдың ортасына дейін жетеді. Сан-Карлос қаласы 1760 жылы миссионерлер Фрэй Габриэль де Сан-Лукас және Фрэй Сальвадор де Кадис тарапынан Сан-Карлос де Австрия деген атпен негізделді. 1676 жылғы 28 қыркүйекте Сан-Лоренцо-де-Эль-Эскориалда шығарылған Корольдік жарлық бойынша, Испания королі Карл II «үндістерді қорғау үшін испандықтардың қалаларын» құруға келісім берді, сондай-ақ «қазіргі уақытта елді мекендерге жақын миссионерлік орындарында және «испандықтардың қалалары» 30 немесе 40 көршіден тұруы керек, олардың жақсы өмір сүруі және үлгілі болуы, үндістердің қашуын тоқтату, олардың маскүнемдігі мен көтерілісін басу және азайту үшін испандықтарды миссионерлерге сүйемелдеу» деп бұйырды. Осы Корольдік жарлықпен Каракас провинциясының миссионерлеріне Тиргуа өзенінің жағасында испандық ауылды құруға қажетті құқықтар берілді, ол миссияларда және жақын жерлерде жиналған үндістерге тұрақты орын және пана ретінде қызмет етеді, оларды қоғамдық өмірге бейімдеу мақсатында. Осы бұйрыққа сәйкес, капуцин монахы Педро де Берья 1678 жылғы 7 маусымда Сан-Франциско үнді ауылының жанында Тиргуа өзенінің жағасында «Сан-Карлос-де-Австрия» қаласын құрды, «өйткені бұл аймақта көп жұмыс жасау қажет болды, себебі бұл аймақ тым сиреп қалған, өйткені Валенсиядан Баркисиметоға дейін 60 лига, ал Валенсиядан Гуанареге дейін 70 лига есептелді және бүкіл аумақ шөлге айналған». Сол кезде негізделген басқа да маңызды қалалар: Эль-Пао (1661); Фрай Пабло де Оричуэла (1760) құрған Нюэстра-Сеньора-де-ла-Чикинкира-де-Эль-Тинако; Фрай Сирило Баутиста де Севилья (1750) құрған Санта-Клара-де-Карамакате, олардың барлығы Каракас провинциясының құзыреті мен басқаруында болды және Кантон мәртебесіне ие болды.

19 ғасыр

Қазіргі Кохедес аумағы 1855 жылдың 3 наурызына дейін Карабобо провинциясының құрамында болды, сонда Заңнамалық Ассамблея Сан-Карлос қаласында орналасқан, Сан-Карлос, Тинако және Пао кантондары бар Кохедес провинциясын құрды. 1860 жылдың 10 қаңтарында генерал Езекиль Замора Сан-Хуан шіркеуінің алдында қаза тапты, оны адасқан оқтан айырып алды. Осы оқиғаға байланысты Мирафлорес тарихи мұрағатында "Генерал Езекиль Замораның өлімі мен жерленуі туралы тарихи шындық" деген тақырыпта ресми құжаттар сақталған, оны сол кездегі Венесуэланың Уақытша президенті, генерал Сиприано Кастро жеке дайындады және 1904 жылы Ұлттық тарих академиясына арнады. Генерал Кастроның баяны генерал Замораның қазасына куә болған және кейін оның әртүрлі жерлеулеріне қатысқан адамдардың куәліктерімен толықтырылған. 1864 жылдың 28 наурызында Кохедес провинция мәртебесінен бас тартып, сол жылы қолданысқа енген федералды Конституцияның талаптарына сәйкес Венесуэла Біріккен Штаттарының құрылтай штаттарының біріне айналды. 1866 жылы ол Карабобомен бірігіп, біртұтас аумақтық бірлік құрды, осылайша 1872 жылға дейін сақталды, содан кейін қайтадан бөлінді. 1879 жылы ол Карабобо, Португеса, Замора және Яракуй штатының Ниргуа департаменті де кірген Оңтүстік штатының құрамына кірді.

20 ғасыр

1901 жылы ол мемлекеттілігін қайта алды, бірақ 1904 жылы Замора штатының құрамына енуімен бұл жоғалды. 1909 жылдың 4 тамызына дейін ол қайтадан автономиясын иеленді. 1989 жылы губернаторға және сол кездегі Кохедес штатының заң шығарушы ассамблеясына алғашқы жалпыхалықтық, құпия дауыс беру арқылы өңірлік сайлаулар өтті.

География

Кохедес штаты елдің батыс-орталық бөлігінде орналасқан және өз атын сол аттас өзенге қарызды, ол "барлық нәрсе болатын жер" деген мағынаны білдіреді. Оның аумағы 14 800 шаршы шақырымды құрайды, бұл ұлттық аумақтың 1,62%-ына тең. Елдегі он бесінші үлкен штаты. Климаты жылы. Гуарико штатымен бірге Орталық жазықтың географиялық жүйесіне жатады.

Флора

Бұл жапырақты және жартылай жапырақты орман сияқты маңызды табиғи көрікті орындардан құралған. Ағаш қабатында клюзиа тұқымдастары, мимоза тұқымдастары, мирта тұқымдастары және тилия тұқымдастары кездеседі. Ал, жер бетінің кең аумағын пальмалар алып жатыр.

Фауна

Мемлекет аумағында айқай дауысты маймылдар, капучин маймылдары, кунагуаро, ягуар және тапир сияқты сүтқоректілер кездеседі. Бұа, гремучник және коралл жыландарының арасында басқа да түрлері бар. Сонымен қатар, ара макао (Ara macao) сияқты, түрлі парақайлар мен тотықтар, қасқырлар, көгершіндер, нақтыкөздер және тағы да басқа құстарды кездестіруге болады.

Гидрографиялық

Кохедес штатында маңызды су көздері бар, мысалы, Пао муниципалитетінде орналасқан Пао тоғаны, оның ауданы 1500 гектардан асады және ол Арагуа және Карабобо штаттарын сумен жабдықтайды. Бірақ осы жазық аймақта маңызды өзендер де ағып жатыр.

Климат

Жылдық орташа температура 26–28 °C. Аймақ тропикалық климатқа ие. Қысқа қарағанда, жазда жауын-шашын мөлшері көп. Кёппен және Гейгер классификациясы бойынша климат Aw түріне жатады.

Саясат және үкімет

Бұл мемлекет саяси тұрғыдан дербес және тең құқылы, өзінің әкімшілігі мен мемлекеттік билігін Коджедес штатының Конституциясы арқылы ұйымдастырады, ол Заңнамалық кеңес бекіткен.

Атқарушы билік

Оның құрамына Кохедес штатының губернаторы және үкіметті басқаруда оған көмек көрсету үшін тағайындалған штат хатшыларының тобы кіреді. Губернатор халықтың тікелей және құпия дауысымен төрт жылға сайланады және оны қатарынан қайта сайлау мүмкіндігі бар, ол штат әкімшілігін басқарады. Қазіргі губернатор – PSUV партиясынан Маргауд Годой. Венесуэланың тағы 23 федералдық бірлігі сияқты, штат өз полиция күштерін ұстап тұрады, олар Ұлттық полиция және Венесуэла Ұлттық гвардиясымен қолдалады және толықтырылады.

Заң шығарушы өкілеттік

Мемлекеттік заң шығару құқығы Коджедес штатының Заң шығару кеңесіне жүктеледі, ол бір палаталы орган. Ол халықтың тікелей және құпия дауыс беру арқылы әр төрт жыл сайын сайланады және штаттың және оның муниципалитеттерінің халқының пропорционалдық өкілдігі жүйесі бойынша екі мерзімге қайта сайлануға құқылы. Коджедес штатында 9 депутат бар.

Экономика

Компанияның экономикалық негізі кең көлемде мал өсіруге бағытталған. Мал шаруашылығында ірі қара мен шошқа шаруашылығы басым. Луго облысының бес бөлігінің бірін әртүрлі мал жайылымдары алып жатыр. Ғасырлар бойы мал шаруашылығы осы аумақты игерудің жалғыз мүмкіндігі болды. Экономика сүт, ірімшік, күріш, темекі, сусамы, мақта, жүгері, юка және орман шаруашылығы өнімдерімен толықтырылады. Оның ағаш өндірісі құнды ағаш түрлерін тиімсіз пайдалануға негізделген, нәтижесінде қатты және жұмсақ ағаштарға бағытталған. Өнеркәсіп үздіксіз кеңейіп, моторларға қосалқы бөлшектер, электр материалдары, тоқыма жіптері және жиһаз сияқты өнімдерді шығарады. MAC 89/91 жылдық Ауыл шаруашылығы статистикасы бойынша штаттың негізгі өнімдері: жүгері, иям, сорго, квинчончо, маниока, манго және басқа жемістер. Мал шаруашылығында ірі қара мен шошқа шаруашылығы 502 690 және 166 242 басқа, ал құс шаруашылығы 1 358 811 басқа құрады. Бастапқыда құнды түрлерді тиімсіз пайдалануға негізделген ағаш өндірісі соңғы кезде қатты және жұмсақ ағаштарға бағытталды, бұл ормандардың өнімдік қабілетін азайтуда.

Негізгі өнімдер

Ауыл шаруашылығы: Мал, сүт, күріш, темекі, кунжут, мақта, жүгері, юка, ағаш, күріш, қант қамысы, кофе, ямс, сорго және маниока. Өнеркәсіптік: Автокөлік бөлшектері, жіп, жиһаз, электр материалдары. Мал шаруашылығы: Құс, ірі қара, ешкі және шошқа. Балық аулау: ақ балық, жолақты сом, кахаро, копоро, паломета, сиерра, тонго және басқалары.

Қолөнер

Ол музыка аспаптарын – арфа, куатро және маракастар жасаумен сипатталады, негізінен Эль Бауль және Тинакильода. Штаттың солтүстік бөлігінде, Ла-Сиерра қаласында, қалайыдан скрипкалар жасалады, сондай-ақ ілгекшелер де дайындалады. Мұнда эспадриль фабрикалары бар. Шаруа ағаштан кеме үшін каноэ, сал және басқа да бұйымдар жасайды. Қауырсыннан (білезіктер мен сырғалар) және Яномами әшекейлерінен, Аравак тобының әшекейлерінен, сондай-ақ пиароа тайпасының маскалары мен әшекейлерінен жасалған бұйымдарды алу ең қиын, сондықтан олар ерекше құндылыққа ие.