Кіріспе

Тринидад және Тобагодағы исламист топ

Джаммат әл-Муслимин (جماعة المسلمين, сондай-ақ Джамаат ул Муслимин немесе Джама'ат әл-Муслимин, "Мұсылмандар мектебі", "Мұсылмандар тобы", "Мұсылман тобы", "Мұсылман жиналысы", "Мұсылман қоғамы", "Мұсылман қауымдастығы") – Тринидад және Тобагодағы радикалды экстремистік исламист фундаменталистік топ. Бұл ұйым 1990 жылдың шілде айында Джаммат әл-Муслиминнің төңкеріс талпынысына жауапты, онда оның жетекшісі, имам Ясин Абу Бакр, Джаммат мүшелерін Тринидад және Тобагоның беделсіз үкіметіне қарсы төңкеріс жасауға жетектеді. Алты күн бойы үкімет мүшелері, оның ішінде сол кездегі премьер-министр А.Н.Р. Робинсон, қарумен ұсталып, телеарна мен парламент басылып алынды, ал ел астанасы Порт-оф-Испания көшелерінде хаос пен тонау орын алды.

Шығу тегі

Қозғалыстың құрылуына себеп – қара нәсілшілдік пен үстемдіктің кеңінен таралғандығы, нәсілге негізделіп қоғамның бөлінуі, заңсыз есірткі саудасы және экстремистік джихад идеологиясы. Келесі қадам – әсіресе афро-тринидадтықтар мен тобаголықтардың азаттығы тек ислам шеңберінде ғана табылатынын қаперге салатын, жауынгерлік ислами дискурс дамыту болды. Осының нәтижесінде "Джамаат әл-Муслимин" (JAM) деп аталатын афро-тринидадтық мұсылман қозғалысы құрылды.

Төңкеріс жасауға әрекеттену

1990 жылдың шілдесінде қырық екі көтерілісші парламентке шабуыл жасап, премьер-министр Артур Наполеон Реймонд (ANR) Робинсонды және оның көптеген қызметкерлерін кепілге алды. 72 көтерілісші жергілікті полиция бөлімшесіне шабуыл жасады, ал сағат 18:00-де JAM жетекшісі Ясин Абу Бакр халыққа үкімет құлатылғанын мәлімдеді. Төрт күндік қоршау барысында 24 адам қаза тапты, JAM кешірім алу шартымен капитуляциялауға келісті. Әбу Бакр мен оның 114 ізбасарына президенттік кешірім берілді, бірақ ол кейіннен алынып тасталды, алайда, төңкеріске қатысқан JAM мүшелерінің ешқайсысы осы шабуылға байланысты түрмеге жабылған жоқ. Сот шешімімен, парламенттің ұстауы кезінде жасалған кешірім туралы келісім күшіне енді. Бұл оның мүшелерін бұл қылмыс үшін қудалаудан босатты, бірақ кешірімді алу үшін қару және күш қолданылғаны қысым көрсету болып саналады деген пікірлер болды. Төңкеріс талпырысынан кейін, ол алдымен Біріккен Ұлттық Конгресспен (1995 жылғы жалпы сайлауға дейін) және кейіннен Халықтық Ұлттық Қозғалысымен (ПНМ) байланыс жасады, бұл партия 2010 жылдың мамырына дейін Тринидад және Тобаго Республикасының үкіметін құрды.

Басқа қылмыстар

Алайда, сол сайлаулардан бұрын да, кейін де қазіргі және бұрынғы мүшелері қатысты немесе ауыр зорлық қылмыстары үшін сотталды. Бұл қылмыстарға есірткі және топтық қылмыстарға байланысты кісі өлтірулер, зорлау және жергілікті жоғарғы және орта тапқа жататын адамдарды құтқау үшін ұрлаулар кіреді. Ұйымның басшысы қазіргі уақытта Jamaat al Muslimeen және оның іс-әрекеттеріне қарсы ашық сөйлеген, сондай-ақ оның мүшелеріне қарсы сот ісінде куәгер болуы мүмкін топтың бірнеше бұрынғы мүшелерін өлтіруге сөз байласу үшін сотталуда. 2005 жылы топ Порт-оф-Испаниядағы бірнеше жарылыстармен байланысты деп күдіктелді; топ мүшесі АҚШ-та Форт-Лодердейлден Тринидадқа 70 шабуылдық мылтық жіберуге тырысқаны үшін тұтқындалды. Әбу Бакр 2007 жылы Джон Ф. Кеннеди (JFK) әуежайындағы жарылыс әрекеті туралы хабарлар JAM-ді Тринидад азаматы болған күдіктілердің бірімен байланыстырған кезде тергеуге алынды. Күдіктілер Әбу Бакрдан бұл жоспарды іске асыруға көмек сұраған. Әбу Бакр мен JAM жоспарға қатысы бар екенін жоққа шығарады. 2014 жылы 11 JAM мүшесі тәуелсіз сенатор Дана Ситахалдың қанына ішек тартқан. Сот барысында әлеуметтік желілерге тараған, расталмаған мәліметтері бар арнайы бөлімнің құпия хабарламасы жарияланды. Бұл хабарламада құқық қорғау органдарының JAM-нан зорлық-зомбылық күтіп отырғаны, топ полиция бөлімдеріне шабуыл жасауға дайындық ретінде қару-жарақ тасымалдап жүрген болуы мүмкін деген хабарлар тараған. Алайда, шабуыл орын алмады. 2015 жылдың 14 шілдесінде JAM мүшелері Ситахал ісі бойынша күдікпен ұсталғандардың түрмеден қашуына қатысты. Атыс кезінде бір полиция қызметкері мен бір JAM мүшесі қаза тапты. Аймақта ИМТ туралы хабардарлықтың артуынан кейін JAM және Әбу Бакрдың ықпалы азайып кетті. Барлығы 89 Тринидад және Тобаго азаматы топқа адалдық серт берді, ал салафи джихадистер тобы премьер-министрді өлтіруге тырысты. Әбу Бакр 2021 жылдың 21 қазанында 80 жасында үйінде қайтыс болды.