Кіріспе
USS Wichita – 1930 жылдары салынған АҚШ Әскери-теңіз күштерінің ерекше ауыр крейсері. Лондондық теңіз келісімінің шектеулеріне сәйкес жасалған соңғы американдық крейсер, ол бастапқыда үш үштік зеңбірек мұнарасы бар ауыр крейсер ретінде жоспарланған. Алайда, бұл мұнаралар Бруклин класындағы жеңіл крейсерлердің жетілдірілген корпусына, күшейтілген бронясымен орналастырылды. Бұл дизайн кейіннен Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіндегі ауыр крейсерлердің негізі болды. Кеме 1929 жылғы Крейсерлік заңмен бекітілді, 1935 жылдың қазанында Филадельфия кеме құрылысшылығында салынды, 1937 жылдың қарашасында суға түсірілді және 1939 жылдың ақпанында АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қабылданып алынды. Қызметке кіргеннен кейін Wichita Атлант мұхитында бейтараптық патрульдеуге тағайындалды. АҚШ Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқаннан кейін, кеме соғыс бойында қарқынды қызмет етті. 1942 жылдың басында ол Мурманск жолында конвойды сүйреуге тағайындалды және 1942 жылдың қарашасында "Шағын шырақ" операциясы кезінде десанттық операцияларды қолдады. Касабланкадағы теңіз шайқасында Wichita бірнеше француз жағалау батареяларымен және соғыс кемелерімен, соның ішінде Jean Bart линкормен шайқасты. 1943 жылы Wichita Тынық мұхиты аймағына ауыстырылды және соғыс аяқталғанға дейін онда қалды. Ол 1944 жылы Филиппин теңізі мен Лейте шығанағындағы шайқастарды қоса алғанда, Тынық мұхитының орталық бөлігіндегі операциялар кезінде жылдам авиатасымалдаушы топтарына қарсы әуе қорғанысын үнемі қамтамасыз етті. Соңғы шайқаста Wichita жапондық Chiyoda авианосегінің батыруына көмектесті. Wichita Окинаваға шабуыл кезінде белсенді қатысты, жағалаудағы әскерлерге ауыр артиллериялық қолдау көрсетті. Жапонияның капитуляциясынан кейін кеме Жапониядағы оккупациялық күштердің құрамында болды және "Солғай кілем" операциясы аясында американдық әскери қызметкерлерін елдеріне қайтаруға көмектесті. АҚШ-қа оралғаннан кейін, ол 1947 жылы қызметтен босатылды және резервтік флотқа қойылды. 1959 жылға дейін резервте тұрды, содан кейін Әскери кемелер тізілімінен шығарылып, 1959 жылдың тамызында металл тескілеуге сатылды.
USS Wichita was a unique heavy cruiser of the United States Navy built in the 1930s. The last American cruiser designed to meet the limits of the London Naval Treaty, she was originally intended to be a heavy cruiser, accordingly with the maximum main armament of three triple gun turrets. These were instead placed on an improved hull derived from the Brooklyn class light cruisers, with increased armoring. This design would go on to form the basis for the later World War II–era heavy cruisers such as the s. The ship was authorized by the 1929 Cruiser Act, laid down at the Philadelphia Naval Shipyard in October 1935, launched in November 1937, and commissioned into the US Navy in February 1939. Following her commissioning, Wichita was assigned to neutrality patrols in the Atlantic. After the United States entered World War II, the ship saw heavy service throughout the conflict. She was first assigned to convoy escort duty on the Murmansk Run in early 1942, and supported amphibious landings during Operation Torch in November 1942. During the Naval Battle of Casablanca, Wichita engaged several French coastal batteries and warships, including the battleship Jean Bart. In 1943, Wichita was transferred to the Pacific Theater, where she remained for the rest of the war. She frequently provided antiaircraft defense for the Fast Carrier Task Force during operations in the central Pacific, including the Battles of the Philippine Sea and Leyte Gulf in 1944. During the latter engagement, Wichita assisted in the sinking of the Japanese aircraft carrier Chiyoda. Wichita was heavily engaged during the invasion of Okinawa, where she provided heavy gunfire support to ground troops ashore. After the Japanese surrender, the ship served as part of the occupation force in Japan and assisted in the repatriation of American military personnel under Operation Magic Carpet. After returning to the United States, she was decommissioned and placed in the mothball fleet in 1947. She remained in reserve until 1959, when she was stricken from the Naval Vessel Register and sold for scrapping in August 1959.
Дизайн
1930 жылдардың басында Әскери-теңіз күштерінің хатшысы Кертис Д. Уилбур жеңіл және ауыр крейсерлерді салудың жаңа бағдарламасын ұсынды. Уилбур 1929 жылы бірнеше жаңа крейсерлерді бекітетін Крейсерлік заңды қабылдауға қол жеткізді. 1931-1934 жылдар аралығында бес ауыр крейсерге тапсырыс берілді, соңғысы – «Вичита» болды. Кеме бастапқыда белгілі бір үлгіде салынбақ болған, бірақ құрылыс басталғанға дейін жоба қайта жасалды. Оның орнына, «Вичита» кемесінің жобасы жеңіл крейсерлердің жобасына негізделді. «Бруклин» жобасы айтарлықтай өзгертілді, жаңа кемеге жоғары борты және жақсы тұрақтылық, сондай-ақ ұзартылған круиздік радиус беру үшін. Сегіз зеңбірекпен жабдықталған қосалқы батареяның саны жеңіл крейсерлердегідей болды, бірақ атыс шеңбері жақсарту үшін орналастырылды. Тоғыз зеңбірекпен жабдықталған негізгі батарея бұрынғы крейсерлерде анықталған мәселелерді шешетін жаңа конструкцияда орнатылды.
Жалпы сипаттамалары
Уичитаның су сызығындағы ұзындығы 183 метр (600 фут), жалпы ұзындығы 185 метр (608 фут) болды. Оның ені 19 метр (61 фут), суға бату тереңдігі 7 метр (23 фут) шамасында еді. Стандартты жүктемеде және толық жауынгерлік жүктемеде ауысты. Кемеде 929 офицер мен сарбаз қызмет етті. Ол төрт гидросамолетпен, екі ұшақ катапультімен және ұшақтарды тиеу-түсіруге арналған кранмен жабдықталған. Уичита төрт Парсонс бу турбинасымен және сегіз Babcock & Wilcox май отынымен жұмыс істейтін қазандықтармен жабдықталды. Қозғалтқыш жүйесінің қуаты және ең жоғары жылдамдығы болды. Ол май отынының қорына ие болды, бұл оған ең жоғары круиздік қашықтығын қамтамасыз етті. Мұнаралар әрбір қаруды жеке-жеке көтеруге және оқ атуға мүмкіндік берді. Оның қосалқы қаруларына сегіз 5 дюймдік /38 Mark 12 екі мақсатты қару кірді, олардың төртеуі жабық Mark 30 жоғары бұрышты қондырғыларда, ал төртеуі ашық қондырғыларда орналасқан. Бұл қарулар минутына 20 оқтан атуға қабілетті еді. Оқтың бастапқы жылдамдығы болды; әуе нысаналарына қарсы, олардың төбесі 85 градуста 11339 метр (37200 фут) биіктікте болды. 45 градуста қарулар 18500 метрге дейінгі (60695 фут) жер бетіндегі нысаналарды нысанаға алатын. Уичита АҚШ Әскери-теңіз күштерінде жаңа 5 дюймдік /38 қарумен жабдықталған алғашқы крейсер болды. 20 мм-лік қару минутына 465–480 оқтан атуға қабілетті еді; олардың төбесі 3048 метр (10000 фут) биіктікте болды. Соғыс аяқталған кезде кемеде қаруларды басқару жүйелерінің әртүрлі түрлері орнатылды, соның ішінде Mark 34 қаруды басқару құралдары және Mark 13 және Mark 28 қаруды басқару радарлары болды. Келесі үш айда Уичита Әскери-теңіз резервінің мичмандарын даярлау үшін қолданылды және Вирджиния түбегінің жанында оқ ату жаттығуларын жүргізді. 1941 жылдың 7 қаңтарында Уичита Гвантанамоға бағыт алды, төрт күннен кейін жетті. Наурыз айына дейін Кариб теңізіндегі флоттық маневрлерге қатысып, Пуэрто-Рикода амфибиялық десанттарға қатысты. 23 наурызда Нью-Йорк теңіз портына оралды. 6 сәуірде Уичита тағы да теңізге шығып, Бермудаға бет алды; екі күннен кейін мақсатына жетті. Ол Ranger авианосецімен және Tuscaloosa ауыр крейсерімен бірге Солтүстік Атлантикада патрульдік сапарға шықты, осы сапарда кемелер Ирландияға дейін жетті. 17 мамырда Уичита Нью-Йорк теңіз портына оралды және 21 маусымда құрғақ докқа кірді. 2 шілдеде жөндеу жұмыстары аяқталды, содан кейін Уичита Ньюпортқа (Род-Айленд штаты) көшірілді. 27 шілдеде Исландияны басып алу операциясы Indigo II аясында 16-шы операциялық топтың құрамында Исландияға бағыт алды. Крейсер 20 тамызға дейін АҚШ-қа оралды. Уичита қыркүйек айында Исландияға оралып, 28 қыркүйекте Рейкьявикке келді. Уичитаның келуіне екі күн қалғанда АҚШ Әскери-теңіз күштері Атлантика флотының бөлімшелеріне АҚШ-тың қорғаныс суларында сауда-саттықпен айналысатын барлық кемелерді қорғауға бұйрық берді. Бұйрықтар бойынша, теңіз күштеріне кез келген кездесетін неміс немесе итальяндық теңіз күштеріне шабуыл жасауға, сауда кемелерін күзетуге және сүйемелдеуге құқық берілді. Уичита 7.5-ші топқа тағайындалды, ол 1941 жылдың соңына дейін Исландия суларында патрульдік қызмет атқарды. 1941 жылдың 7 желтоқсанында жапондықтар Перл-Харборға шабуыл жасап, АҚШ-ты Екінші дүниежүзілік соғысқа тартты; шабуыл күні Уичита Исландияның Хвалфьёрдур портында тұрып жатты. Келесі күні кеме экипажы оның жағдайын бағалады; ол соқтығысу салдарынан, соның ішінде ағып кетулерден және жерге тиюден корпусына аз зақым келген. Уичитаны Нью-Йорк теңіз портына қайтару үшін Исландияда уақытша жөндеу жұмыстары жүргізілді. 9 ақпанда келді және жөндеу жұмыстары 26 ақпанға дейін жалғасты, содан кейін ол наурыз айының басында Мэн жағалауында жаттығу маневрлері үшін портынан шықты. Скапа-Флоуға келгеннен кейін Уичита және басқа американдық кемелер бірнеше апта бойы британдық әріптестерімен бірге жаттықты. Конвойларды сәтті сүйемелдегеннен кейін Уичита Хвалфьёрдурға оралды. Конвойдың құрамында "Вашингтон", "Викториус" және "Лион" болды. Немістер конвойға шабуыл жасау үшін "Тирпиц" және үш ауыр крейсерді негізге ала отырып, күшті жұмыс тобын ұйымдастырды. Операция Rösselsprung (Аттың қозғалысы) деп аталды. Осы уақыт аралығында шведтік барлау қызметі немістердің кетіп бара жатқанын британдық адмиралтействоға хабарлаған, ал британдық әмірліктер конвойды таратуға бұйырған. Оларды байқайтынын білген немістер операцияны тоқтатып, соғыс кемелері мен Люфтваффеге шабуыл жасауды тапсырды. Қашықтағы кемелерді конвойдың ертіп жүрушілері қорғауға мүмкіндік бермеді, ал немістер 34 оқшауланған көліктің 21-ін батты. Келесі күні Шпицбергеннің оңтүстігінде екі Fw 200 ұшағы кемелерді көріп, соңынан ілесе бастады. Уичита мен Tuscaloosa әуе шабуылына қарсы қаруларымен атысты, бірақ Fw 200 ұшақтары зақымданусыз қашып кетті. Кемелерге Солтүстік Африканы басып алу операциясы Torch үшін оқ-дәрімен көмектесу міндеті жүктелді. Уичита Касабланка теңіз шайқасына қатысты, ол 8 қарашаның таңында басталды. Кемелердің міндетіне негізгі француз қорғанысын жою кірді, оларға El Hank жағалауындағы қарулар, бірнеше суасты қайықтары және толыққан жоқ француз крейсері Jean Bart кірді. Уичита мен Tuscaloosa бастапқыда El Hank-тағы француз батареяларымен және француз суасты қайықтарының бекіністерімен атысты, ал Massachusetts Jean Bart-қа шабуыл жасады. Француз теңіз күштері, француз крейсері Primauguet басшылығымен, қарсылық көрсетті. Жауап ретінде француздықтар американдық десантты бұзу үшін екі шабуыл жасады. Бірінші француз шабуылында Уичита немесе Tuscaloosa француз эсминеці Milan-ды зақымдады және оны жерге отырғызды. Екінші француз шабуылы да жеңіліске ұшырады; екі крейсердің бірі эсминец Fougueux-ты батырып, Frondeur эсминецін зақымдады. Уичита, Tuscaloosa және Massachusetts Jean Bart-қа да шабуыл жасады. Сағат 11:28-де Уичита El Hank-тағы қарудан келген снарядқа түсті. Снаряд палубасын тесіп, төменде жарылып, он төрт адамды жаралады. Хьюитт шабуылды уақытша тоқтатты, бірақ сағат 13:12-де бірнеше американдық соғыс кемелері француз кемелеріне атыла бастады. Уичита мен Tuscaloosa Primauguet және Gloire крейсерлерін нысанаға алып, портқа жақындады. El Hank-тан келген ауыр оқ ату американдық крейсерлерді сағат 15:00-ден кейін кері шегінуге мәжбүр етті. Солтүстік Африка маңындағы операциялардың қалған бөлігінде Уичита Касабланка мен Федала арасында патрульдік қызмет атқарды. Амфибиялық шабуылға қатысымы аяқталғаннан кейін Уичита 12 қарашада аймақтан шығып, жөндеу үшін Нью-Йоркке бағыт алды; 19 қарашада келді. 1943 жылдың 29 қаңтары түнінде жұмыс тобы Реннелл аралының жанында жүзіп келе жатқанда, жапондық суасты қайықтарының қаупінен сақтанып, Гиффен өз крейсерлерін және эсминецтерін суастына қарсы қорғанысқа орналастырды, бірақ әуе шабуылын күтпеді. Крейсерлер екі бағанға бөлінді, арақашықтығы болды. Уичита, Chicago және Louisville, осы ретпен, оң жақта, ал Montpelier, Cleveland және Columbia сол жақта болды. Алты эсминец крейсер бағаналарының 3 километр (2 миль) алдында жартылай шеңбер құрады. Кешкісін кемелерге жапондық торпеда тасымалдаушылары шабуыл жасады. Реннелл аралы шайқасында Chicago бірнеше торпедаға түсіп, батты; Уичита бір торпедаға түсті, бірақ ол жарылмады. Уичита содан кейін Жаңа Гебрид аралдарындағы Эфатеге жаттығу үшін бағыт алды. 7 сәуірде ол Pearl Harbor-ға бағыт алды, бір аптадан кейін жетті. 18 сәуірде ол Адак, Аляскаға, Giffen-нің штабымен, 52.10 жұмыс тобына бағыт алды. 6 шілдеде Уичита үш басқа крейсер және төрт эсминецпен бірге Киска аралындағы жапондық позицияларын бомбалады. Бомбалау жапондарды американдықтар аралға жақын арада шабуыл жасайды деп сендірді; осылайша олар шілде айында эвакуация жоспарлады. 19 шілдеде New Mexico, Idaho және M... сияқты күшті американдық флот жапондықтарды эвакуациялауға тырысты.