Кіріспе

Джон Флетчер, Филипп Массинджер, Бен Джонсон және Джордж Чепменнің пьесасы «Нормандияның герцогы Ролло», сондай-ақ «Қанды бауыр» деп те аталады, Джон Флетчер, Филипп Массинджер, Бен Джонсон және Джордж Чепменнің бірлескен еңбегі. Пьесаның басты кейіпкері – тарихи викинг, Нормандияның герцогы Ролло (846 – шамамен 931 жылдары өмір сүрген). Ғалымдар пьеса туралы барлық мәліметтерге күмәнді қарады; алайда, пьеса 1612-1624 жылдар аралығында жазылып, кейіннен 1630 жылдан соң немесе одан бұрын қайта жөнделген болуы мүмкін. Жоғарыда аталған төрт автордан өзге, жекелеген зерттеушілер Натан Филд пен Роберт Даборнның есімдерін де пьесамен байланыстырған.

Қысқаша мазмұны

Ролло, Нормандия герцогы, өзінің ағасы Оттомен билік үшін күресте болады. Сыпайылықпен сөйлейтін Ла Торчтың ықпалымен Ролло ақырында Оттоны өлтіреді. Одан кейін бірнеше қатыгездіктер жасағаннан соң, Ролло оны өлтіруді ниеттенген құрбандарының бірінің әдемі қызы Эдитпен жеке кездесуге түседі. Эдит шешімін кешіктіргенде, күзетшілер капитаны және Роллоның тағы бір құрбанының ағасы Хамонд бұрқырып кіріп, Роллоны өлтіреді. Осы оқиғада Хамондтың өзі де қаза табады. Роллоның туысы Обри герцогтыққа мұрагер болады; ол Эдитті монастырьға жібереді, ал Ла Торшты қамшылап, дарға асып жазалайды.

Орындау және жариялау

Пьесаның ең алғашқы қойылымдары туралы мәліметтер тарихи жазбаларда сақталмаған. Бұл пьеса 1633 жылдың 13 мамырында «Глобус» театрында көрсетілді, ал 1637 жылдың 24 қаңтарында Хэмптон-Корт сарайында (жаңа стиль бойынша) қойылды. Ол 1639 жылдың 4 қазанында кітап сатушылар Джон Крук пен Ричард Серджердің еңбегі ретінде «J. Б.» деп тіркелді. Алғаш рет 1639 жылы Джон Крук пен Томас Аллот үшін R. Бишоп баспасында «Қанды бауыр» деген атпен жарық көрді. Бұл квартоның аталым бетінде пьеса «Б. Ж. Ф.» деп көрсетілген. Екінші кварто 1640 жылы «Нормандия герцогы Роллоның трагедиясы» деген атпен Оксфордта, «Университет баспасы» Leonard Lichfield баспасынан шықты. Q2 пьесаны Флетчерге жатқызып, оны «Патшаның адамы» тобы қойғанын айтады. Q2 театрлық нұсқадан алынған сияқты, ал Q1 сахнамен тікелей байланысы аз және көбірек «әдеби» мәтін болып табылады. Пьеса 1679 жылғы екінші Бомонт пен Флетчер фолиосына енгізілді. Театрлар 1642 жылдан 1660 жылға дейін ресми түрде жабық болғанымен, осы кезеңде құпия қойылымдар сирек болмады. 1647 жыл актерлердің күрт белсенді болған, салыстырмалы түрде ресми кешірімділікке толы жыл болды, бірақ Лондон билігі көп ұзамай қатаң шаралар қолданды. 1648 жылдың 5 ақпанында «Патшаның адамы» тобының актерлері «Кокпит» театрында «Ролло» пьесасын құпия қойылым кезінде ұсталды. Джозеф Тейлор Ролло рөлін ойнады, Джон Лоуин Обриді, Чарльз Харт Оттоны, Николас Берт Латорчты, ал Томас Полард Аспазды сомдады. Актерлер тұтқындалып, біраз уақытқа Хаттон-хауста қамалды, олардың костюмдері тәркіленді.