Кіріспе

Британдық генерал (1729–1807)

Чарльз Грей, 1-ші граф Грей (шамамен 23 қазан 1729 – 14 қараша 1807) – 18 ғасырдағы британдық армияның генералы және Грей әулетінің өкілі. Ол өте қабілетті әскери мамандардың буынындағы көрнекті әскері болды, жеті жылдық соғыста (1756–1763), Американдық революциялық соғыста және Француз революциялық соғыстарында маңызды қызметтер атқарды. Ол Америка Тәуелсіздік соғысында (1775–1783) қызмет етіп, Америкадағы британдық күштердің бас қолбасшысы болды. 1777 жылы Пенсильваниядағы Паоли шайқасынан кейін, түнгі шабуыл кезінде әскерлеріне мылтықтарынан кремний тастарын шығарып алып, тек штыкпен шайқасуға бұйрық бергендігі үшін "Кремнийсіз Грей" деп аталды. Кейіннен ол Француз революциялық соғыстарында (1792–1802) шайқасып, Амиен шартын жасау үшін Мартиниканы басып алды және Гернси губернаторы болып тағайындалды.

Ерте өмір

Грей Ньюкасл-апон-Тайннан солтүстікке қарай 30 миль және Солтүстік теңізден бір миль қашықтықта орналасқан Ховик Холл отбасылық үйінде дүниеге келді. Оның нақты туған күні белгісіз, бірақ 23 қазан 1729 жылы крещениеден өтті, демек қазан айында туған болуы мүмкін. Ол Ховиктің 1-ші баронты сэр Генри Грей мен оның әйелі леди Ханна Грейдің (құрметті аты Вуд), Нортумберлендтегі Фаллодонның Томас Вудтың қызының үшінші ұлы болды. Грейдің үлкен екі ағасы болғандықтан, ол әкесінің атақтары мен иеліктерін мұраға алады деп күтпеді, сондықтан әскери мансапты таңдады. Оның үлкен ағалары сэр Генри мен Томас екеуі де ұрпақ қалдырмай қайтыс болды, оны мұрагер ретінде қалдырды.

Әскери мансап

1744 жылы әкесінің қаржылық көмегімен Грей 6-шы жаяу әскер полкіне прапорщик болып кірді. Көп ұзамай ол 1745 жылғы Якобит көтерілісін басу үшін Алтыншы полкпен бірге Шотландияға аттанды. Жеңіске жеткен соң Алтыншы полк келесі бірнеше жылды Гибралтарда өткізді. 1752 жылдың желтоқсан айында ол Алтыншы полкке лейтенант болып өтті. 1755 жылдың наурыз айында ол жаңа тәуелсіз рота құрып, оның капитаны болды. Екі айдан кейін ол 20-шы жаяу әскер полкінің капитандық шеніне қол жеткізді (кейіннен «Шығыс Девоншир полкі» деп аталды, ал 1881 жылы «Ланкашир фюзельерлері» аталды), онда Джеймс Вулф подполковник қызметін атқарды. 1757 жылы Вулфтың полкімен бірге ол Рошфортқа жасалған сәтсіз шабуылға қатысты.

Жеті жылдық соғыс

Жеті жылдық соғыста ол герцог Фердинанд Брауншвейктің штабында адъютант болып қызмет етті және 1759 жылы 1 тамызда Минденде жарақат алды. 1760 жылы 14 қазанда Кампен шайқасында жеңіл ротаға қолбасшылық етті, онда ол қайтадан жараланды. Бір жылдан кейін, 98-ші жаяу полкінің лейтенант-полковнигі (1761) болып, Бретань жағалауындағы Белль-Иль аралын басып алуға қатысты. Содан кейін 1762 жылы Гавана шайқасында қызмет етті. Кейіннен ол Португалияға испандықтардың басып кіруі кезінде (1762) Вильгельм, Шамбург графы Липпе штабында болды. 1763 жылы ол жартылай жалақымен зейнеткерлікке шықты, бірақ 1772 жылы полковник шеніне көтеріліп, король Георг III-нің жеке көмекшісі болды.

Американың Тәуелсіздік соғысы

Американың Тәуелсіздік соғысы кезінде ол ең табысты әскери басшылардың бірі болды. Ол тез арада жоғарылатылды, 1777 жылы генерал-майор болды және Брандивайн шайқасында 3-бригадаға қолбасшылық етті. Ол Паоли шайқасынан кейін "No flint Grey" деген лақап атқа ие болды. Сол науқандағы шайқастан кейін, американдық лагерьге түнгі шабуыл кезінде күтпеген жағдайды қамтамасыз ету үшін, өзінің қолбасшылығындағы жаяу әскерге мылтықтардан кремнийді алып тастауға және тек штыктарды қолдануға бұйрық берген деген қаңтар тарады. Шындығында, ол тек мылтықтарды босатуды ғана бұйырды. Ол 3-бригадаға тағы да Германтаун шайқасында және Монмут шайқасында басшылық етті. Монмут шайқасындағы сәтсіз шегінуден кейін, американдық генерал Чарльз Ли өзін сыннан қорғап, Грейдің 3-бригадасымен тікелей шайқасқа түскенін айтты, бұл графтың соғыстың осы кезеңінде қорқынышты және құрметке лайық қарсылас екенін көрсетеді. 1778 жылы ол 5-6 қыркүйекте Нью-Бедфордқа шабуыл жасады, барлық кемелерді жойып, қаладағы жиырма дүкен мен жиырма екі үйді өртеп жіберді. Сондай-ақ, 10-15 қыркүйек аралығында Мартаның жүзімдігінде ағылшындар Нью-Йоркте төлемді уәделеп, тауып алған барлық қой, шошқа, ірі қара мен өгіздерді алып кетті. 1778 жылы 27 қыркүйекте Грей Нью-Джерси штатының Олд-Теппан қаласында түнгі шабуыл кезінде Паоли шайқасында қолданған тәсілін қайталады, бұл оқиға Бейлор қырғыны деп танылды. Ол Англияға қайта шақырылып, Бат орденінің рыцары және генерал-лейтенант атанды. Кейіннен ол Америкадағы британ әскерлерінің бас қолбасшысы болып тағайындалды, бірақ ол қолбасшылыққа келмес бұрын жаулық аяқталды.

Француз революциялық соғыстары

1793 жылы Француз революциялық соғыстары басталғанда, сэр Чарльз Грей Батыс Үндістан экспедициясының командирі болып тағайындалды. Бірақ, бастапқыда ол Бельгиядағы Ниупортты азат етуге қатысу үшін Остендке барды. 1794 жылдың басында ол және адмирал сэр Джон Джервис Мартиниканы басып алу үшін британдық күштерге жетекшілік етті. Науқан шамамен алты аптаға созылды, 22 наурызда британдықтар Форт-Рояль мен Форт-Сен-Луисті, ал екі күннен кейін Форт-Бурбонды жаулап алды. Британдықтар 1802 жылы Амиен келісімі бойынша арал француздарға қайтарылғанға дейін Мартиниканы басып ұстады. Кейін Грей Гваделупаға басып кіруге қатысты. 1797 мен 1807 жылдар аралығында генерал Грей Гернси губернаторы қызметін атқарды.

Қадір-қасиет

1794 жылдың соңында ол Англияға оралды. 1798 жылдан 1799 жылға дейін Оңтүстік аймақтың қолбасшысы болып қызмет етті және 1799 жылы зейнетке шықты. Оның қызметіне деген құрмет ретінде, 1801 жылдың қаңтарында Нортумберленд графтығындағы Ховик бароны Грей титулы берілді. 1806 жылы ол Нортумберленд графтығында граф Грей және Ховик виконты атанды. Ол келесі жылы 78 жасында дүние салды.

Отбасы

Грей әулетінің мүшесі, ол 1744–1822 жылдары Саутвик Джордж Грейдің (1713–1746) қызы Елизавета Грейге үйленді. Олардың балалары:

Чарльз Грей, 2-ші граф Грей (1764–1845), Ұлыбританияның премьер-министрі және құлдықты жойған адам, Мэри Элизабет Понсонбиге үйленді. Сэр Джордж Грей (1767–1828), адмирал Джервис қолбасшылығындағы флаг-капитан, король Георг III-нің корольдік яхтасының флаг-капитаны (1801–04), Сэмюэл Уитбрейдтің (1720–1796) қызы Мэри Уитбрейдке үйленді. Сэр Генри Джордж Грей (1766–1845), 13-ші жеңіл драгун полкінің полковнигі, Шарлотта Де Воуге (1789–1882) үйленді. Леди Элизабет Грей (1765–1846) Самуэль Уитбрейдке тұрмысқа шықты. Лейтенант-полковник Вильям Грей (1777–1817) Мария Ширрефке үйленді. Эдвард Грей (1782–1837), Херефорд епискобы, бірінші Шарлотта Элизабет Крофтқа, екінші Элизабет Адаирға және үшінші Элиза Иннеске үйленді. Леди Ханна Алтея Грей (1785–1832) бірінші Джордж Эдмунд Байрон Бетсвортқа, екінші Эдвард Эллиске үйленді.

Грей және оның әйелі ұлы Чарльздың Девоншир герцогинясы Георгиана Кавендишпен заңсыз туған қызы Элиза Кортниді тәрбиеледі.