Перфораторлық лента – дерек сақтау құрылғысы. 19-20 ғасырларда тоқыма станоктары, телеграф, компьютерлерде қолданылған. CNC станоктарында да пайдаланылды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Деректерді сақтау құрылғысы
Data storage device
Перфорацияланған таспа немесе перфорацияланған қағаз таспасы – бұл кішкентай тесіктер салынған қағаздың ұзын жолағынан тұратын деректерді сақтау құрылғысының бір түрі. Ол тесілген карталардан (перфокарталардан) дамытылды және олармен бірге қолданылды, ерекшелігі – таспа үздірілмейтін. 18 ғасырда тесілген карталар мен тесілген карталардың тізбектері тоқыма станоктарын басқару үшін пайдаланылды. Телеграф жүйелерінде қолдану 1842 жылы басталды. Перфорацияланған таспалар 19-шы және 20-шы ғасырдың көп бөлігінде бағдарламаланатын тоқыма станоктарында, телепринтерлік байланыста, 1950 және 1960 жылдардағы компьютерлерге дерек енгізу үшін, сондай-ақ кейінірек миникомпьютерлер мен CNC станоктары үшін дерек сақтау құралы ретінде қолданылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде кодты бұзу жүйелерінде оптикалық оқу әдістерін қолданатын жоғары жылдамдықты перфорацияланған таспалар пайдаланылды. Перфорацияланған таспа жад чиптерін (тек оқуға арналған жад чиптерін) жасау үшін деректерді жіберуге қолданылды.
Punched tape or perforated paper tape is a form of data storage device that consists of a long strip of paper through which small holes are punched. It was developed from and was subsequently used alongside punched cards, the difference being that the tape is continuous. Punched cards, and chains of punched cards, were used for control of looms in the 18th century. Use for telegraphy systems started in 1842. Punched tapes were used throughout the 19th and for much of the 20th centuries for programmable looms, teleprinter communication, for input to computers of the 1950s and 1960s, and later as a storage medium for minicomputers and CNC machine tools. During the Second World War, high speed punched tape systems using optical readout methods were used in code breaking systems. Punched tape was used to transmit data for manufacture of read only memory chips.
Тарих
Перфорацияланған қағаз таспаларын 1725 жылы Базиль Бушон алғаш рет тоқыма станоктарын басқару үшін қолданды. Дегенмен, қағаз таспаларды жасау қымбатқа түсті, олар жұқа және жөндеуі қиын болды. 1801 жылы Жозеф Мари Жаккард Джакард тоқыма станоктары үшін тесілген карточкаларды тізбектеп, қағаз таспаларын жасауға арналған машиналар ойлап тапты. Соның нәтижесінде пайда болған қағаз лентасы, сондай-ақ "карточкалар тізбегі" деп аталды, жасау да, жөндеу де оңайырақ және берік болды. Бұл деректерді жеке карточкалардың тізбегі ретінде емес, бір "жалғасқан карточка" (немесе таспа) ретінде беру тұжырымын қалыптастырды. 19 ғасырда тоқыма станоктарын басқару үшін перфокарталардан жасалған қағаз таспалар кеңінен қолданылды. Көптеген кәсіби кестелеу мекемелері әлі де дизайн мен машина үлгілерін жасаушыларды "перфораторлар" деп атайды, бірақ перфокарталар мен қағаз таспалары 1990 жылдары тоқтатылды. 1842 жылы Клод Сейтрдің француз патенті перфорацияланған қағаз рулондарынан деректерді оқитын фортепиано ойнату құрылғысын сипаттады. 1900 жылға қарай, кең перфорацияланған музыкалық рулондар ойыншы пианинолар арқылы танымал музыканы көптеп тарату үшін қолданылды. 1846 жылы Александр Бейн телеграммаларды жіберу үшін перфорацияланған таспаны пайдаланды. Бұл технологияны 1857 жылы Чарльз Уитстон телеграфта деректерді автоматты түрде дайындау, сақтау және беруге арналған Уитстон жүйесі үшін қабылдады.
Perforated paper tapes were first used by Basile Bouchon in 1725 to control looms. However, the paper tapes were expensive to create, fragile, and difficult to repair. By 1801, Joseph Marie Jacquard had developed machines to create paper tapes by tying punched cards in a sequence for Jacquard looms. The resulting paper tape, also called a "chain of cards", was stronger and simpler both to create and to repair. This led to the concept of communicating data not as a stream of individual cards, but as one "continuous card" (or tape). Paper tapes constructed from punched cards were widely used throughout the 19th century for controlling looms. Many professional embroidery operations still refer to those individuals who create the designs and machine patterns as punchers even though punched cards and paper tape were eventually phased out in the 1990s. In 1842, a French patent by Claude Seytre described a piano playing device that read data from perforated paper rolls. By 1900, wide perforated music rolls for player pianos were used to distribute popular music to mass markets. In 1846, Alexander Bain used punched tape to send telegrams. This technology was adopted by Charles Wheatstone in 1857 for the Wheatstone system used for the automated preparation, storage and transmission of data in telegraphy.
Шеңберсіз таспа
Таспаны перфорациялау үшін қолданылатын көптеген құрылғылар таспаға тесік жасау үшін қатты дөңгелек перфораторларды пайдаланды. Бұл процесте "шад" яки кішкентай дөңгелек қағаз кесектер пайда болды. Шадты кәдеге жарату бір қиындық пен күрделі мәселе болды, себебі осы кішкентай қағаз бөлшектері қоршаудан шығып, телепринтер жабдықтарының басқа электромеханикалық бөліктеріне кедергі келтіруге бейім болды. Майланған қағаз таспасынан шыққан шад ерекше қиындық тудырды, себебі ол жинақтау контейнеріне еркін құйылудың орнына, жиналып, бірігіп қалуға бейім болды. Таспаны перфорациялаудың бір түрі – "шадсыз реперфоратор" деп аталатын құрылғы еді. Бұл машина телепринтерден алынған сигналды таспаға түсіріп, сонымен бірге хабарламаны оған басып шығаратын, қарапайым беттік принтер сияқты басып шығару механизмін қолданатын. Таспа перфораторы әдеттегі дөңгелек тесіктерді жасаудың орнына, қағазда U пішіндес кесіктер жасады, сондықтан шад пайда болмайтын. "Тесік" әлі де кішкентай қағаз жабын есігімен толтырылды. Тесікті толық перфорацияламау арқасында, қағазға басылған мәтін түгел және оқылмалы болып қалды. Бұл операторларға тесіктерді түсіндірудің қажеті болмай таспаны оқуға мүмкіндік берді, бұл хабарламаны желідегі басқа станцияға жіберуді жеңілдетті. Сонымен қатар, уақыт-уақытпен босатуға болатын "шад қорабы" да болмады. Бұл технологияның бір кемшілігі – шадсыз таспа бір рет перфорацияланғаннан кейін сақтау үшін жақсы оралмайтын, себебі қағаздың ілгекті жапсырмалары келесі қабатқа жабысып, тығыз оралуына кедергі келтіретін. Кейіннен пайда болған тағы бір кемшілік – оптикалық сезімталдықты пайдаланатын жоғары жылдамдықты оқу құралдарында шадсыз таспаны сенімді түрде оқуға болмайтын. Дегенмен, стандартты жылдамдықты жабдықтарда қолданылатын механикалық таспа оқу құралдары шадсыз таспамен ешқандай қиындыққа тап болмады, себебі олар тесіктерді серіппелі механикалық сезімтал тіректер арқылы сезді, олар қағаз жапсырмаларын оңай итеріп шығаратын.
Most tape punching equipment used solid circular punches to create holes in the tape. This process created "chad", or small circular pieces of paper. Managing the disposal of chad was an annoying and complex problem, as the tiny paper pieces had a tendency to escape containment and to interfere with the other electromechanical parts of the teleprinter equipment. Chad from oiled paper tape was particularly problematic, as it tended to clump and build up, rather than flowing freely into a collection container. A variation on the tape punch was a device called a Chadless Printing Reperforator. This machine would punch a received teleprinter signal into tape and print the message on it at the same time, using a printing mechanism similar to that of an ordinary page printer. The tape punch, rather than punching out the usual round holes, would instead punch little U shaped cuts in the paper, so that no chad would be produced; the "hole" was still filled with a little paper trap door. By not fully punching out the hole, the printing on the paper remained intact and legible. This enabled operators to read the tape without having to decipher the holes, which would facilitate relaying the message on to another station in the network. Also, there was no "chad box" to empty from time to time. A disadvantage to this technology was that, once punched, chadless tape did not roll up well for storage, because the protruding flaps of paper would catch on the next layer of tape so it could not be coiled up tightly. Another disadvantage that emerged in time, was that there was no reliable way to read chadless tape in later high speed readers which used optical sensing. However, the mechanical tape readers used in most standard speed equipment had no problem with chadless tape, because they sensed the holes by means of blunt spring loaded mechanical sensing pins, which easily pushed the paper flaps out of the way.
Кодтау
Мәтін бірнеше тәсілмен кодталған. Ең алғашқы стандартты таңба кодтамасы – Бодо, ол 19 ғасырға дейін жетеді және бес тесігі болған. Бодо коды Мюррей коды сияқты (көлікті қайтару және жол басын қосу арқылы) өзгертілген бес тесік кодтарымен ығыстырылды, ол Western Union кодына жетілді, ал ол Халықаралық телеграф әліпбиі №2 (ITA 2) және американдық телетайп машинасы коды (USTTY) деп аталатын түріне дамыды.
Text was encoded in several ways. The earliest standard character encoding was Baudot, which dates back to the 19th century and had five holes. The Baudot code was superseded by modified five hole codes such as the Murray code (which added carriage return and line feed) which was developed into the Western Union code which was further developed into the International Telegraph Alphabet No. 2 (ITA 2), and a variant called the American Teletypewriter code (USTTY).