Жорж Артур (1784-1854) – британдық әкімші, Гондурас, Тасмания, Үстіңгі Канада және Бомбейде қызмет еткен. Тасманиядағы қара соғысқа қатысты. Биографиясы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын отаршылдық әкімшісі (1784–1854)
English colonial administrator (1784–1854)
Сэр Джордж Артур, 1-ші барон (21 маусым 1784 – 19 қыркүйек 1854) 1814-1822 жылдары Британ Гондурасының, ал 1824-1836 жылдары Ван Димен жерінің (қазіргі Тасмания) вице-губернаторы болды. Оның қызмет мерзімінде Тасмания аборигендеріне қарсы «Қара соғыс» деп белгілі науқан жүргізілді. Кейіннен ол 1838-1841 жылдары Үстіңгі Канаданың лейтенант-губернаторы, 1842-1846 жылдары Бомбей губернаторы қызметтерін атқарды.
Sir George Arthur, 1st Baronet (21 June 1784 – 19 September 1854) was Lieutenant Governor of British Honduras from 1814 to 1822 and of Van Diemen's Land (present day Tasmania) from 1824 to 1836. The campaign against Aboriginal Tasmanians, known as the Black War, occurred during this term of office. He later served as Lieutenant Governor of Upper Canada from 1838 to 1841, and Governor of Bombay from 1842 to 1846.
Ерте өмір
Джордж Артур Англияның Плимут қаласында дүниеге келген. Ол Корнуолл отбасынан шыққан Джон Артурдың және оның әйелі, Томас Корништің қызы Кэтриннің кіші ұлы болды. 1804 жылы ол әскерге прапорщик болып қабылданды және 1805 жылдың маусым айында лейтенантқа дейін көтерілді. Ол Наполеон соғыстары кезінде, оның ішінде 1806 жылы сэр Джеймс Крейгтің Италияға жасаған жорығында қызмет етті. 1807 жылы ол Мысырға барды және Розеттаға шабуыл жасағанда ауыр жарақат алды. Ол жазылып, 1808 жылы Сицилияда сэр Джеймс Кемптің басшылығымен капитан болып тағайындалды және 1809 жылы Вальхерен экспедициясына қатысты.
George Arthur was born in Plymouth, England. He was the youngest son of John Arthur, from a Cornish family, and his wife, Catherine, daughter of Thomas Cornish. He entered the army in 1804 as an ensign and was promoted lieutenant in June 1805. He served during the Napoleonic Wars, including Sir James Craig's expedition to Italy in 1806. In 1807 he went to Egypt, and was severely wounded in the attack upon Rosetta. He recuperated and was promoted to captain under Sir James Kempt in Sicily in 1808, and participated in the Walcheren expedition in 1809.
Отбасы
Майор Джордж Артур генерал-лейтенант сэр Джон Сигизмунд Смит, К. К. Б.-ның қызы Елиза Орд Ушерге 1814 жылдың мамыр айында үйленді. Леди Артур 1838–1841 жылдары Торонтода (Онтарио) жұбайының үш ұлы және бес қызымен бірге тұрды. Ол 14 қаңтар 1855 жылы Лондонда (Англия) қайтыс болды. Олардың қызы Кэтрин, Бомбейде әкесінің жеке хатшысы болып екі жыл қызмет еткеннен кейін, сэр Генри Бартл Фререге үйленді және ақын Мэри Фререні дүниеге әкелді. Олардың ұлы Джон Брэндон лорды Монтейглдің немересі Айлин Спринг Райсқа үйленді.
Major George Arthur married Eliza Orde Ussher, daughter of Lieut. Gen. Sir John Sigismund Smith, K. C. B., in May, 1814. Lady Arthur lived in Toronto, Ontario 1838–41 with three of the couple's sons and their five daughters. She died in London, England, 14 January 1855. Their daughter Catherine married Sir Henry Bartle Frere after he had been her father's personal secretary for two years in Bombay, and gave birth to the poet Mary Frere. Their son John married Aileen Spring Rice, the granddaughter of Lord Monteagle of Brandon.
Гондурас
1814 жылы ол Британдық Гондурастың лейтенант-губернаторы болып тағайындалды, сонымен бірге штабтың полковнигі шеніне ие болды, осылайша әскери басқаруды және азаматтық үкіметті бірге жүзеге асырды. Артур Гондурастық жер иелерімен демократиялық сайлау жолымен тағайындалған жергілікті сот жүйесіне байланысты келіспеушілікке түсті. Ол оның әділетсіздігін көрсетіп, құлдықта ұсталған әйелдерге жасалған зұлсалымды, жазасыз қалған жағдайларды баяндады. 1823 жылы Парламенттегі пікірсайыста құлдырауға қарсы шығушылар Артурдың 1816 жылғы хаттарына сілтеме жасап, олардағы зұлсалымды сипаттады. Бірақ Артур 1816 жылғы мақаласында, өзі баяндаған бірнеше жағдайдан басқа, әлемнің ешбір жерінде "еңбек ететін адамдардың Гондурастың құлдарына қарағанда жайлы да, артықшылықтары аз екенін" көрмегенін мәлімдеді. Оппозиция Артурдың қайшылықты ұстанымын сынағанына қарамастан, Уильям Уилберфорстың ұсынысы қабылданды және құлдықтағы әйелдерді қамшылауға тыйым салынды. Осы ынтымақтастық пен жетістік Уилберфорстың Артурдың келесі тағайындалуына ықпал еткен қолдауын қамтамасыз етті.
In 1814 he was appointed lieutenant governor of British Honduras, holding at the same time the rank of colonel on the staff, thus exercising the military command as well as the civil government. Arthur fell out with Honduran landowners over the local system of democratically elected magistrates. Pointing out its iniquity, he reported cases of maltreatment of women in slavery that went unpunished. In an 1823 Commons debate, abolitionists cited Arthur's 1816 letters describing the maltreatment. However, Arthur had also stated in an 1816 article that, apart from those few cases he had reported, in no part of the world had he seen "the labouring class of people possess anything like the comforts and advantages of the Slave population of Honduras". Despite opponents mocking Arthur's contradictory position, William Wilberforce's resolution prevailed and flogging of women in slavery was banned. With this collaboration and success came Wilberforce's patronage which was key to Arthur's next promotion.
Ван Димен жері
1823 жылы Ван Димен жерінің (кейін Тасмания деп аталған) лейтенант-губернаторы болып тағайындалды. Ол 1824 жылғы 12 мамырда әйелі мен отбасымен бірге «Адриан» кемесімен келді және 14 мамырда қызметке кірісті. Ол кезде Ван Димен жері Ұлыбританияның негізгі жазалау колониясы болды және 1825 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльстен бөлінді. Артур билік еткен кезеңде Ван Димен жері қатал жазалау колониясы ретінде жаман даңққа ие болды. Ол түрме орналасуы үшін Порт-Артурды, тар және оңай күзетілетін құмтөбемен байланысқан, акулаларға толы теңіздермен қоршалған түбекке таңдады. Артурдың ілгерідегі губернаторлары Тасманияда ешкімді өлім жазасына кеспеген, себебі өлім жазасы Сиднейде орындалған. Джордж Артур өкіметтік қызметінің кезеңінде 260 адамды өлім жазасына кесті (кейбір денелер айлар бойы ілініп тұрды). Лейтенант-губернатор ретінде Джордж Артур «Қара соғыс» деп аталатын қақтығыста абориген халқының қуғын-сүргініне және қудалауына жауапты. 1820 жылдары Артур отарлаушыларды абориген шабуылдарынан қорғау үшін түрлі шаралар қабылдады, соның ішінде шалқарыған шаруашылықтарда гарнизондық әскерлерді орналастыру және жергілікті топтарды іздеу үшін шөлге әскери және полиция топтарын жіберу. Бұл шаралар тиімсіз болды және 1830 жылға қарай аборигендер мен отарлаушылар арасындағы қақтығыс күшейді. Артурдың бастапқы тапсырмасында: «Егер мұндай тәртіпсіздіктерді жеңіл шаралармен болдырмау немесе басу мүмкін болмаса, күшпен қарсы тұру және осындай агрессияларды, олар кез келген аккредиттелген мемлекеттің азаматтарынан шыққан болса, дәл сол тәсілмен қайтару» делінген. Алайда 1828 жылғы 17 сәуірдегі ресми хабарламасында Артур абориген жауынгерлерін «жабайылар» деп сипаттады, бұл атау оларды еуропалық соғыс конвенцияларынан тыс қалдырды. 1830 жылдың ақпан айында Артур соғысты тоқтатудың балама шаралары туралы жұрттан пікір сұрады; ұсыныстар тұтқынға алынған аборигендерге сыйақы беру жүйесі және «туған жерлерді бақалар сияқты ашуландыру» үшін аң аулайтын иттерді импорттауды қамтыды. Артур колония құрылған кезде аборигендермен келісімге қол қойылмағанына өкініш білдірді. Оның болмауы және екі тараптан да шабуылдардың күшеюіне байланысты 1830 жылғы 27 тамызда Артур әскери жағдайды жариялауға Атқару кеңесінің мақұлдауын алды. 1833 жылы Артур өзінің жоғары тұрған, Соғыс және колониялар жөніндегі мемлекеттік хатшысы Виконт Годеричке: «Үкімет қасақана және сөзсіз келтірген зиянды өтеу үшін кез келген салауатты құрбандыққа дайынмын» деп жазды. Алайда Артур ұлына бірде былай деп жазған: «Сәттілік пен кездейсоқтық туралы айтатын болсақ, бұдан артық ақымақтық жоқ». «Барлығы да Құдайдың басшылығымен, адам арқылы жүзеге асады». Бруни аралындағы алғашқы аборигендік лагерьге Артур бұрын қолданылған төсеніштерді, оларды жуу туралы нұсқаусыз, және сифилиспен ауырған бақылаушының көмекшісін жіберді. Сол жердегі өлім-жітімнің саны көбейген кезде Артур алаңдады. Алайда, оның алаңдаушылығы, тасманиялық аборигендердің қаза тапқан өмірінің қайғылы оқиғасына қарағанда, әйелдер мен балалардың қамауда қалуы туралы оның аболиционистік қамқоршылары мен үй үкіметінің пікіріне байланысты болған көрінеді. Артур өлім-жітім туралы түсініктілігін жасырып, өзін-өзі ұстап, комиссия құрды. Аборигендер қорының келесі орналасқан жерлерінде, қауіпті өлім-жітімнің машина жүргізу қателіктерінің тізімі жалғасты, ал Артур, Комитет және бақылаушылар күн сайынғы профилактикалық хаттамаларды елемеді. Бұл кемшіліктер әр жағынан жұқпалы аурудың таралуына себеп болатын факторларды еске салады, олар туралы 1811 жылғы Парламенттік құжатта 1809 жылғы Вальхерен апаты туралы жазылған. Бөлінген басшылық экспедициялық күшті қиындатты, ол бейнелі және сөзбе-сөз батып қалды. Қажетті жабдықтар, баспана және медициналық көмек болмағандықтан, жұқпалы аурудан өлім-жітім 10%-ға дейін көтерілді. Артур Вальхеренде ауырып қалды. Эвакуациядан кейін ол генерал Джордж Донның көмекшісі және жақын досы болды, ол бастапқыда Вальхеренді барлап, кейін эвакуацияны ұйымдастыруға әкелінді. Парламенттік құжатта Донның 50-ге жуық хабарламасы келтірілген. Кейінгі уақыттағы әртүрлі жерлерде аборигендер мекемелерінің өлім-жітім көрсеткіші орташа есеппен 10%-дан асады, ал Артурдың басқаруындағы кез келген басқа мекемелер Англияның орташа көрсеткіші 1,9%-дан төмен өлім-жітім көрсеткішімен жақсы басқарылған тиімділіктің үлгісі болды. Сидней мониторының редакциялық мақаласында оның есімі туралы былай делінген: «[Артур] жасырын түрде күлімсіреп, сендірілген жауаптар берді, бұл күлімсіреулер оның ...».
In 1823 he was appointed lieutenant governor of Van Diemen's Land (later known as Tasmania). He arrived on the ship Adrian with his wife and family on 12 May 1824 and took office on 14 May. At the time Van Diemen's Land was the main British penal colony and it was separated from New South Wales in 1825. It was during Arthur's time in office that Van Diemen's Land gained much of its notorious reputation as a harsh penal colony. He selected Port Arthur as the ideal location for a prison settlement, on a peninsula connected by a narrow, easily guarded isthmus, surrounded by shark infested seas. Arthur's predecessors had executed no one in Tasmania as capital punishment was carried out in Sydney. George Arthur executed 260 people in his term of office (some bodies were left hanging for months). As lieutenant governor, George Arthur is responsible for the repression and persecution of the Aboriginal population in the conflict known as the Black War. Throughout the 1820s Arthur had instituted various measures to protect settlers from Aboriginal attacks, including the stationing of garrison troops in remote farmhouses and the dispatch of combined military and police teams into the wilderness to track Indigenous bands. These proved ineffective, and by 1830 the conflict between Aborigines and settlers had increased. Arthur's initial brief had stated, "when such disturbances cannot be prevented or allayed by less vigorous measures, to oppose force by force, and to repel such Aggressions in the same manner, as if they proceeded from subjects of any accredited State." However, on 17 April 1828 in an official dispatch, Arthur described Aboriginal combatants as "Savages", a nomenclature that placed them outside the conventions of European warfare. In February 1830 Arthur sought public input on alternative measures to end the fighting; suggestions included a system of rewards for captured Aborigines, and the importation of packs of hunting dogs to "set [on] the natives as they would a quail." Arthur himself expressed regret that a treaty was not signed with Aborigines when the colony was established. In its absence, and given the increasing attacks on both sides, on 27 August 1830 Arthur obtained Executive Council approval for a declaration of martial law. In 1833, Arthur wrote to his line superior, Secretary of State for War and the Colonies Viscount Goderich, "I am willing to make almost any prudent sacrifice that may tend to compensate for the injuries that the government is unwillingly and unavoidably made the instrument of inflicting." However, Arthur was a fastidious administrator who once wrote to his son "As to chance and good luck I know of nothing more absurd". "All happens under the direction of providence of the Almighty who works by human agency". To the first Aboriginal Establishment (internment camp) on Bruny Island, Arthur initially sent used blankets without any instruction to laund them and a syphilitic assistant overseer. When mortality there skyrocketed, Arthur became concerned. However, his concern appears to have been for the perception of his Abolitionist patrons and the home government regarding deaths of women and children in custody rather than for the tragedy of the Aboriginal Tasmanians' lives lost. Arthur obfuscated the mortality and distanced himself by setting up a committee. At the Aboriginal Establishment's subsequent locations, the litany of pernicious mortality driving failings continued while Arthur, the Committee and the overseers ignore the everyday prophylactic protocols implemented on convict transports, in prisons and barracks. The failings are in every aspect remarkably reminiscent of the contagion driving factors documented in an 1811 Parliamentary Paper on the 1809 Walcheren Debacle that Arthur most probably read. A split command hobbled the expeditionary force which became figuratively and literally bogged down. Lacking necessary supplies, accommodation and medical care, mortality due to contagion rose to 10%. Arthur served and fell ill at Walcheren. After the evacuation, he become Aide de camp and close friend to General George Don who had initially reconnoitered Walcheren and was then brought in to organize the evacuation. The Parliamentary Paper cited around 50 of Don's dispatches. At its various subsequent locations, the Aboriginal Establishment's mortality rate averaged just over 10%, while every other institution under Arthur was a paragon of well managed efficiency with mortality rates below England's average of 1.9%. A Sydney Monitor editorial on his recall stated, "[Arthur] gave plausible replies, while he smiled in secret, knowing that those smiles would be communicated to his satraps and underlings, and that they would increase rather than mitigate this undercurrent of tyranny against the opposers of his government." The improbable level of failures and this description of his character point to Arthur obfuscating an orchestrated diminution which is consistent with a caution Arthur had received from Goderich's predecessor, Sir George Murray, in 1830. Murray – an expert in military intelligence analysis who had served as a lieutenant governor – wrote, "the adoption of any line of conduct, having for its avowed, or for its secret object, the extinction of the Native race, could not fail to leave an indelible stain upon the character of the British Government." Arthur failed in his attempts to reform the colony and the system of penal transportation with Arthur's autocratic and authoritarian rule leading to his recall in January 1836. By this time he was one of the wealthiest men in the colony, having totaled £50,000 (in 1839 value) by selling nearly all his landed property. He departed Hobart for England on 30 October 1836, boarding the Elphinstone in tears, acclaimed by hundreds of cheering colonists.
Канада
1837 жылы Артур Корольдік Гелф орденінің (KCH) кавалер-командоры атанды және штабта генерал-майор шеніне ие болды. 1837 жылдың желтоқсан айында ол Жоғарғы Канаданың лейтенант-губернаторы болып тағайындалды және 1838 жылдың 23 наурызынан бастап Торонтода қызметке кірісті. Әкімшілігінің басынан-ақ ол Жоғарғы Канада көтерілісінің салдарымен күресуге мәжбүр болды және Питер Мэтьюс (көтерілісші) пен Сэмюэл Лунттың атылуына тікелей себепкер болды. Сол жылы Жоғарғы Канадаға американдық жақтастардың тобы шабуыл жасады, бұл Жоғарғы және Төменгі Канададағы британдық билікті құлатуға жасалған бірқатар әрекеттердің бірі еді. Ол отарлық басқаруды «Отбасылық келісімнің» ықпалынан босату мәселесін шеше алмады және Жоғарғы Канаданың 13-ші Парламенті мерзімінен бұрын отырған кезде Лорд Дурхаммен алмастырылды. Екі колония 1841 жылы біріктірілді. Бірінші генерал-губернатор лорд Сиденхэм сэр Джордж Артурдан Жоғарғы Канаданы губернатордың орынбасары ретінде басқаруды сұрады. Артур, еңбекақысыз қызмет ету шартымен келісті. Кейін 1841 жылы ол Англияға оралды және Канададағы қызметтері үшін мұрагерлік баронеттік атаққа ие болды.
In 1837 Arthur was knighted as a Knight Commander of the Royal Guelphic Order (KCH), given the rank of Major General on the staff. In December 1837 he was appointed lieutenant governor of Upper Canada and took office in Toronto from 23 March 1838. From the very start of his administration, he had to deal with the aftermath of the Upper Canada Rebellion and was instrumental in the execution of Peter Matthews (rebel) and Samuel Lount. In the same year, Upper Canada was invaded by a band of American sympathizers, one of a series of attempts to subvert British authority in Upper and Lower Canada. He failed to address the issues of fixing colonial administration from the influence of Family Compact, and was replaced by Lord Durham while the 13th Parliament of Upper Canada sat betimes. The two colonies were united in 1841. The Lord Sydenham, the first governor general, asked Sir George Arthur to administer Upper Canada as deputy governor. Arthur agreed, on condition that the service was unpaid. Later in 1841 he returned to England and was created a hereditary baronet in recognition of his services in Canada.
Үндістан
1842 жылғы 8 маусымда ол Бомбей Үндістан президентігінің губернаторы болып тағайындалды және 1846 жылға дейін осы лауазымда қалды. Ол лауазымда үлкен тәжірибелілік пен қабілет көрсетті, бұл Үндістанда британдық билікті кеңейтуге және нығайтуға көмектесті. Ол уақытша генерал-губернатор болып тағайындалды, бірақ Лорд Хардиндж генерал-губернаторлық лауазымын босатуға үлкермес бұрын денсаулығының нашарлауына байланысты Үндістаннан кетуге мәжбүр болғандықтан лауазымына кірген жоқ. Сэр Джордж Артур президенттік істерді басқарған кезінде Деканды зерттеуді аяқтады, оның мақсаты Декан шаруаларына жер салығының қысымын теңестіру және азайту болды. Бомбейден Кайлианға темір жол салу жобасын қолдады, оны Ұлы Үндістан түбегі темір жолының бастауы деп санауға болады, сондай-ақ оның басқару кезінде Бомбей аралының жағалауын мелиорациялау жоспары жасалды. Өзінің қызметі барысында ол Бомбейдегі танымал "Грант медициналық колледжін" ашты (1845 ж.), ол Батыс медицина ғылымдарын оқытқан Үндістандағы алғашқы үш медициналық колледждің бірі болды. Қалған екеуі – Бенгалиядағы медициналық колледж (1835 ж.) және Мадрас медициналық колледжі (1835 ж. Мадрас медициналық мектебі, кейін 1850 ж. Мадрас медициналық колледжі). Грант медициналық колледжіне қарасты Жамшеджи Джиджибой ауруханасы Парси қорымен бұрыннан салынып біткен.
On 8 June 1842, he was appointed governor of the Indian presidency of Bombay, which he retained until 1846. He displayed great tact in the office, as well as ability, and this helped in extending and strengthening British rule in India. He was appointed provisional governor general, but did not assume office, as he was compelled by ill health to leave India before Lord Hardinge vacated the governor generalship. Sir George Arthur, during his administration of the affairs of the presidency, perfected the Deccan survey, the object of which was to equalise and decrease the pressure of the land assessment on the cultivators of the Deccan; and gave his hearty support to the project of a railway line from Bombay to Cailian, which may be regarded as the germ of the Great Indian Peninsular Railway, while during his administration the reclamation of the foreshore of the island of Bombay was projected. During his tenure, he inaugurated the famous 'Grant Medical College' in Bombay (1845 AD) one of the first three Medical Colleges in India teaching the western medical sciences. The other two being, the Medical College, Bengal (1835 AD) and Madras Medical College (Formerly Madras Medical School in 1835 and later, Madras Medical College in 1850 AD). The hospital for the Grant Medical College, the Jamshedji Jijiboy Hospital was constructed by the Parsee Trust beforehand.
Соңғы жылдар
1846 жылы Англияға оралғаннан кейін, ол құпия кеңесші тағайындалды, ал 1853 жылы 50-ші (Каралеваның өз) жаяу әскер полкінің полковнигі болды. 1854 жылы генерал-лейтенант шеніне көтеріліп, содан кейін қыркүйек айында қайтыс болды.
On his return to England in 1846, he was made a privy councillor, and in 1853 he received the colonelcy of the 50th (Queen's Own) Regiment of Foot. He was promoted to lieutenant general in 1854 and died that September.