Кіріспе
Америка Құрама Штаттарының Әскери-теңіз күштерінің адмиралы (1887–1974)
Джесси Барретт "Оли" Олдендорф (16 ақпан 1887 – 27 сәуір 1974) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Лейте шығанағы шайқасында жапондық күштерді жеңгенімен танымал Америка Құрама Штаттарының Әскери-теңіз күштерінің адмиралы. Ол сонымен қатар Кариб теңізі шайқасының бастапқы кезеңінде американдық теңіз күштерінің қолбасшысы болды. 1942 жылдың басында президент Франклин Рузвельт тағайындаған жоғары санаттағы әскери шенеуніктердің құпия тобы оны Әскери-теңіз күштерінің 120 офицерінің ішіндегі ең қабілетті 40 офицердің бірі деп бағалады.
Ерте өмір
Джесси Барретт Олдендорф 1887 жылдың 16 ақпанында Калифорния штатының Риверсайд қаласында дүниеге келген. 1909 жылы АҚШ Әскери-теңіз академиясын бітірді, 174 түлектің арасында 141-ші орынға ие болды.
Бірінші дүниежүзілік соғыс
Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Олдендорф Филадельфияда бірнеше ай жұмылдыру қызметін атқарды. 1917 жылдың маусымнан тамызға дейін ол USAT Saratoga кемесіндегі теңіз күзетіне басшылық етті. Кеме Нью-Йоркте соқтығысу салдарынан батты. Содан кейін ол әскер тасымалдайтын президент Линкольн кемесінде артиллерия офицері болды. 1918 жылдың тамызынан 1919 жылдың наурызына дейін ол Сиэтлдің инженерлік офицері қызметін атқарды. Шілде айында ол Патрисия кемесінің атқарушы офицері болды. Мансабының осы кезеңінде Олдендорф үш рет өткен теңіз десантында ұқсас тапсырмаларды орындаған тәжірибелі ұрыс командирі еді. Бомбалау үш күнге жоспарланған. Бірінші күнінің соңында әуеден алынған суреттер күні бойы бомбалаудан 300-ге жуық нысандар жойылғанын немесе қиратылғанын, ал жер үстіндегі барлық құрылыстар мен бекіністер жойылғанын көрсетті. Әуежайдағы қолданылатын бірнеше ұшақ қиратылды. Соғыстан кейін Пелилью туралы сұрағанда Олдендорф: "Егер әскери басшылар, соның ішінде теңізшілер, болашақты көргендігімен кейіннен көргендей дәл болғанда, Пелильюға шабуылға ешқашан тырыспаған болар еді" деді. 1944 жылдың 24 қазанында Олдендорф Суригао бұғазы шайқасында 77.2-топтың командирі болды. Ол өзінің флагманы USS Louisville кемесімен Жапонияның оңтүстік күштерін жеңді. Ол өзінің күшті жауынгерлік кемелері мен крейсерлерін Суригао бұғазында классикалық майдандық шегінде орналастырып, қарсыласының жолын кесті. Жапондық жауынгерлік кемелер – Фусо және Ямаширо батты, ал вице-адмирал Шодзи Нишимура қаза тапты. Олдендорфтың әрекеті жапондықтардың Суригао бұғазына әскери флотын кіргізіп, Лейте аралындағы жағажайларға шабуыл жасауына кедергі келтірді. Кейін ол өзінің тактикасын New York Times газетіне былай түсіндірді: "Менің теориям – ескі құмар ойыншының теориясы: ақымаққа ешқашан мүмкіндік берме". Осы әрекеті үшін Олдендорф Теңіз айбарымен марапатталды. 1959 жылы адмирал Олдендорф шайқасқа дайындық жоспарлары туралы түсініктеме берді:
Admiral Kinkaid's order to prepare for night action came as no surprise. It was obvious that the objective of the Japanese Forces was the destruction of our transports and that my mission was to protect them at all costs. In order to accomplish my mission, the force under my command must be interposed to between the enemy and the transports. I realized that I must not lose sight of my mission no matter how much I might be tempted to engage in a gunnery duel with him. I selected the position of the battle line off Hingatungan Point because it gave me the maximum sea room available and restricted the enemy's movements. This position also permitted me to cover the eastern entrance to the Gulf should the Central Force under Admiral Kurita arrive ahead of the Southern Force. I selected the battle plan from the General Tactical Instructions and modified it to meet the conditions existing, i. e., lack of sea room to maneuver and possible enemy action. I thought that quite possibly he planned to slip some of his light forces into the Gulf by passing them to the eastward of Hibuson Island after the battle line was engaged. For that reason I stationed the preponderance of my light forces on the left flank. One duty which was never delegated to my staff was the drafting of battle plans.|US Naval Institute ProceedingsApril 1959
On 15 December 1944, Oldendorf was promoted to vice admiral and made commander of Battleship Squadron 1. He was wounded breaking his collar bone at Ulithi on 11 March 1945, when his barge hit a buoy. Oldendorf assumed command of Task Force 95 in July, and led this force on two sweeps of the East China Sea. He was wounded, breaking several ribs, when his flagship Pennsylvania was torpedoed by a Japanese aircraft on 12 August 1945. On 22 September 1945, Oldendorf commanded the occupation of Wakayama and dictated terms of surrender to Vice Admiral Hoka and Rear Admiral Yofai.
Адмирал Кинкейдтің түнгі шайқасқа дайындық туралы бұйрығы күтпеген нәрсе болмады. Жапон күштерінің мақсаты біздің көліктерін жою екені және менің міндетім оларды кез келген жағдайда қорғау екені анық болды. Міндетімді орындау үшін менің басқаруымдағы күшті жау мен көліктердің арасына қою қажет еді. Мен онымен атысқа түсуге қанша тырыссам да, міндетімді ұмытпауым керек екенін түсіндім. Мен Хингатуган мүйісінің жанындағы майдандық шегін таңдадым, өйткені ол маған ең көп теңіз кеңістігін берді және жаудың қозғалысын шектеді. Бұл жағдай менің адмирал Курита басқаратын Орталық күш Оңтүстік күштен бұрын келсе, шығанақтың шығыс кіреберісін қорғауға мүмкіндік берді. Мен ұрыс жоспарын жалпы тактикалық нұсқаулықтан таңдап алдым және оны қазіргі жағдайларға сәйкес өзгерттім, яғни маневр жасау үшін теңіз кеңістігінің жетіспеуі және жаудың әрекеттері. Оның кейбір жеңіл күштерін Хибусон аралының шығысынан шығанаққа өткізіп, соғыс желісіне кіргеннен кейін жоспарлағанын ойладым. Сондықтан мен жеңіл күштерімнің көп бөлігін сол қапталына орналастырдым. Менің штабыма ешқашан тапсырылмаған бір міндет – ұрыс жоспарларын жасау. 1944 жылдың 11 желтоқсанында Олдендорф вице-адмирал дәрежесіне көтеріліп, 1-жауынгерлік кемелер эскадрильясының командирі болды. 1945 жылдың 11 наурызында Улитиде баржасы буйға соқтығысып, мойын сүйегін сындырып жарақат алды. Олдендорф шілдеде 95-ші топтың командалық құрамын қабылдады және осы күшті Шығыс Қытай теңізінде екі рет тазартты. 1945 жылдың 12 тамызында оның штаб-квартирасы Пенсильвания жапондық ұшақтан торпедаланып, бірнеше қабырғасын сындырып жарақат алды. 1945 жылдың 22 қыркүйегінде Олдендорф Вакаяманың басып алуын басқарды және вице-адмирал Хока мен контр-адмирал Йофаиге капитуляциялау шарттарын диктанттады.
Admiral Kinkaid's order to prepare for night action came as no surprise. It was obvious that the objective of the Japanese Forces was the destruction of our transports and that my mission was to protect them at all costs. In order to accomplish my mission, the force under my command must be interposed to between the enemy and the transports. I realized that I must not lose sight of my mission no matter how much I might be tempted to engage in a gunnery duel with him. I selected the position of the battle line off Hingatungan Point because it gave me the maximum sea room available and restricted the enemy's movements. This position also permitted me to cover the eastern entrance to the Gulf should the Central Force under Admiral Kurita arrive ahead of the Southern Force. I selected the battle plan from the General Tactical Instructions and modified it to meet the conditions existing, i. e., lack of sea room to maneuver and possible enemy action. I thought that quite possibly he planned to slip some of his light forces into the Gulf by passing them to the eastward of Hibuson Island after the battle line was engaged. For that reason I stationed the preponderance of my light forces on the left flank. One duty which was never delegated to my staff was the drafting of battle plans.|US Naval Institute ProceedingsApril 1959
On 15 December 1944, Oldendorf was promoted to vice admiral and made commander of Battleship Squadron 1. He was wounded breaking his collar bone at Ulithi on 11 March 1945, when his barge hit a buoy. Oldendorf assumed command of Task Force 95 in July, and led this force on two sweeps of the East China Sea. He was wounded, breaking several ribs, when his flagship Pennsylvania was torpedoed by a Japanese aircraft on 12 August 1945. On 22 September 1945, Oldendorf commanded the occupation of Wakayama and dictated terms of surrender to Vice Admiral Hoka and Rear Admiral Yofai.
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі өмір
1945 жылдың қарашасынан бастап Ольдендорф 11-ші әскери-теңіз округіне қолбасшылық етті. 1946 жылы ол Сан-Диего әскери-теңіз базасының басшылығын қабылдады. 1947 жылдан 1948 жылы зейнетке шыққанға дейін ол Сан-Францискодағы Батыс теңіз шекарасы мен АҚШ Әскери-теңіз күштерінің резервтік флоттарына қолбасшылық етті. 1948 жылдың қыркүйегінде зейнетке шығып, адмирал шеніне көтерілді. Оның құрметіне "Ольдендорф" эсминеці аталды.