Кіріспе

Бұл маңызды спорттық даулардың тізімі.

Фигуралы сырғанаудағы жанжалдар

Нэнси Керриганға жасалған шабуыл 1994 жылы АҚШ-тың көркем сырғанау чемпионатында Нэнси Керриганға жаттығудан кейін шабуыл жасалды. Керриганның басты бәсекелесі Тоня Хардинг шабуылға қатысы бар деп айыпталды. Камила Валиеваның допинг-тестісінің нәтижесіз шығуы Камила Валиева 2021 жылдың желтоқсан айында тыйым салынған жүрек дәрісіне допинг-тестісінде оң нәтиже берді. Бұл допинг-тестінің нәтижесі 2022 жылғы Пекин Олимпиадасындағы фигуралы сырғанау командалық жарысынан кейін ғана жария болды, онда ол ROC құрамында өнер көрсетті. Допинг-тестінің нәтижесіне қарамастан, Камила Валиева келесі аптада Спорт арбитраждық сотының шешімімен Пекин-2022 жекелей жарысына қатысуға рұқсат алды, себебі ол 15 жаста болғандықтан қорғалатын тұлға саналды. Бұл шешім қатты дау тудырды және Олимпиада ойындарындағы фигуралы сырғанауға қатысуға ең төменгі жас шегі 15 жастан 17 жасқа дейін көтерілді.

Қысқа трассадағы жылдамдықты конькимен сырғанау

Чо Чжэ Бим 2021 жылдың қаңтар айында бірнеше Олимпиада алтын медалінің иегері Шим Сук Хиді зорлағаны үшін 10,5 жылға бас бостандығынан айырылды.

Ұшудағы жанжалдар

2020 жылғы әйелдер арасындағы планер спорты бойынша әлем чемпионатында, Австралиядағы Кипит көлінде, үй командасының капитаны Терри Кубли (GFA атқарушы директоры) ресми бақылау жүйесін бұзу арқылы міндетті 15 минуттық кешігуді айналып өтіп, командасына бәсекелестердің нақты уақыт позицияларын жіберіп, тактикалық артықшылық алғаны үшін спорттық емес мінез-құлық көрсеткені үшін айыпталды. Тергеу көрсеткендей, Мэтт Гейдж бақылау жүйесін жасағандармен тығыз байланыста болған және команда капитанына (Терри Кубли) 15 минуттық кешігуді айналып өтуге мүмкіндік беретін құжатталмаған «артқы есік» бар екенін білген. Бұл нақты уақыт ақпаратты команда капитаны австралиялық ұшқыштарға радиоарнасы арқылы жеткізді. Спорт тарихында тұңғыш рет команданың барлығы спорттық емес мінез-құлық көрсеткені үшін жазаланды, жарыс директоры әр ұшқышқа күніне 25 ұпайдан айыппұл салды. Керісінше, бұл ұшқыштар дисквалификациядан құтылып, салыстырмалы түрде аз ұпай жоғалтты (бұрын әуе кеңістігін бұзғаны үшін дисквалификацияланған қарсылас ұшқыштармен салыстырғанда). GFA жүргізген келесі тергеуде Австралия командасының екі мүшесі алдағанын мойындады, ал GFA FAI және планер спорты қауымдастығынан ресми түрде кешірім сұрады. Терри Кубли ИКК вице-президенті лауазымынан босатылды, бірақ GFA атқарушы директоры қызметін сақтап қалды. Оқиғаға қатысқан ұшқыштар бұл шешімге шағымданып, FAI тарихындағы ең ұзақ және толыққанды тергеуге себеп болды. Соңғы шешімде ұшқыштардың әрекеттері «өте жағымсыз» деп сипатталды, жаза дисквалификацияға дейін күшейтілді және олардың ұшулары жарыс тізімінен алынып тасталды. Апелляциялық кеңес FAI-ге осы іске қатысқандарға қарсы қосымша тәртіптік шаралар қолдануды ұсынды. Кеңес шешімінен кейін Лиза Тернер (австралиялық ұшқыштардың өкілі) баспасөз хабарламасы жариялап, алдағандықтарын жоққа шығарды, кеңеске Австралия командасына қарсы көре тұрғандығын айтты және Спорттық төрелік сотына (CAS) шағымдануға ниетті екенін мәлімдеді.

Гольфтің жанжалдары

Джейн Блэлоктың алаяқтыққа қатысты дауы – LPGA турының үздік ойыншыларының бірі Джейн Блэлок гольф добын жасыл алаңда заңсыз белгілегені үшін айыпталды. Ол турдан шеттетіліп, айыппұл төледі, бірақ Блэлок өз кезегінде сотқа жүгініп, ойнауын жалғастыруға рұқсат беруші сот шешімі алды. Блэлок соңында сот ісін жеңіп алды және LPGA-мен соттан тыс келісім жасады. Әлемнің бұрынғы бірінші гольфшысы Виджай Сингх елік мүйізден жасалған спрейді қолданғаны үшін PGA турының допингке қарсы ережесін бұзғандықтан, PGA турынан шеттетілді. Сонымен қатар, 1985 жылы Виджай Сингх ойын аяқталғаннан кейін, есеп картасына қол қойғаннан соң, бір лункадағы есебін өшіріп, оны төмендетіп жазған. Ресми тұлғалар бұл айыптаманы растағаннан кейін Сингх Азия турына қатысудан шеттетілді. Сингг әлі күнге дейін алдағанын мойындаған жоқ.

Ат жарысы туралы аңыздар

1975 жылдан 1995 жылға дейін бай иелері мен жаттықтырушылары құнды және нашар өнер көрсеткен жылқыларды электр тогымен соғу және басқа да тәсілдермен өлтіру үшін сөз байласты. Бұл 20 жылдық схема сақтандыру компанияларын алдау мақсатында жасалды. Бұл ат спортындағы дау кезінде жасалған қылмыстарға қорқыту, пошта арқылы алаяқтық, жануарларға қатыгездік және кем дегенде бір адамды өлтіру кірді. Fine Cotton/Bold Personality схемасы – 1984 жылғы тікелей ұтыс алаяқтығы, онда Австралиядағы тазақан жарыстағы бірнеше элиталық тұлғалар Fine Cotton атты жылқыны төмен сыныптағы жарыста одан әлдеқайда талантты Bold Personality атты жылқымен алмастырды. Бұл схема жарыстан кейін бірден анықталды, ал тергеу нәтижесінде алты адам өмір бойына жарысқа қатысудан шеттетілді, кем дегенде тағы екеуі он жылдан астам мерзімге шеттетілді. 2020 жылғы ат жарыстарында допингтік оқиға – 2020 жылдың наурыз айында АҚШ ФБР американдық ат жарыстарында бірнеше танымал тұлғаларды ұстаған кезде бұл алаяқтық әшкере болды. Алғашқыда 27 адам (жаттықтырушылар мен ветеринарлар) допинг қолданды деген айып тағылды, кейін бұл көрсеткіш 29 адамға дейін өсті.

Мұз хоккейі туралы аңыздар

Операция Slapshot (2006) – Ұлттық хоккей лигасының көмекші жаттықтырушысы Рик Тошеттің құмар ойындарына қатысты тергеу. Чикаго "Блэкхокс" клубының жыныстық шабуыл жөніндегі дауы (2010) Кайл Бич, бұрынғы НХЛ ойыншысы, 2009-2010 жылғы "Чикаго Блэкхокс" маусымында сол кездегі көмекші жаттықтырушы Брэд Олдрич тарапынан жыныстық шабуылға ұшырады. Оқиға басшылыққа белгілі болғанына қарамастан, Бичке тиісті көмек пен қалпына келтіру шаралары қабылданбады. Бич оқиғаны ресми түрде жария еткенге дейін бұл дау шамамен он жыл бойы жасырын қалды.

Автоспорт және жарыс жанжалдары

1994 жылғы Формула-1 алаяқтық даулары – 1994 жылғы Формула-1 маусымында, әсіресе «Бенетон» командасына қатысты, бірнеше алаяқтық айыптамалары тағылды. 2007 жылғы NASCAR Gatorade Duel скандалы – «Gatorade Duel» жарысына байланысты үш түрлі оқиға. 2007 жылғы Формула-1 шпиондық дау, көбінесе «Spygate» деп аталады – «Scuderia Ferrari» командасының механикі Найджел Степнидің «McLaren» командасының Майк Коугланына құпия құжаттарды өткізген оқиғасы. 2008 жылғы жарыстың нәтижесін манипуляциялау дауы – бұл Формула-1-дегі жүргізуші Нельсон Пике кішінің 2008 жылғы Сингапур Гран-присінде «Рено» командасының мүшесі Фернандо Алонсоның жеңіске жетуіне көмектесу үшін қасақана апатқа ұшырады деген айыптаулармен байланысты болды. 2013 жылғы Federated Auto Parts 400 – 2013 жылғы Спринт кубогына іліккендерді анықтау үшін жарыс алдындағы соңғы Спринт кубогы жарысында, «Michael Waltrip Racing», «Penske Racing» және «Front Row Motorsports» командалары MWR жүргізушісі Мартин Труэкс кіші және «Penske» жүргізушісі Джоуи Логано үшін іліккен орындарды қамтамасыз ету мақсатында жарыстың нәтижесін кеңінен манипуляциялады. 2019 жылғы Ford EcoBoost 400 – 2019 жылғы Monster Energy NASCAR Cup Series-тің соңғы жарысында «Premium Motorsports», «Spire Motorsports» және «Rick Ware Racing» командалары жарыстың нәтижесін манипуляциялап, №27 командаға көбірек ұпай жинауға мүмкіндік берді, осылайша «Gaunt Brothers Racing» командасының №96 ұпайларын басып өтіп, маусым соңындағы ақшалай бонусқа ие болды.

Олимпиада ойындары туралы аңыздар

2002 жылғы Қысқы Олимпиадаға үміткерлік дауындағы жанжал – Халықаралық Олимпиада комитетінің бірнеше мүшесі Ойындарды өткізуге Солт-Лейк-Ситиге дауыс бергені үшін тым құнды "сыйлықтар" алғаны анықталғаннан кейін отставкаға кетуге мәжбүр болды. 2002 жылғы Қысқы Олимпиаданың фигуралы сырғанау бойынша жанжалы – судьялар арасында сөз байласып әрекет еткені туралы айыптаулардан кейін канадтық Джейми Сале мен Дэвид Пеллетье, сондай-ақ ресейлік Елена Бережная мен Антон Сихарулидзеге жұптық сырғанауда екі алтын медаль берілді. "Лохтегейт" – 2016 жылғы жазғы Олимпиададағы АҚШ-тың төрт жүзушісі, оның ішінде Райан Лохте қарулы шабуылға ұшырады деген күдік тудырды, нәтижесінде айыппұл төленді, демеушіліктен айырылды және жүзушілер мен бақылау ұйымдары кешірім сұрады. Ресейдің допингтік жанжалы – Ресей допинг ережелерін бұзғандары үшін ең көп (51) Олимпиада медалін жоғалтты – екінші елден (Беларусьтен) төрт есе көп. 2011 жылдан 2015 жылға дейін жазғы, қысқы және Паралимпиадалық спорт түрлеріндегі мыңнан астам ресейлік спортшы түрлі жағдайларда жасырын қолдау алды, бірақ бұл бағдарлама тоқтатылған деген ешқандай белгі жоқ.

Паралимпиада ойындары

Паралимпиада ойындарында алаяқтық – 2000 жылғы Жазғы Паралимпиадада Испания командасы баскетбол ID турнирінде алтын медальді жеңіп алды, бірақ ойыншылардың көпшілігінде интеллектуалдық мүгеделік болмаған. Осы скандалдың нәтижесінде келесі екі жазғы Паралимпиададан интеллектуалдық мүгеделіктері бар спортшылар үшін барлық жарыстар алынып тасталды.

Регби лигасының жанжалдары

2010 жылы «Мельбурн Шторм» клубы жалақы шегін бұзғаны үшін жазаланды, ұпай жинау мүмкіндігінен айырылды, алдыңғы төрт жылда жеңіп алған премьерлік және кіші премьерлік атақтарынан клуб аты алынып тасталды, сондай-ақ миллиондаған доллар көлеміндегі жүлде ақшасын қайтаруға міндеттелді. Бұл – NRL тарихындағы жалақы шегін бұзудың ең ауыр жазасы. ASADA жүргізген кең ауқымды тергеуден кейін, «Кронолла Шаркс» клубының ойыншылары тыйым салынған CJC 1295 пептидін қолданғаны анықталды, нәтижесінде он төрт ойыншы дисквалификацияланды. Бірқатар жоғары лауазымды қызметкерлер жұмыстан босатылды немесе өз еркімен кетті, ал бірнеше жоғары лауазымды клуб мүшелері айыппұл салынды және уақытша тоқтатылды. Мэтью Джонсқа қатысты жыныстық шабуыл туралы айыптаулар – 2002 жылы Жаңа Зеландияға сапар барысында «Кронолла Сатерленд Шаркс» клубының ойыншысы Мэтью Джонс жас әйелмен осыған келісім бойынша қатынасқа түсті, ал оған оның 11 командаласы қосылды. Бұл оқиға ABC телеарнасының «Four Corners» бағдарламасында жарияланды. Джонс осы қызбен келісім бойынша қатынасқа түскенін мойындады және 9-арнаның «The Footy Show» бағдарламасында көпшілік алдында кешірім сұрады. Джонс «The Footy Show» бағдарламасынан шеттетілді және «Мельбурн Шторм» клубы оны көмекші жаттықтырушы лауазымынан босатылды.