Кіріспе

Абу Сайяфтың басшысы

Хадафи Абубакар Джанжалани (сонымен қатар Хадафи Джанжалани, Хадафи Джанжалани және Хаддафи Джанжалани деп те жазылады; 3 наурыз 1975 – 4 қыркүйек 2006) – филиппиндік исламист содыр, Абу Сайяф деп белгілі Моро содыр тобының басшысы және оның бір фракциясының жетекшісі. Ол уахаби идеологиясын берік ұстанған. Джанжалани Даф немесе Пек деп те танымал болған. Ол Филиппиннің азаматы, Тау Суг және Илонгго тегінен шыққан, Таусуг және Тагалог тілдерін, сондай-ақ араб тілінде сөйлеген. ФБР мәліметінше, ол тыныш, жабық, шешім қабылдауда қиналған және өзіне сенімді болған. Джанжалани АҚШ-тың Колумбия округінің округтік сотында АҚШ азаматтарына және Филиппин Республикасында және оның төңірегіндегі басқа да шетел азаматтарына қатысты террористік әрекеттерге, оның ішінде кешіру және кісі өлтіруге қатысқан деген айып тағылды. Джанжалани Абу Сайяф тобының әмірі немесе рухани жетекшісі болды, ол шетелдік азаматтарды кешіруге қатысты деген күдік бар. Осы айыптама бойынша 2006 жылдың 24 ақпанында Джанжалани ФБР-дің іздеп отырған террористер тізіміне қосылған алты қашқынның арасында болды. АҚШ үкіметі Джанжаланиді ұстағандарға 5 миллион АҚШ доллары (216 000 000 PHP) сыйақы ұсынды. 2006 жылдың 27 желтоқсанында Филиппин әскері Джанжаланиге тиесілі болуы мүмкін дене табылып, ДНК-тестілеу нәтижесімен растау үшін тапсырыс бергенін хабарлады. Оңтүстік Филиппиндегі Сулу аралындағы Патикул маңында дене табылды. Тұтқынға алынған содырлардың айтуынша, ол қыркүйек айында Сулу аралындағы Патикул қаласының Люба төбелерінде үкіметтік әскерлермен болған қақтығыста мойнынан атып өлтірілген. 2007 жылдың 20 қаңтарында әскери басшы генерал Гермоген Эсперон-младший американдық ФБР жүргізген ДНК салыстыру арқылы дене табылып, оның Джанжаланиге тиесілі екені расталғанын хабарлады.

Базиланның туған жері туралы мәліметтер

Хадафи Абубакар Джанджалани 1975 жылы Филиппиннің ең кішкентай 4-ші табысты қалаларының бірі – Исабела қаласында дүниеге келді. Базилан аралының солтүстігінде орналасқан Изабела, Базилан провинциясының астанасы және Базилан боғазы арқылы Замбоанга қаласынан орналасқан. Бірақ Исабела қаласы Базилан аралының солтүстігіндегі Замбоанга түбегінің саяси аймағында басқарылады, ал Базилан аралының қалған бөлігі (1996 жылдан бері) шығыстағы Мұсылман Минданао автономиялық аймағының (АММ) құрамында басқарылады. Осылайша, әлеуметтік-саяси бөлініс сызығында орналасқан Исабела қаласы мен Базилан аралы 2000-шы жылдардың басында үкімет әскерлері мен мұсылман сепаратистік тобы «Абу Саяф» арасындағы ең қатыгез шайқастарға куә болды. Хадафи Джанджалани дүниеге келместен бұрын, 1970-жылдардың басында Моро Ұлттық Азаттық Майданы (MNLF) Филиппиннің оңтүстігіндегі Базилан аймағында күрескен басты мұсылман көтерілісші тобы болды. 1970-жылдардың соңында, Хадафи Джанджаланидің ағасы Абдураджик Абубакар Джанджалани, Базиланнан шыққан бұрынғы мұғалім, Ливияда, Сирияда және Сауд Арабиясында теология мен араб тілін оқыған. Абдураджик содан кейін Кеңес Одағына қарсы соғыста ардагер атанды. Осы кезеңде ол Осама бен Ладенмен кездесіп, Филиппиннің оңтүстігінде өзінің жеке тобын құру үшін 6 миллион доллар алған деген мәлімдеме бар. Сол кезде, Филиппиннің оңтүстігіндегі саяси шешім ретінде, 1989 жылы, кіші Джанджалани он үш жасқа толғанда, Базиланде өсіп келе жатып, АММ құрылды.

Абдураджик Джанджаланидің "Абу Саяф" тобы

1990 жылы оның ағасы Абдураджик Базилан аралына қайтып келді, онда бұрынғы МНЛФ-тің радикалды мүшелерін жинап, Абу Саяф тобын құрды. Ол өзінің «Абу Саяф» атты лақабымен аталды. МНЛФ жайлысып, саяси партияға айналып, 1996 жылы Филиппиннің оңтүстігіндегі Минданао аралында толыққанды институт ретінде орнығып, соңында АРММ-нің билеуші партиясы болды. Осы уақытта Әбу Саяф тобы 1991 жылы Жанжаланидің ағасы Абдураджик басшылығымен жеке қызметін бастады. 1995 жылға қарай олар Филиппинде кең ауқымды бомбалаулар мен шабуылдар жасады, сондай-ақ 1993 жылғы Дүниежүзілік сауда орталығының бомбалауына, 1994 жылғы Филиппин әуе компаниясының 434 рейсінің бомбалауына және сәтсіз аяқталған 1995 жылғы «Боджинка» операциясына қатысқан Рамзи Юсефпен (Ramzi Yousef), сондай-ақ «Әл-Қаиданың» Оңтүстік-Шығыс Азиядағы филиалы – Хамбали басқарған «Джемаах Исламиямен» (Jemaah Islamiyah) байланыс орнатты. 1990 жылдардың басында кіші інісі Хадаффи Жанжалани да жасөспірім шағында Әбу Саяфқа қосылып, кейін Филиппин үкіметімен тұтқынға алынды. 1995 жылы 20 жасар Хадаффи Жанжалани Манила қаласындағы Крем лагерінен Жовенал Бруно (Jovenal Bruno) атты тағы бір мүшемен бірге қашып кетті. 1998 жылдың 18 желтоқсанында Базилан аралында Филиппин Ұлттық полициясымен болған қақтығыста ағасы Абдураджик Жанжалани қаза тапты. Ол қайтыс болған кезде шамамен 39 жаста болған деп есептеледі.

Қадаффи Джанджаланидің Әбу Саяф тобы

23 жастағы Каддафи Джанджалани Әбу Саяфтың бір тобының билігін ішкі қақтығыста қолға алды. Одан кейін ол Әбу Саяф тобының ішінде өзінің билігін нығайтуға ұмтылды, осылайша топтың бір мерзімге бейқызба екендігін көрсетті. Жанжаланидің үстемдігі бекітілгеннен кейін, Әбу Саяф жаңа тактиканы қолдана бастады – кешіккендерді ұстауға кірісті. Әбу Саяфпен байланысты аймақтардағы жергілікті тұрғындардың сөзіне сүйенсек, кешіккендерді ұстаудың мақсаты Каддафи басшылығының кезеңінде діни себептерден гөрі қаржылық мүдделерге көбірек бағытталды. Кешіккендерден алынған ақша, әрине, топты қаржыландырудың бір жолы. Каддафи Джанджалани АҚШ-та террористік актілерге қатысы бар деген айыппен сотталды, оның ішінде Әбу Саяфтың кешіккендерді ұстауы және Филиппин Республикасында және оның айналасында АҚШ азаматтары мен басқа да шетел азаматтарына қарсы жасалған кісі өлтіру. Осының салдарынан, 2006 жылдың 24 ақпанында Жанжалани Әбу Саяфтың екі мүшесі – Иснилон Тотони Хапилон және Жайнал Антел Сали, кіші, ФБР-дің іздеп отырған террористер тізіміне қосылған екінші және соңғы алты қашқынның қатарында болды. Жанжаланидің басқа аттары: Хадафи Әбубакар Жанжалам, Хаддафи Әбубакар Жанжалани, Әбу Муктар, Әмір Хадафи Әбубакер Жанжалани, Хадафи Әбу Муктар, Джимар Маналаданио Монтанио, Хадафи Монтанио, Әбу Мохтар ("Жақсы жүректі"), "Дәф" және Омар Бин Салик.

Өлім

2006 жылғы 26 желтоқсанда Филиппиндегі жаңалықтар агенттіктері Жанжаланидің іздеуде жүрген аймағында бір дене қазылып алынғаны туралы хабарлады. 2007 жылғы 20 қаңтарда ДНК-тестінің нәтижесі оның денесі екенін растады. Осы нәтижелерге қарамастан, оның отбасы ол әлі де тірі және жасырынып жүр деген сенімде. 2007 жылғы маусым айында "Әділет үшін сыйақы" бағдарламасы оның өлтірілуіне әкелетін ақпарат үшін Филиппинге 5 миллион доллар сыйақы берді.