Кіріспе
Америкалық музыка журналисі (туған 1942 жылы)
Роберт Томас Кристагау (ағылш. Robert Thomas Christgau; 18 сәуір 1942 жылы туған) – американдық музыка журналисі және эссе жазушы. Ең танымал және ықпалды музыка сыншыларының бірі ретінде ол өзінің мансабын 1960 жылдардың соңында алғашқы кәсіби рок сыншыларының бірі ретінде бастады, кейіннен хип-хоп, райот гёрл және Африка халық музыкасын Батысқа импорттау сияқты музыкалық қозғалыстардың ерте жақтаушысы болды. Кристагау 37 жыл бойы The Village Voice журналының бас музыкалық сыншысы және аға редакторы болып жұмыс істеді, осы кезеңде ол жыл сайынғы Pazz & Jop сыншылар сауалнамасын құрып, бақылады. Ол сондай-ақ Esquire, Creem, Newsday, Playboy, Rolling Stone, Billboard, NPR, Blender және MSN Music үшін танымал музыка туралы жазды, ал Нью-Йорк университетінде қонақ лекторы болып жұмыс істеді. Кристагау өзінің қысқа, әріптік бағамен берілген альбом туралы рецензияларымен танымал. Ол тығыз, фрагменттелген проза стилінде жазылған, бірнеше сөйлемдерден тұратын, өткір әзіл-қалжыңдарға, саяси сыналар мен жалпы білімнен бастап эзотерикалық нәрселерге дейінгі сілтемелерге толы еңбектердің авторы. Солшыл саясаттың (әсіресе феминизм мен секулярлық гуманизмнің) ықпалымен оның рецензиялары көбінесе әнге бағытталған музыкалық формалар мен зиялылық пен формальды қатаңдық сипаттамаларын, сондай-ақ сирек кездесетін көздерден шыққан музыканттарды жоғары бағалайды. Бастапқыда 1969-2006 жылдар аралығында The Village Voice журналында жарияланған оның рецензиялары үш онжылдықтан кейін кітап түрінде жинақталды: Christgau's Record Guide: Rock Albums of the Seventies (1981), Christgau's Record Guide: The '80s (1990) және Christgau's Consumer Guide: Albums of the '90s (2000). Оның көптеген эсселері де кітап түрінде жарық көрді.
Ерте өмір
Кристагау 1942 жылғы 18 сәуірде Нью-Йорк қаласының Манхэттен ауданындағы Гринвич-Виллиджде дүниеге келді және өрт сөндірушінің ұлы ретінде Куинс ауданында өсті. 1954 жылы диджей Алан Фрид қалаға көшіп келген кезде ол рок-н-роллдың жанкүйері болғанын айтты. Нью-Йорк қаласындағы мемлекеттік мектепке барғаннан кейін, Кристагау Майлс Дэвистің 1960 жылғы "Sketches of Spain" альбомы өзінде "жазға деген көңілінің тоқырауының бір кезеңін" бастағанын, оның нәтижесінде ол рок-н-роллға қайта оралғанын айтты. Оған Гей Талесе және Том Вольф сияқты жаңа журналистиканың жазушылары зор әсер етті. "Журналистика саласына қадам басқанда менің мақсатым әрқашан, белгілі бір дәрежеде, әдеби болды", - деді Кристагау кейін.
Мансап
Кристагау 1964 жылы көркем әдебиеттен бас тартып, спорт журналисі, кейіннен «Ньюарк Стар-Леджер» газетінің полиция тілшісі болды. Ол Нью-Джерсиде әйелдің қазасына арналған мақаласы «Нью-Йорк» журналында жарияланғаннан кейін бос қызметке өтті. Кристагау алғашқы рок-музыка сыншыларының бірі болды. Оған 1967 жылдың маусымында «Esquire» журналындағы ұзақ уақыттан бері жабылып тұрған музыкалық рубриканы жүргізу ұсынылды. Ол сол кезде «Cheetah» журналына да материалдар жариялады. «Esquire» рубрикасын жабудан кейін Кристагау 1969 жылы «The Village Voice» газетіне ауысты, сонымен қатар колледж профессоры болып жұмыс істеді. Сыншы ретінде танымал бола бастағаннан бері Кристагау музыка туралы формальды білімі жоқтығын сезінді. 1968 жылы ол былай деді:
«Мен музыка туралы ештеңе білмеймін, бұл зиянды мойындау болуы керек, бірақ ол емес. Шындығында, поп-музыка жазушылары көбінесе тонаж, такт өлшемі сияқты арқаннан сытырылған нәрселерден қашқалап жүреді. Бұл туралы мен рекорд индустриясындағы достарыма айтатынмын, олар мені сендіретін. Олар да музыка туралы ештеңе білмейтін. Техникалық жағы маңызды емес еді, маған айтылды. Жақсы көруің керек еді». 1972 жылдың басында Кристагау «Newsday» газетінде музыка сыншысы ретінде толық уақытты жұмысқа қабылдады. 1974 жылы ол «The Village Voice» газетіне музыка редакторы болып оралды. Кристагау 2006 жылдың тамызына дейін «The Village Voice» газетінде жұмыс істеді, ол «New Times Media» компаниясы газетті сатып алғаннан кейін көп ұзамай жұмыстан босатылды. Екі айдан кейін Кристагау «Rolling Stone» журналының редакторы болды (алғаш рет 1968 жылы Moby Grape-тің «Wow» альбомына жазған рецензиясы жарияланған). 2007 жылдың соңында Кристагау «Rolling Stone» журналынан жұмыстан шығарылды, бірақ ол тағы үш ай журналмен ынтымақтастықта болды. 2008 жылдың наурыз айындағы санынан бастап ол «Blender» журналына қосылды, онда ол үш саны бойы «аға сыншы», ал кейін «редактор» деп тізілді. Кристагау «Rolling Stone» журналына жұмысқа орналасқанға дейін «Blender» журналына үнемі материалдар жариялаған. 2009 жылдың наурызында журнал жабылып, жариялануын тоқтатқанға дейін ол «Blender» үшін жазуын жалғастырды. 1987 жылы ол «Фолклор және халық мәдениеті» саласында Гюггенхайм стипендиясын алды, бұл оған халық музыкасының тарихын зерттеуге мүмкіндік берді. Кристагау сондай-ақ «Playboy», «Spin» және «Creem» журналдарына жиі материалдар жазады. Ол 2011 жылы «Color Me Obsessed» атты танымал рок-фильмінде пайда болды, ол «The Replacements» тобына арналған. Бұрын ол Калифорния өнер институтының алғашқы жылдарында оқытумен айналысқан. 2007 жылы ол Нью-Йорк университетінің Клив Дэвис жазба музыкасы факультетінде адъюнкт-профессор болып жұмыс істеді. 2013 жылдың тамызында Кристагау «Barnes & Noble» веб-сайтында жариялаған мақаласында өзінің өмірбаянын жазып жатқанын мәлімдеді. 2014 жылдың 15 шілдесінде Кристагау «Billboard» веб-сайтында ай сайынғы рубрикасын бастады.
"Тұтынушы нұсқаулығы" және "Ақпараттық куәлік" бағандары
Кристагау, бәлкім, "Consumer Guide" бағаналарымен танымал, олар 1969 жылдың 10 шілдесінен бері Village Voice газетінде ай сайын жарияланып келеді. Оның бастапқы форматында "Consumer Guide" әр санында шамамен 20 бір абзацтан тұратын альбом туралы шолулар болып келген, олардың әрқайсысына A+ -тан E-ға дейінгі әріптік баға берілетін. Бұл шолулар кейіннен жинақталып, кеңейтілді және үш томдық кітап сериясында кеңінен қайта қарастырылды, оның біріншісі 1981 жылы "Christgau's Record Guide: Rock Albums of the Seventies" деген атпен жарық көрді, одан кейін "Christgau's Record Guide: The '80s" (1990) және "Christgau's Consumer Guide: Albums of the '90s" (2000) жарық көрді. 1969 жылдан 1990 жылға дейінгі бастапқы бағалау жүйесінде альбомдарға A+ -тан E-ға дейінгі баға берілді. Бұл жүйе бойынша Кристагау B+ немесе одан жоғары бағаны жеке ұсыным деп есептеген. Ол тәжірибеде C-тен төмен бағалардың сирек кездесетінін атап өтті. 1990 жылы Кристагау "Consumer Guide" форматын өзгертті, көбірек назарды өзіне ұнаған альбомдарға бөлді, сондай-ақ өзінің мақсатты аудиториясына қызығушылық тудыруы мүмкін деп санайтын жазбаларға және "Duds" (жаман жазбаларды көрсеткен, оларға қосымша түсініктеме берілмейтін) жазбаларға назар аударды. Кристагау 2006 жылы газеттен кеткенге дейін The Village Voice газетінде жыл сайынғы қараша айында "Turkey Shoot" бағанында жазған жазбаларына толық шолулар мен дәстүрлі бағалар берді. 22 қарашада ол MSN желісінде "Expert Witness" деп аталатын блог ашты, онда ол B+ немесе одан жоғары баға алған альбомдарды ғана қарастырды, себебі осы альбомдар "менің музыкалық ләззатымның негіргі тірегі"; сын-пикирлер жазу "психологиялық тұрғыдан соншалықты құнды болғандықтан, мен блогерлік еңбекақыға ризамын". Сондай-ақ ол бағананың адал оқырмандарымен, бағананың атымен "Күәгерлер" деп аталды, хат алмасып тұрды. 2014 жылдың 10 қыркүйегінде Кристагау "Expert Witness" блогының жаңа нұсқасын Cuepoint онлайн музыка журналында жариялады, ол Medium блог платформасында жарияланды. 2015 жылдың тамызында оны Vice компаниясы журналдың музыка бөліміне Noisey бағанын жазу үшін шақырды. 2019 жылдың шілдесінде "Expert Witness" бағанының соңғы саны жарық көрді. 2019 жылдың қыркүйегінде досы және әріптесі Джо Левидің ынталандыруымен Кристагау Substack жаңалықтар платформасында "And It Don't Stop" атты жаңалықтарды жариялай бастады. Абоненттерге айына 5 доллар төлем жасау арқылы, оның ай сайынғы "Consumer Guide" бағаны, подкасттар және кітап туралы сын-пикирлер сияқты апталық тегін мазмұнға қол жеткізе алады. Кристагау бастапқыда платформаға күмәнді қарады: "Мен Джоға Рождествоға дейін Noisey-де тапқан ақшамды өтеуге жететіндей абоненттер болмаса, мен жұмыстан кетемін дедім. Мен одан кем ақшаға бұл жұмысты істемеймін. Мен үш күннің ішінде осы санды жазылушылар таптым". 2020 жылдың мамырына қарай "And It Don't Stop" бағдарламасына 1000-нан астам жазылушы тіркелді. Кристагау бастапқыда платформаға қатысты екіұшты сезімде болды, бірақ кейіннен оны "өте қанағаттандыратын" деп тапты, "Менің жасымдағы, әлі де зихилықпен айналысатын адам үшін? Мені қолдауға дайын адамдардың бар екендігіне қуандым және мақтан тұтам".
Пазз және Джоп
1968 және 1970 жылдар аралығында Кристагау Jazz & Pop журналының жылдық сыншылар сауалнамасына қатысты. Ол Боб Диланның «Джон Уэсли Хардинг» (1967 жылдың соңында жарық көрген), The Who-ның «Томми» (1969), Рэнди Ньюменнің «12 ән» (1970) альбомдарын тиісінше жылдарының ең жақсы поп-альбомдары деп, ал Майлз Дэвистің «Bitches Brew» (1970) альбомын сол жылдың ең жақсы джаз-альбомы деп таңдады. Jazz & Pop журналы 1971 жылы жабылды. 1971 жылы Кристагау Jazz & Pop журналына құрмет көрсету мақсатында «Pazz & Jop» жылдық музыкалық сауалнамасын ұйымдастырды. Сауалнамаға қатысқан музыка сыншылары жылдың ең жақсы туындыларын анықтады. Сауалнама нәтижелері әр ақпан айында Village Voice газетінде жарияланды, онда музыка сыншылары ұсынған «топ-ондық» тізімдер жинақталды. Кристагау Village Voice газетінде жұмыс істеген жылдары, әр сауалнама нәтижелерін талдап, жылдың музыкалық өнімдері туралы ой-пікірлерін қамтыған ұзақ эссемен бірге жарияланды. Газет Кристагау жұмыстан босатылғаннан кейін де бұл практиканы жалғастырды. Ол енді сауалнаманы басқармаса да, дауыс беруді жалғастырды және 2015 жылғы сауалнамадан бастап нәтижелерге эсселер жазды.
"Диканның тізімдері"
Pazz & Jop жыл сайын жарық көреді, ал Christgau өзінің сүйікті туындыларының жеке тізімін жасап, оны "Дикан тізімі" деп атады. Оның дауыс берудегі ең үздік он туындысы ғана есепке алынды, бірақ сүйіктілерінің толық тізімі көбінесе одан да көп болды. Осы тізімдер – немесе кемінде Christgau-дың ең үздік ондығы – әдетте The Village Voice басылымында Pazz & Jop нәтижелерімен бірге жарияланды. Christgau "Голос" журналынан жұмыстан босатылғаннан кейін, жылдық тізімдерін өз веб-сайтында және The Barnes & Noble Review басылымында жариялауын жалғастырды. Pazz & Jop-тың жиынтық сыншылар сауалнамасы оның басты тартымдылығы болса, Christgau-дың Дикан тізімдері өздеріше ерекше. Consequence of Sound басылымының қызметкері Генри Хаузер Christgau-дың "жылдық "Pazz & Jop" сауалнамасы – нағыз американдық институт. Музыка жазушылары үшін оның жыл соңындағы эсселері мен кеңейтілген "Дикан тізімі" Таймс-сквердегі үлкен шардың құлауын тамашалаумен тең" деді. Төменде Christgau-дың жылдың бірінші альбомы деп таңдаған туындылары және оларға берген баллдары келтірілген. Pazz & Jop ережелеріне сәйкес, ең үздік он туындының әрқайсысына 5-тен 30-ға дейін балл берілуі мүмкін, ал барлық он туындының жалпы балы 100-ге тең болуы керек еді, бұл сыншыларға қалаған жағдайда белгілі бір альбомдарды бағалауда артықшылық беруге мүмкіндік берді. Кей жылдары Christgau бірінші және екінші орын алған альбомдарға бірдей балл берген, бірақ олар бірінші және екінші орындарда тізімделді, бірінші орынға теңдік емес; осы тізімде оның бірінші орынға ие болған туындылары ғана жинақталған.
Жыл Орындаушы Альбом Балл Сілтеме
1971 Joy of Cooking Joy of Cooking 24
1974 Steely Dan Pretzel Logic 21
1975 және 24
1976 The Unholy Modal Rounders, Jeffrey Frederick & the Clamtones Have Moicy! 15
1977 Television Marquee Moon 13
1978 Wire Pink Flag 13
1979 18
1980 The Clash London Calling 25
1981 Sugar Hill Records әртүрлі орындаушылар Greatest Rap Hits Vol. 2 [жинақ] 19
1982 Ornette Coleman Of Human Feelings 16
1983 James Blood Ulmer Odyssey 18
1984 Bruce Springsteen Born in the U.S.A. 17
1985 The Replacements Fear and Whiskey 16
1986 әртүрлі орындаушылар 18
1987 G Man 16
1988 Franco and Rochereau Omona Wapi 16
1989 Půlnoc Live at P. S. 122 [bootleg recording] 17
1990 LL Cool J Mama Said Knock You Out 22
1991 әртүрлі орындаушылар Guitar Paradise of East Africa 24
1992 Disposable Heroes of Hiphoprisy Resistance Is Defence 18
1993 PJ Harvey Exile in Guyville 13
1994 Latin Playboys Latin Playboys 14
1995 Tricky Maxinquaye 17
1996 DJ Shadow Endtroducing... 19
1997 Mundo Civilizado 15
1998 Wilco Car Wheels on a Gravel Road 23
1999 The Magnetic Fields 69 Love Songs 16
2000 Eminem The Marshall Mathers LP 16
2001 OutKast 20
2002 Yeah Yeah Yeahs OOOH! (Out of Our Heads) 14
2003 King Sunny Adé The Best of the Classic Years 20
2004 Brian Wilson Presents Smile 22
2005 Kanye West Late Registration 16
2006 New York Dolls One Day It Will Please Us to Remember Even This 17
2007 M.I.A. Kala
2008 Franco Francophonic 18
2009 Drive-By Truckers American Saturday Night 17
2010 The National How I Got Over 16
2011 Das Racist Relax 12
2012 Neil Young and Crazy Horse Americana 15
2013 Vampire Weekend Modern Vampires of the City 17
2014 Wussy Attica! 17
2015 Courtney Barnett Heart of a Dog 25
2016 A Tribe Called Quest We Got It from Here Thank You 4 Your Service 19
2017 Kendrick Lamar Dark Matter 25
2018 Noname Room 25 17
2019 Billie Eilish When We All Fall Asleep, Where Do We Go?
2020 әртүрлі орындаушылар Hanging Tree Guitars
2021 Neil Young and Crazy Horse Barn
2022 Selo i Ludy Performance Band Bunch One
2023 Olivia Rodrigo Guts
Стиль және әсер
"Кристагаудың рецензиялары", - деп жазады Slate музыка сыншысы Джоди Розен, - "ешкімнің рецензияларынан ерекшеленеді – идеялар мен сілтемелерге толы, жеке басты тәсілдемелер мен айыптаулар, жоғары мәдениеттің нұсқаулары мен жаргонға толы". Дуглас Волк алғашқы "Тұтынушы нұсқаулығы" бағандары әдетте қысқа және толық болғанын, бірақ "бірнеше жыл ішінде ол "күш, өткірлік және экономдылық" үшін ерекше қабілетін дамытты, бұл тіркесті ол "Рэмонс" тобының "Үйге қайту" альбомын 37 сөзбен бағалағанда қолданды". Оның пікірінше, "Тұтынушы нұсқаулығы" рецензияларын оқу "поп-музыкаға ешқандай қызығушылығыңыз болмаса да, жазу ретінде өте ләззатты, ал егер сіз поп-музыкаға қызығушылық танытсаңыз, олар – қазына". Кристагау альбомға C+ бағасын берді және рецензиясында "Лу есімді дұрыс айтқаны үшін оған алғыс айтамын" деп жазды. 1980 жылдың желтоқсан айында Кристагау "Voice" оқырмандарының наразылығын тудырды, өйткені оның бағанында Джон Леннонның өліміне қатысты әйелі Карола Диббеллдің реакциясы мақұлданды: "Неге ол әрқашан Бобби Кеннеди немесе Джон Леннон? Неге Ричард Никсон немесе Пол Маккартни емес?". Ұқсас сын Sonic Youth тобының "Idols-іңді өлтір" әнінен де келді. Кристагау былай деп жауап берді: "Кұлшыныс – рок жұлдыздары үшін, тіпті осы әлсіз бохемалар сияқты рок жұлдыздары үшін де. Сыншылар тек аз ғана құрметке ие болғысы келеді. Сондықтан, егер мен тым сезімтал болмасам, менің атымды дұрыс айтқаны маған ұнаған жоқ, әсіресе осы атау трегінде".
Тамақ пен бейімділік
Кристагау Луи Армстронгты, Телониус Монкты, Чак Берриді, The Beatles және New York Dolls тобын өзінің барлық уақыттағы ең үздік бес суретшісі деп атады. 1998 жылғы еске алуда ол Франк Синатраны "20 ғасырдың ең ұлы әншісі" деп атады. Ол Билли Холидейді "көптеген жағдайда сүйікті әншім" деп санайды. 2000 жылғы «Тұтынушылар нұсқаулығында» Кристагау өзінің сүйікті рок-альбомы The Clash (1977) немесе New York Dolls (1973) екенін, ал жалпы сүйікті альбомы Монктың 1958 жылғы «Misterioso» альбомы екенін айтты. 2013 жылдың шілдесінде Esquire журналының Питер Герстензангпен сұхбатында Кристагау Рок-н-ролл Даңқ залының дауыс берушілерін сынға алып, New York Dolls тобына дауыс бермегендерін айтып, «олар өте ақымақ» деді. The Beatles альбомдары туралы сұрағанда, ол көбінесе 1965 жылы сатып алған The Beatles-тің «Second Album» және «Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band» альбомдарын тыңдайтынын айтты. Вольк былай деп жазды: «Ол танымал музыка туралы «энциклопедиялық» білімге ие екенін айтса, оның мағынасы осы. 60 жастағы ақ нәсілді жігіттердің Лил Уэйннің «Da Drought 3» альбомы үшін, сондай-ақ Вилли Нельсон/Мерл Хаггард/Рей Прайс триосының альбомы, жаңа қытай поп-музыкасының антологиясы, Vampire Weekend және Wussy үшін тудыратын ынтаны көру сирек». Жалпы алғанда, Кристагау «үн, рух және музыка» сияқты сапаларға жауап беретінін айтады, мысалы, Боб Дилан сияқты суретшілердің ғылыми талдауына мән бермейді. Ол өз бейтараптығын мойындайды және ауыр металл, сальса, диско сияқты жанрларды ұнатпайды. «Мен металдың адалдығына, қатігездігіне және құштарлығына таңғаламын», - деп жазды Кристагау 1986 жылы, «бірақ оның ұлылыққа құмарлығына, асыл жанрдың реакциялық идеяларын еліктеуіне және дұрыс түсінбеуіне шыдай алмаймын». 2015 жылғы сұхбатында ол ауыр металлды «интеллект пен күрделіліксіз симфониялық әсемдік» деп сипаттады, бірақ «виртуоздыққа толы». «Бұл музыка өте еркектік және керітартпалық, мен мұны ұнатпаймын. Менің ойымша, оның билік туралы түсінігі 19 ғасырға тән». Кристагау 2018 жылы джаз туралы «импрессионистік стильде» жазудың «қиын» екенін, «50-ші және 60-шы жылдардағы джаз альбомдарымен жеткілікті таныс еместігін» және «олар туралы оңай жазу үшін жеткілікті тілі мен анықтамасы жоқ» деді. Тіпті Майлс Дэвис, Орнетт Коулман және Сонни Роллинс сияқты джаз суретшілерін сынға алғанда да, ол «сөздерді табу үшін көп күш салу немесе сәттілік қажет» деді.
In a broad sense, Christgau says he responds to qualities of "tone, spirit, [and] music", disregarding, for instance, scholarly analysis of artists such as Bob Dylan. He readily admits to having prejudices and generally dislikes genres such as heavy metal, salsa, dance, "I admire metal's integrity, brutality, and obsessiveness", Christgau wrote in 1986, "but I can't stand its delusions of grandeur, the way it apes and misapprehends reactionary notions of nobility". In a 2015 interview, he described heavy metal as "symphonic bombast without the intelligence and complexity, although there's a lot of virtuosity. [ ] That music is so masculine in a really retrograde way; I don't like that at all. It seems to me to have a very 19th century notion of power." Christgau said in 2018 that he rarely writes about jazz as it is "hard" to write about in an "impressionistic way", that he is "not at all well schooled in the jazz albums of the '50s and '60s", and that he has neither the "language nor the frame of reference to write readily about them"; even while critiquing jazz artists like Miles Davis, Ornette Coleman, and Sonny Rollins, he said "finding the words involves either considerable effort or a stroke of luck".
"Америкалық рок сыншыларының деканы"
Кристагау "Америкалық рок сыншыларының деканы" деп кеңінен танылды, бұл лақапты ол 1970 жылдардың басында 5th Dimension тобының баспасөз шарасында, сәл мас күйде өзіне берген.
Жеке өмір
1974 жылы Кристгау әріптес сыншы және жазушы Карола Диббелге үйленді. Ол Квинстегі "жаңадан туған шіркеуде" тәрбиеленгенін, бірақ содан бері атеист болғанын айтқан. Кристгау көптен бері, тіпті пікір таластарына қарамастан, сыншылар Том Хулл, Дейв Марш, Грейл Маркус және 1966 жылдан 1969 жылға дейін қарым-қатынаста болған қайтыс болған Эллен Уиллиспен дос. Ол жас сыншылар Энн Пауэрс пен Чак Эддиге ұстаздық жасады.