Австралия саяхатшысы Джонатан Стэнхоуптың өмірі мен саяси жолы

Кіріспе

Австралиялық саясаткер Джонатан Дональд Станхоп (29 сәуір 1951 жылы туған) – Австралияның бұрынғы саясаткері, 2001 жылдан 2011 жылға дейін Австралия астанасының Бас министрі қызметін атқарған. Станхоп 1998 жылдан 2011 жылға дейін ACT Заңнамалық Ассамблеясында Гинниндерра сайлау округін өкілдік етті. Ол ACT Ассамблеясында көпшілік дауыспен үкім жүргізген жалғыз Бас министр.

Ерте жылдары және тарихы

Станхоп Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Гундагай қаласында дүниеге келген. Ол Англиядан көшіп келген мұғалімдердің тоғыз баласының бірі еді. 5 жасында тізесін жарақаттады, ол остеомиелитке айналды, нәтижесінде бір аяғы екіншісінен 2,5 дюйм ұзын болды. 16 жасына дейін қатты ақсап жүрді, содан кейін операция жасалып, бұл мәселе түзетілді. 2001 жылғы АТТ жалпы сайлауында Станхоп Гари Хамфристің либералдық үкіметін жеңіп, бірақ парламенттің толыққанды еместігіне байланысты, бас министр болып сайланды. Сайлауға дейін Станхоп Брюс стадионына қатысты мәселеде маңызды рөл атқарды, ол сол кездегі бас министр Кейт Карнеллдің отставкасына әкелді. 2003 жылдың 13 қаңтарында Станхоп өрт сөндіру операциясы кезінде бөгетке құлаған тікұшақ ұшқышын құтқаруға көмектесті. Станхоп екінші тікұшақта экипажбен және АТТ өрттен қорғау қызметінің басшысы Питер Лукас Смитпен бірге құлаған ұшқыштың шұғыл көмек шақыруына жауап берді. Ұшқыш ауыр бас жарақатын алды және жан сақтап, Канберра ауруханасына жеткізілді. Құтқарудан кейін Станхоп жедел жәрдем қызметін мақтады: «Бұл маған қоғамдағы көптеген адамдардың қауіп-қатерге бетке бас тіккенін, көптеген адамдардың біздің қоғамдарымызды қорғау үшін өмірін қауіпке тіккенін анық түсінуге мүмкіндік берді». 2003 жылдың қаңтарында Канберраны орман өрттері шарлады. Төрт адам қаза тауып, 500 үй қирады. Либералдық оппозиция Станхопқа Ассамблеяда сенімсіздік білдірді, егер қабылданса, ол бас министр лауазымынан кетуге мәжбүр болар еді. Бірақ АЛП мен демократтардың біріккен дауысымен бұл ұсыныс сенімсіздікке айналдырылып, Ассамблеяда қабылданды. Орман өртіне қатысты сот тергеуі 2006 жылдың желтоқсан айының ортасында жарияланды, онда бюрократиялық кемшіліктер оқиғаға ықпал еткені анықталды, сонымен қатар саяси деңгейде де кемшіліктер болғаны айтылды. 2004 жылғы АТТ жалпы сайлауында Станхоп Еңбек партиясын көпшілік үкімет құруға жеткілікті орындарға жеткізді, бұл Аумақтың тарихындағы алғашқы үкімет болды. Адам құқықтарының негізгі бөлігін алып тастау туралы алаңдаушылықты білдіре отырып, Станхоп кейінірек заңнаманың жаңартылған нұсқасына қол қоюдан бас тартты, ол штат немесе аумақ басшысы ретінде мұндай қадам жасаған жалғыз адам болды. 2006 жылдың маусым айында Станхоп 2006-2007 жылдарғы АТТ бюджетіне байланысты сынға ұшырады, ол бюджет тапшылығын жоюға бағытталған. Бюджетке салықтарды көтеру, барлық бағыттағы төлемдерді арттыру, АТТ-ның төтенше жағдайларды басқару жүйесін өзгерту және 38 мектеп пен колледжді біріктіру арқылы жабу ұсынылған. Бюджеттік нәтижелер Standard & Poor's рейтингтік агенттігін АТТ-ның AAA кредиттік рейтингін қайта растамас бұрын қосымша талаптар қоюға мәжбүр етті. Сонымен қатар, білім беру бюджетін бөлу туралы шешім Австралия газеттерінің бірінде наразылық тудырды, Сиднейдегі Daily Telegraph оны арнайы АТТ басылымының бірінші бетіне «Станхоп азайды» және «экономикалық вандал» деп атады. Бюджеттен кейін көп ұзамай АТТ-ның азаматтық одақтар туралы заңы, бір жынысты қатынастарды ресми тануға мүмкіндік беру үшін, АТТ үкіметі мен оның федералды сенаторларының қарсылығына қарамастан, Федералдық Говард үкіметімен жоққа шығарылды. Рудд үкіметі лейбористердің штаттық заңнаманы тоқтату саясаты емес екенін және бұл мәселеде АТТ үкіметінің әрекеттерін тоқтатпайтынын мәлімдеді. Бірақ Рудд үкіметі кейінірек АТТ-де бір жынысты рәсімдерге заң шығаруға бағытталған кез келген заңдарды жоққа шығарумен қорқытты. Нәтижесінде Станхоп үкіметі өз ұсынысынан рәсімдерге қатысты ережелерді алып тастады және ақырында заңдастырылған рәсімдерді қамтымайтын азаматтық серіктестіктерге рұқсат берді. Станхоп үкіметі жаңа азаматтық серіктестіктердің саны «күткеннен асып кеткенін» хабарлады. 2006 жылы Станхоп Кейт Карнеллдің бұрынғы рекордын асырып, АТТ-ның ең ұзақ қызмет еткен бас министрі атанды. 2007 жылдың 26 қарашасында Солтүстік территорияның бас министрі Клэр Мартин отставкаға шыққаннан кейін Станхоп Австралияның ең ұзақ қызмет еткен штаттық немесе аумақтық басшысы болды. Кевин Радд 2007 жылдың 3 желтоқсанында Джон Говардты алмастырып, Австралияның премьер-министрі болып ант бергенде, Станхоп елдегі ең ұзақ қызмет еткен үкімет басшысы атанды. 2008 жылғы АТТ жалпы сайлауында Станхоп Еңбек партиясын азшылық үкімет құруға жеткілікті орындарға жеткізді, парламент толыққанды емес болды. Шамамен екі апталық кеңесуден кейін жасылдар азшылықтағы лейбористік үкіметті қолдауға бел буды. Өзінің қызметтік кезеңі ішінде Станхоп 2001 жылдың 14 қарашасынан 2006 жылдың 18 сәуіріне дейін Бас прокурор лауазымын да атқарды. Осы кезеңде ол АТТ азаматтық заңын қайта жазуға қатысты, соның ішінде 2002 жылғы Азаматтық заң (Зардаптар) заңы, 2003 жылғы Азаматтық заң (Тұрғын үй мүлігін сату) заңы және 2006 жылғы Азаматтық заң мүліктік заңы қабылданды. 2011 жылдың 9 мамырында Станхоп бас министр лауазымынан және Гиннидерра округінің депутаты лауазымынан кету ниетін жариялады. Ол 12 мамырда бас министр лауазымынан, ал 2011 жылдың 16 мамырында Заң шығару Ассамблеясының депутаты лауазымынан ресми түрде кетті. Станхоптың отставкасынан туындаған Ассамблеядағы бос орынды Крис Бурк толтырды.

Stanhope was born in Gundagai, New South Wales. He was one of nine children of schoolteacher parents who had emigrated from England. At age 5 he injured his knee, which developed into osteomyelitis, resulting in one leg being 2.5 inches longer than the other. He walked with a pronounced limp until the issue was corrected surgically at age 16. At the 2001 ACT general election, Stanhope defeated the Liberal government of Gary Humphries, although with a hung parliament, and was elected Chief Minister. In the lead up to the election, Stanhope played a major role in the Bruce Stadium affair that led to the resignation of the then Chief Minister, Kate Carnell. On 13 January 2003, Stanhope helped rescue a helicopter pilot who had crashed in a dam during a firefighting operation. Stanhope, who was in a second helicopter with crew and the ACT head of the bushfire services, Peter Lucas Smith, had responded to the stricken pilot's Mayday call. The man had suffered serious head injuries and was taken to the Canberra Hospital in a critical condition. After the rescue Stanhope praised the emergency services: "It provided to me a very stark awareness of the enormous risks that many in our community take, the extent to which so many people put their lives on their line to ensure the protection of our communities". Canberra was hit by bushfires in January 2003. Four people died and 500 houses were destroyed. Stanhope faced a no confidence motion in the Assembly from the Liberal opposition, which if passed meant he would have been forced to resign as Chief Minister. Instead, the motion was downgraded to a censure motion by the combined vote of the ALP and the Democrats and passed in the Assembly. The coronial inquest into the bushfire was released in mid December 2006, and found significant bureaucratic failings contributed to the devastation, although it also claimed shortcomings at a political level. At the 2004 ACT general election, Stanhope led the Labor Party to win sufficient seats to form a majority government, the first such government in the Territory's history. Citing concerns about the removal of basic human rights, Stanhope later refused to sign a revised version of the legislation, becoming the only state or territory leader to do so. In June 2006 Stanhope came under fire over the 2006–07 ACT Budget which was crafted to address ongoing budget deficits. The budget included massive rate rises, across the board fee hikes, a change in the ACT's emergency services management and the proposed closure of 38 schools and colleges through consolidation. The budget outcome led to ratings agency Standard & Poor's having to add qualification before reaffirming the ACT's AAA credit rating. Additionally the decision regarding distribution of the education budget prompted outcry in one Australian newspaper, with the Sydney based Daily Telegraph labelling him "Stanhope less" and an "economic vandal" on the front page of a special ACT edition. Soon after the budget the ACT's Civil Unions Act, to allow formal recognition of same sex relationships, was overturned by the Federal Howard government despite the objections of the ACT Government and its federal senators. The Rudd Government had advised it was not Labor policy to stifle state legislation, and that it would not block attempts by the ACT government on this issue. Despite this, the Rudd Government later threatened to override any laws introduced in the ACT that legislated for same sex ceremonies. As a result, the Stanhope Government removed provisions for ceremonies in its proposal, and ultimately allowed for civil partnerships that did not include legislated ceremonies. The Stanhope Government reported that the number of new civil partnerships entered into "exceeded expectations". In 2006 Stanhope became the ACT's longest serving Chief Minister, exceeding the record previously held by Kate Carnell. On 26 November 2007, following the resignation of the Northern Territory's Clare Martin, Stanhope became Australia's longest serving incumbent state or territory leader. When Kevin Rudd was sworn in as Prime Minister of Australia on 3 December 2007, replacing John Howard, Stanhope became the country's longest serving incumbent head of government. At the 2008 ACT general election, Stanhope led the Labor Party to win sufficient seats to form a minority government, again with a hung parliament. After almost two weeks of deliberations, the Greens chose to support a minority Labor government. During his time in office, Stanhope also held the office of Attorney General from 14 November 2001 to 18 April 2006. During this period, he sponsored a significant rewrite of the civil law of the ACT including the passage of the Civil Law (Wrongs) Act 2002, the Civil Law (Sale of Residential Property) Act 2003 and the Civil Law Property Act 2006. On 9 May 2011, Stanhope announced his intention to resign as Chief Minister and as a member for Ginninderra. He formally resigned as Chief Minister on 12 May, and as a Member of the Legislative Assembly on 16 May 2011. The casual vacancy in the Assembly, caused by Stanhope's resignation, was filled by Chris Bourke.

Саясатта

Станхоп 2011 жылдың тамыз айынан бастап Канберра университетінде орналасқан Австралия және Жаңа Зеландия үкіметтік мектебінде профессорлық қызметке қабылданып, стипендия алды. 2012 жылдың 17 тамызында генерал-губернатор Квентин Брайс Стэнхопты Үнді мұхиты аумақтарының (Кокос (Килинг) аралдары және Рождество аралы) әкімшісі қызметіне тағайындады.