Спортта допинг: тарихы, этикасы және қауіптері

Допинг – спорттағы ереже бұзушылық, спортшылардың өнімділігін жақсарту үшін тыйым салынған препараттарды қолдану. Әдепсіздік және жарақаттар қаупі!

39 мин оқу

100%

Дереккөз: Doping in sport — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Бәсекелі спортта допинг – спортшылардың спорттық көрсеткіштерін жақсартатын, қолдануға тыйым салынған препараттарды пайдалану, яғни жауқас жасау. WADA-ның (Дүниежүзілік допингке қарсы агенттік) Дүниежүзілік допингке қарсы кодексінде белгіленгендей, допинг – Кодекстің 2.1-бабынан 2.11-бабына дейінгі допингке қарсы ережелердің бірін немесе бірнешеуін бұзу. Допинг термині спорт жарыстарын реттейтін ұйымдарда кеңінен қолданылады. Көрсеткіштерді арттыру үшін препараттарды қолдану этикалық емес деп есептеледі және көптеген халықаралық спорт ұйымдары, соның ішінде Халықаралық Олимпиада комитеті тарапынан тыйым салынған. Сонымен қатар, спортшылар (немесе спорттық бағдарламалар) анықталудан қашу үшін нақты шаралар қолданса, этикалық бұзушылықты ашық алдау және жауқас жасау арқылы одан әрі күшейтеді. Спортта допингтің тарихы спорттың өзінің пайда болуымен байланысты. Көліктің жарысындағы ежелгі заманда қолданылған заттардан бастап, бейсбол, теннис, Олимпиада ойындары және Тур де Франс жарыстарындағы допингке қатысты соңғы дауларға дейін, спортшылардың пікірлері жылдар бойы елден елге өте әртүрлі болды. Соңғы ондаған жылдарда билік органдары мен спорт ұйымдары спортта препараттарды қолдануды қатаң реттеуге бағытталды. Тыйым салудың негізгі себептері – көрсеткіштерді арттыратын препараттардың денсаулыққа қаупі, спортшылардың тең мүмкіндіктері және қоғам үшін допингсіз спорттың үлгілі болуы. Допингке қарсы күрес органдары көрсеткіштерді арттыратын препараттарды қолданудың «спорт рухына» қайшы келетінін мәлімдейді.

Тарих

Спортта есірткі қолдану ғасырлар бойына созылып келеді, тіпті спорт түсінігінің пайда болуына дейін де болған. Ежелгі Грекиядағы Олимпиада ойындарында допингке ұқсас әрекеттер болғаны туралы айтылады. Ежелгі Римде, соғыс арбалары жарысы мәдениеттің маңызды бөлігі болған кезде, спортшылар жарыс алдында күшін арттыру үшін түрлі шөптерден жасалған тұрымдар ішкен. Осыдан бастап адамдар өнімділігін жақсарту үшін жеке диеталар жасауға кірісті. Көптеген спортшылар басымдыққа қол жеткізуге және жарысты жеңіп алуға баса назар аударды, бұл үшін бұлшықет күшін және төзімділікті арттыруға тырысты. 668 ж.б.з.б. Олимпиада ойындарында стадионда жүгіруден жеңіс алған Спарталық Шармис жаттығу кезінде кептірілген инжірді көптеп жеу арқылы арнайы диета сақтаған. 1807 жылы Ұлыбританияда ұзақ қашықтыққа жүру жарысына қатысқан Авраам Вуд Роберт Барклей Аллардайспен жарысқанда, оны 24 сағат бойы ояу ұстау үшін лауданум (опиаттар құрамында) қолданғанын айтты. Бұл оқиға көпшілікке ұнады, күн сайын 20 000-ға жуық адам қатысты. Осы сәттілікті көріп, ұйымдастырушылар осы идеяны дамытып, велосипедшілер үшін де ұқсас жарыстар өткізді.

"және олар қайғыларына көпшілік алдында төзуге бейім; шаршаған жаяу жүргінші тек отырады, ал шаршаған велосипедші құлап, тіпті басқаларды да құлатуы мүмкін. Бұл әлдеқайда қызықты". Жарысқа қатысушылар шаршаудан және мүмкін есірткілерден галлюцинациялар көріп, сандырады. Америка чемпионы Майор Тейлор Нью-Йорк жарысын жалғастырудан бас тартып: "Мен қауіпсіздікке кепілдік бере алмаймын, себебі бір адам қолында пышақпен маған қуып жетеді" деді. Халықтың реакциясы осындай жарыстарға, жеке немесе екі адамнан құралған командаларға қарсы болды. Бір баяндамада былай делінген:

"Қатысушылардың санасы шатасып, күштерін шегіне дейін жұмылдырып, беттері азаптан қызарып, деформацияланатын жарыс спорт емес, қатыгездік. Осы ерекше жарыстың есебінен кейбір велосипедшілер жарыс барысында уақытша ақылдан адасқан. Жарысқа қатысушылардың күшін қалпына келтіруге бірнеше апта немесе айлар қажет болады, ал кейбіреулері бұл жүктемеден ешқашан толыққанды жазыла алмайды." АҚШ-та анаболикалық стероидтардың негізін қалаушы Джон Зиглер (1917-1983) 20 ғасырдың ортасында АҚШ ауыр атлетика командасының дәрігері болған. 1954 жылы командасымен Венаға әлем чемпионатына барған Зиглер орыс әріптесінен кеңес ауыр атлетика командасының табысының себебі олардың өнімділікті арттыру үшін тестостерон қолданғандарынан екенін білді. АҚШ спортшыларының бәсекеге қабілетті болуы үшін химиялық көмек қажет деп шешкен Зиглер CIBA фармацевтикалық компаниясымен бірге анаболикалық стероидты әзірлеу үшін жұмыс істеді. Нәтижесінде 1960 жылы Dianabol брендімен нарыққа шыққан метандростенолон пайда болды. Сол жылы Олимпиада ойындарында Даниялық велосипедші Кнуд Энемарк Дженсен 100 шақырымдық жарыста құлап қайтыс болды. Кейіннен жасалған сараптамада оның денесінде амфетамин және никотинил тартрат табылды. Допингке қарсы күрес саласындағы американдық маман Макс М. Нович былай деп жазды: "Кокаин негізіндегі емдеуді ұсынған ескі мектептің жаттықтырушылары алты күндік жарыстан шаршаған спортшылар осы қоспаларды сіңіргеннен кейін екінші дем алады деп сендірді." Остиндегі (Техас штаты) Техас университетінің профессоры Джон Хоберман алты күндік жарыстарды "стрестің физиологиясын және шаршауды жеңілдететін заттарды зерттеуге арналған тәжірибелер" деп сипаттады.

Ауру таралуы

2011 жылғы жеңіл атлетикадан әлем чемпионатына қатысқан спортшылардың 30 пайызынан астамы карьераларында тыйым салынған препараттарды қолданғанын мойындады. Дүниежүзілік допингке қарсы агенттік (WADA) тапсырысымен жүргізілген зерттеуге сәйкес, шын мәнінде олардың 44 пайызы қолданған. Дегенмен, тексеруден өткендердің барлығының 0,5 пайызы ғана ұсталды. Ресей мемлекеті олардың допинг бағдарламасын демеушілік еткені және іс жүзінде санкциялағандықтан, Ресейдің барлық жеңіл атлетика құрамасы 2016 жылғы Олимпиада ойындарына қатысудан шеттетілді. Бірақ Джеймс Коннор және оның әріптестерінің соңғы зерттеулері басқа нәтижелер көрсетті, спортшылардың дилеммаға қатысты көзқарасы Австралия халқының жалпы көзқарасына ұқсас болды.

Анаболикалық стероидтер

Анаболикалық андрогенді стероидтар (ААС) алғаш рет 1930 жылдары оқшауланды, анықталды және синтезделді, қазір медицинада сүйек өсуін стимуляциялау, тәбетті арттыру, еркектердің жасөспрімдік шағын басталуын қамтамасыз ету және қатерлі ісік, АИТС сияқты созылмалы денсоздану жағдайларын емдеу үшін қолданылады. Анаболикалық стероидтар бұлшық массасы мен физикалық күшті де арттырады, сондықтан спорт пен бодибилдингте күшті немесе дене бітімін жақсарту үшін пайдаланылады. Белгілі қосымша әсерлеріне холестерин деңгейінің зиянды өзгеруі (төмен тығыздықты липопротеиннің артуы және жоғары тығыздықты липопротеиннің төмендеуі), акне, жоғары қан қысымы және бауыр зақымдануы жатады. Кейбір әсерлерді қосымша дәрі-дәрмектер қабылдау арқылы азайтуға болады. ААҚ-ты американдық спортта қолдану 1954 жылдың қазан айында американдық спортшыларды емдеген дәрігер Джон Зиглер американдық ауыр атлетика командасымен Венаға барған кезде басталды. Сол жерде ол бір орыс дәрігерімен кездесті, ол "бірнеше ішімдік ішкеннен кейін" қайта-қайта "Сендер балаларыңа не бересіңдер?" деп сұрады. Зиглер оған осы сұрақты қайтарғанда, орыс өзінің спортшыларына тестостерон беріліп жатқанын айтты. Америкаға оралғаннан кейін Зиглер өзіне, американдық жаттықтырушы Боб Хоффманға және екі ауыр атлет, Джим Парк пен Яз Кузахараға аз дозада тестостеронды сынап көрді. Олардың барлығы жаттығу бағдарламасынан гөрі артық салмақ пен күш алды, бірақ қосымша әсерлер де болды. Зиглер әсері жоқ препарат іздеді және 1958 жылы Ciba компаниясы АҚШ-та алғаш синтездеген анаболикалық стероид – метандростенолонға тапты, ол Dianabol (көбінесе "d bol" деп аталады) деп сатылды. Нәтижелер соншалықты әсерлі болды, ауыр атлеттер одан да көп мөлшерде стероид қолдана бастады, ал стероидтар басқа спорт түрлеріне де тарады. 1970 жылы Калифорния штатының есірткіге қарсы күрес комитетіне Сан-Диего Чарджерс американдық футбол командасының бұрынғы ойыншысы Пол Лоу былай деді: "Біз оларды [стероидтарды] түскі ас ішкенде қабылдауға міндетті болдық. Ол [қызметкер] оларды кішкентай табақшаға салып, бізге қабылдауға жазып беретін, әйтпесе айыппұл салынатынын айтатын". Олимпиада статистикасы 1956 жылдан 1972 жылға дейін ядро лақтырушылардың салмағы 14 пайызға, ал тік бұрыштармен жүгірушілердің салмағы 7,6 пайызға артқанын көрсетті. Алтын медаль иегері, бесқырлы атлет Мэри Питерс былай деді: "Америка Құрама Штаттарындағы медициналық зерттеу тобы стероидтардың ауыр атлеттерге және лақтырушыларға тигізетін әсерін зерттеуге тырысты, бірақ оларды қабылдамайтын адамдардың өте аз екенін анықтады, сондықтан ешқандай мағыналы салыстыру жасау мүмкін болмады". Dianabol бренді енді өндірілмейді, бірақ метандростенолон препараты әлі де көптеген елдерде жасалады, ал басқа да ұқсас препараттар басқа жерлерде өндіріледі. Анаболикалық стероидтарды қолдану қазірде ATP, WTA, ITF, Халықаралық Олимпиада комитеті, ФИФА, УЕФА, барлық ірі кәсіби гольф турнирлері, Ұлттық хоккей лигасы, Бас лигасы, Ұлттық баскетбол қауымдастығы, Еуропалық жеңіл атлетика қауымдастығы, WWE, NFL және UCI сияқты барлық ірі спорт ұйымдарымен тыйым салынған. Алайда, допингке қарсы тестілеу өте тұрақсыз болуы мүмкін және кейбір жағдайларда орындалмаған. Жоғары сынып спортшыларының анаболикалық стероидтарды қолдануын өлшеген бірқатар зерттеулер көрсеткендей, 12-сынып оқушыларының 6,6 пайызы жоғары сыныптағы карьерасының бір кезеңінде анаболикалық стероидтарды қолданған немесе оларды қолдануға кеңес алған. Анаболикалық-андрогенді стероидтармен допинг жасағанын мойындаған студенттердің жартысынан астамы мектептің демеушілігімен өткізілетін спорт түрлеріне қатысқан, оның ішінде футбол, күрес, жеңіл атлетика және бейсбол. Екінші зерттеуде жоғары сынып оқушыларының 6,3 пайызы ААС қолданғанын мойындады. Колледж деңгейіндегі сауалнамалар көрсеткендей, спортшылар арасындағы ААС қолдану 5 пайыз бен 20 пайыз арасында өзгереді және өсуде. Зерттеу көрсеткендей, терідегі өзгерістер жас спортшыларда стероид қолданудың ерте белгісі болып табылады және дерматологтардың осы спортшыларда ерте анықтау және араласудағы маңызды рөлін көрсетті.

Anabolic androgenic steroids (AAS) were first isolated, identified and synthesized in the 1930s, and are now used therapeutically in medicine to induce bone growth, stimulate appetite, induce male puberty, and treat chronic wasting conditions, such as cancer and AIDS. Anabolic steroids also increase muscle mass and physical strength, and are therefore used in sports and bodybuilding to enhance strength or physique. Known side effects include harmful changes in cholesterol levels (increased low density lipoprotein and decreased high density lipoprotein), acne, high blood pressure, and liver damage. Some of these effects can be mitigated by taking supplemental drugs. AAS use in American sports began in October 1954 when John Ziegler, a doctor who treated American athletes, went to Vienna with the American weightlifting team. There he met a Russian physician who, over "a few drinks", repeatedly asked "What are you giving your boys?" When Ziegler returned the question, the Russian said that his own athletes were being given testosterone. Returning to America, Ziegler tried low doses of testosterone on himself, on the American trainer Bob Hoffman and on two lifters, Jim Park and Yaz Kuzahara. All gained more weight and strength than any training programme would produce but there were side effects. Ziegler sought a drug without after effects and hit upon the anabolic steroid methandrostenolone, first made in the US in 1958 by Ciba and marketed as Dianabol (colloquially known as "d bol"). The results were so impressive that lifters began taking more, and steroids spread to other sports. Paul Lowe, a former running back with the San Diego Chargers American football team, told a California legislative committee on drug abuse in 1970: "We had to take them [steroids] at lunchtime. He [an official] would put them on a little saucer and prescribed them for us to take them and if not he would suggest there might be a fine." Olympic statistics show the weight of shot putters increased 14 percent between 1956 and 1972, whereas steeplechasers weight increased 7.6 percent. The gold medalist pentathlete Mary Peters said: "A medical research team in the United States attempted to set up extensive research into the effects of steroids on weightlifters and throwers, only to discover that there were so few who weren't taking them that they couldn't establish any worthwhile comparisons." Brand name Dianabol is no longer produced but the drug methandrostenolone itself is still made in many countries and other, similar drugs are made elsewhere. The use of anabolic steroids is now banned by all major sporting bodies, including the ATP, WTA, ITF, International Olympic Committee, FIFA, UEFA, all major professional golf tours, the National Hockey League, Major League Baseball, the National Basketball Association, the European Athletic Association, WWE, the NFL, and the UCI. However, drug testing can be wildly inconsistent and, in some instances, has gone unenforced. A number of studies measuring anabolic steroid use in high school athletes found that out of all 12th grade students, 6.6 percent of them had used anabolic steroids at some point in their high school careers or were approached and counseled to use them. Of those students who acknowledged doping with anabolic–androgenic steroids, well over half participated in school sponsored athletics, including football, wrestling, track and field, and baseball. A second study showed 6.3 percent of high school student Football players admitted to current or former AAS use. At the collegiate level, surveys show that AAS use among athletes range from 5 percent to 20 percent and continues to rise. The study found that skin changes were an early marker of steroid use in young athletes, and underscored the important role that dermatologists could play in the early detection and intervention in these athletes.

Есірткіге бақылау түрлері

Байқау немесе жаттығу кезінде жүргізілетін екі түрлі бақылау шарасы бар. Тестілеуді тәуелсіз ұйымдар жүргізу маңызды, олар әрбір спортшыны атақ-даңқына, ұлтына қарамастан, бірдей қарауы керек. Алдын ала хабарланған тестілеу: Спортшылар тестілеудің қашан өтетінін біледі. Алдын ала хабарланбаған тестілеу: Спортшылар тестілеудің қашан өтетінін білмейді. Осы тестілеулер жарыс кезеңдерінен тыс уақытта жүргізілгенде тиімді болады.

1988 жылғы Сеул Олимпиадасы

ААС қолданудың танымал жағдайы 1988 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында канадалық Бен Джонсонның 100 метрлік жүгіруде жеңіске жеткені болды. Бірақ кейіннен оның зәр сынағында станозолол табылғандықтан, допинг сынағынан өтпеді. Ол кейіннен стероидтарды, сондай-ақ Дианабол, тестостерон, Фуразабол және адам өсу гормоны сияқты басқа да препараттарды қолданғанын мойындады. Джонсон алтын медалінен және әлемдік рекордынан айырылды. Карл Льюис Олимпиаданың алтын медаліне бір саты жоғары көтерілді. Льюис та сол кездегі әлемдік рекордтық уақыттан тез жүгіргендіктен, жаңа рекорд иегері деп танылды. Джонсонның сәттілігіне күмән тудырған жалғыз қатысушы ол емес еді: Льюис Олимпиадалық іріктеу кезеңінде псевдоэфедрин, эфедрин және фенилпропаноламинге оң сынақ тапсырған. Льюис өзін қорғап, тыйым салынған заттарды жаңсақ ішкенін мәлімдеді. Оның қабылдаған қосымшалары талданғаннан кейін, USOC оның қасақана емес қолдану туралы мәлімдемесін қабылдады, себебі ол ішкен диеталық қосымшада "Ма хуанг" деген зат табылған, ол Эфедраның қытайша атауы (эфедрин салмақ тастауға көмектеседі). Льюис көрсеткен стимуляторлардың ең жоғары деңгейі 6 ppm болды, бұл 1988 жылы оң нәтиже деп есептелді. Қазір бұл теріс нәтиже саналады; эфедринге қатысты рұқсат етілген деңгей миллионнан он бөлікке, ал басқа заттарға миллионнан жиырма бес бөлікке дейін көтерілді. Сол кездегі ХОК ережелеріне сәйкес, 10 ppm-нен төмен деңгейдегі оң нәтижелер қосымша тергеуге алып келеді, бірақ дереу дисквалификацияға емес. Сан-Франциско университетінің медицина профессоры Нил Беновиц, эфедрин және басқа да стимуляторлар бойынша сарапшы, "Бұл [деңгейлер] суық тиген немесе аллергияға қарсы дәрілерді қабылдаған адамдарда кездеседі және олардың өнімділікке әсері болмайды" деді. Жарыстағы ең үздік бес қатысушының ішінде тек АҚШ-тың бұрынғы әлемдік рекордшысы және қола медаль иегері Кальвин Смит карьерасы бойында допинг сынағынан өтпеген. Смит кейін: "Мен алтын медальді жеңіп алуым керек еді" деді. CBC радиосының "Ревинд", "Бен Джонсон: Даңқтың құлауы" атты деректі фильмінде, жарыстың 25 жылдығына орай 2013 жылдың 19 қыркүйегінде 20 спортшының допингке оң нәтиже бергені, бірақ 1988 жылғы Сеул Олимпиадасында ХОК-тың рұқсатымен тазаланғаны айтылды. ХОК өкілінің мәлімдемесіне сәйкес, сол Олимпиадада жасалған эндокриндік профильдер көрсеткендей, жол және дала спортымен айналысатын спортшылардың 80 пайызы стероидтарды ұзақ мерзім бойы қолданғанының белгілері байқалған, бірақ олардың барлығына да тыйым салынбады.

A famous case of AAS use in a competition was Canadian Ben Johnson's victory in the 100 m at the 1988 Summer Olympics. He subsequently failed the drug test when stanozolol was found in his urine. He later admitted to using the steroid as well as Dianabol, testosterone, Furazabol, and human growth hormone amongst other things. Johnson was stripped of his gold medal as well as his world record performance. Carl Lewis was then promoted one place to take the Olympic gold title. Lewis had also run under the current world record time and was therefore recognized as the new record holder. Johnson was not the only participant whose success was questioned: Lewis had tested positive at the Olympic Trials for pseudoephedrine, ephedrine and phenylpropanolamine. Lewis defended himself, claiming that he had accidentally consumed the banned substances. After the supplements that he had taken were analyzed to prove his claims, the USOC accepted his claim of inadvertent use, since a dietary supplement he ingested was found to contain "Ma huang", the Chinese name for Ephedra (ephedrine is known to help weight loss). The highest level of the stimulants Lewis recorded was 6 ppm, which was regarded as a positive test in 1988. Now it is regarded as negative test; the acceptable level has been raised to ten parts per million for ephedrine and twenty five parts per million for other substances. According to the IOC rules at the time, positive tests with levels lower than 10 ppm were cause of further investigation but not immediate ban. Neal Benowitz, a professor of medicine at UC San Francisco who is an expert on ephedrine and other stimulants, agreed that "These [levels] are what you'd see from someone taking cold or allergy medicines and are unlikely to have any effect on performance." Of the top five competitors in the race, only former world record holder and eventual bronze medalist Calvin Smith of the US never failed a drug test during his career. Smith later said: "I should have been the gold medalist." The CBC radio documentary, Rewind, "Ben Johnson: A Hero Disgraced" broadcast on 19 September 2013, for the 25th anniversary of the race, stated 20 athletes tested positive for drugs but were cleared by the IOC at this 1988 Seoul Olympics. An IOC official stated that endocrine profiles done at those games indicated that 80 percent of the track and field athletes tested showed evidence of long term steroid use, although not all were banned.

Шығыс Германия (ГДР)

1977 жылы Шығыс Германияның ең үздік спринтерлерінің бірі Ренате Нойфельд батысқа қашып кетті. Бір жылдан кейін ол 1980 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында Шығыс Германияның атынан жаттығу кезінде жаттықтырушылар берген препараттарды қабылдауға мәжбүр болғанын айтты. 17 жасымда Шығыс Берлин спорт институтына түстім. Менің мамандығым – 80 метрлік кедергілермен жүгіру. Біз ешкімге, тіпті ата-анамызға да, жаттығу әдістеріміз туралы айтпауға ант бердік. Жатығу өте қиын болды. Бізді барлығы қадағалап отырды. Жатақханаға кеткен сайын тіркелмеге қол қоятынбыз, қайда бара жатқанымызды және қай уақытта қайтып келетіндігімізді айтуымыз керек еді. Бір күні жаттықтырушым Гюнтер Клем маған өнімділігімді жақсарту үшін таблеткалар қабылдауға кеңес берді. Мен 200 метрді 24 секундта жүгіре бастадым. Тренерім таблеткалардың витаминдер екенін айтты, бірақ аяғымда тез арада құрысу пайда болды, дауысым қатты болып, кейде сөйлей алмайтын болдым. Содан кейін менде шашы өсе бастады, менструация тоқтады. Сонда мен таблеткаларды қабылдаудан бас тарттым. 1977 жылдың қазан айында таңертеңгі сағат 7-де құпия полиция мені ұстап алып, жаттықтырушының тағайындаған таблеткаларын қабылдамағаным туралы сұрақтар қойды. Содан кейін мен күйеуіммен бірге қашуға шешім қабылдадым. Ол өзімен бірге Батысқа сұр таблеткалар мен жасыл ұнтақ әкелді, олардың өзіне, клубының мүшелеріне және басқа спортшыларға берілгенін айтты. Батыс Германияның допинг сарапшысы Манфред Донике оларды анаболикалық стероидтер деп анықтады. Ол отбасы үшін бір жыл бойы үнсіз болғанын айтты. Бірақ әкесі жұмысынан айырылып, әпкесі гандбол клубынан қуылғаннан кейін, ол өз оқиғасын айтуға шешім қабылдады. 1976 және 1979 жылдар аралығында Батысқа қашып кеткен спортшылардан да хабарлар келді. Олардың бірі, шаңғымен секіріп жүретін Ханс Георг Ашенбах: "Шаңғымен ұзақ қашықтыққа жүретіндер 14 жасынан бастап тізелеріне инъекция жасай бастайды, себебі олардың жаттығуы өте қарқынды" деді. 1990 жылы Германия қайта біріккеннен кейін, 1993 жылдың 26 тамызында деректер ашылды және Штазидің, мемлекеттік құпия полицияның, 1971 жылдан 1990 жылға дейін Шығыс Германия спортшыларының жүйелі допингке қарсы күресін бақылағаны анықталды. Жан Пьер де Монденардтың айтуынша, допинг коммунистік де, капиталистік те басқа елдерде де болған, бірақ Шығыс Германиядағы айырмашылық – бұл мемлекеттік саясат болды. Sportvereinigung Dynamo (ағылш. Dynamo Sports Club) бұрынғы Шығыс Германияда допинг орталығы ретінде ерекше аталып өтті. Көптеген клубтың бұрынғы басшылары мен кейбір спортшылар ел тарағаннан кейін айыпталып сотталды. Допингке ұшыраған адамдар әділдік пен өтемақы алу үшін интернетте арнайы бет ашып, ГДР-де допингке қатысы бар адамдардың тізімін жасады. Мемлекеттік қолдаумен допинг 1947–1991 жылдардағы суық соғыстан басталды, сол кезде Шығыс блогының әрбір алтын медалі идеологиялық жеңіс болып саналды. 1974 жылдан бастап Шығыс Германияның спорт федерациясының басшысы Манфред Эвальд жалпы допинг қолдануды енгізді. 1968 жылы Мексика қаласында өткен жазғы Олимпиада ойындарында 17 миллион халқы бар ел тоғыз алтын медаль жеңіп алды. Төрт жылдан кейін олардың саны 20-ға жетті, ал 1976 жылы бұл көрсеткіш 40-қа дейін екі есеге өсті. Эвальд жаттықтырушыларға: "Олар әлі жас, сондықтан бәрін білуге міндетті емес" деген. 2000 жылдың шілдесінде Эвальд құрбандарының наразылығына орай 22 айға шартты жаза алды. Көбінесе спортшылар, тіпті он жастағылар да, допинг қолданғанын білмейді. Шамамен 10 мың бұрынғы спортшының денесі мен психикасы жылдар бойы есірткіге тәуелді болғандықтан зардап шеккенін айтады. Олардың бірі, 1980 жылғы жазғы Олимпиаданың үш дүркін чемпионы және әлемдік рекордсмені Рика Рейниш, содан бері көптеген түсік тартты және жиі овулярлық кисталармен ауырады. Бинус тамыз айында, Пансольд 1998 жылдың желтоқсанында сотталды – екеуі де 1975 жылдан 1984 жылға дейін кәмелетке толмаған әйел спортшыларға гормондар бергені үшін кінәлі деп танылды. Шығыс Германияның бірде-бір спортшысы ресми допинг тестінен өтпеді, бірақ Штази деректері көптеген спортшылардың Крейшада, Саксония зертханасында (нем. Zentrales Dopingkontroll Labor des Sportmedizinischen Dienstes) сәтсіз сынақтар тапқандарын көрсетті. Бұл зертхана сол кезде Халықаралық Олимпиада комитеті (ХОК) мақұлдаған, қазір Допингті талдау және спорттық биохимия институты (IDAS) деп аталады. 2005 жылы, Шығыс Германияның құлағаннан кейін 15 жыл өткен соң, препараттарды өндіруші Jenapharm әлі де допинг құрбандарының көптеген сот ісіне қатысып, 200-ге жуық бұрынғы спортшылар оны сотқа берді. Бұрынғы "Динамо" спорт клубының спортшылары Даниэла Хангер мен Андреа Поллок допинг қолданғанын мойындап, жаттықтырушыларын жауапты деп айыптады. Тағы бір бұрынғы "Динамо" спортшысы Илона Слупианек допингке байланысты дисквалификацияланды. (Илона Слупианек 1977 жылғы Еуропа кубогында үш фин спортшысымен бірге сынақтан өтпеді, Шығыс Германия спортшысы допингке байланысты сотталған жалғыз жағдай).

In 1977 one of East Germany's best sprinters, Renate Neufeld, fled to the West with the Bulgarian she later married. A year later she said that she had been told to take drugs supplied by coaches while training to represent East Germany at the 1980 Summer Olympics. At 17, I joined the East Berlin Sports Institute. My speciality was the 80m hurdles. We swore that we would never speak to anyone about our training methods, including our parents. The training was very hard. We were all watched. We signed a register each time we left for dormitory and we had to say where we were going and what time we would return. One day, my trainer, Günter Clam, advised me to take pills to improve my performance: I was running 200m in 24 seconds. My trainer told me the pills were vitamins, but I soon had cramp in my legs, my voice became gruff and sometimes I couldn't talk any more. Then I started to grow a moustache and my periods stopped. I then refused to take these pills. One morning in October 1977, the secret police took me at 7am and questioned me about my refusal to take pills prescribed by the trainer. I then decided to flee, with my fiancé. She brought with her to the West grey tablets and green powder she said had been given to her, to members of her club, and to other athletes. The West German doping analyst Manfred Donike reportedly identified them as anabolic steroids. She said she stayed quiet for a year for the sake of her family. But when her father then lost his job and her sister was expelled from her handball club, she decided to tell her story. Other reports came from the occasional athlete who fled to the West – 15 of them between 1976 and 1979. One, the ski jumper Hans Georg Aschenbach, said: "Long distance skiers start having injections to their knees from the age 14 because of their intensive training." After the 1990 German reunification, on 26 August 1993 the records were opened and evidence found that the Stasi, the state secret police, supervised systematic doping of East German athletes from 1971 until reunification in 1990. Doping existed in other countries, says the expert Jean Pierre de Mondenard, both communist and capitalist, but the difference with East Germany was that it was a state policy. The Sportvereinigung Dynamo (English:Dynamo Sports Club) was especially singled out as a center for doping in the former East Germany. Many former club officials and some athletes found themselves charged after the dissolution of the country. Victims of doping, trying to gain justice and compensation, set up a special page on the internet to list people involved in doping in the GDR. State endorsed doping began with the Cold War of 1947–1991, when every Eastern Bloc gold represented an ideological victory. From 1974, Manfred Ewald, the head of East Germany's sports federation, imposed blanket doping. At the 1968 Summer Olympics in Mexico City, the country of 17 million collected nine gold medals. Four years later the total was 20 and in 1976 it doubled again to 40. Ewald was quoted as having told coaches, "They're still so young and don't have to know everything." In July 2000 Ewald received a 22 month suspended sentence, to the outrage of his victims. Often, doping took place without the knowledge of the athletes, some of them as young as ten years of age. It is estimated that around 10,000 former athletes bear the physical and mental scars of years of drug abuse; one of them, Rica Reinisch, a triple Olympic champion and world record setter at the 1980 Summer Olympics, has since had numerous miscarriages and recurring ovarian cysts. Binus was sentenced in August, Pansold in December 1998 – both were found guilty of administering hormones to underage female athletes from 1975 to 1984. Virtually no East German athlete ever failed an official drugs test, though Stasi files show that many did produce failed tests at Kreischa, the Saxon laboratory (German:Zentrales Dopingkontroll Labor des Sportmedizinischen Dienstes) that was at the time approved by the International Olympic Committee (IOC), now called the Institute of Doping Analysis and Sports Biochemistry (IDAS). In 2005, 15 years after the end of East Germany, the manufacturer of the drugs, Jenapharm, still found itself involved in numerous lawsuits from doping victims, being sued by almost 200 former athletes. Former Sport Club Dynamo athletes Daniela Hunger and Andrea Pollack publicly admitted to doping and accused their coaches for being responsible. Another former Sport Dynamo athlete, Ilona Slupianek, was disqualified for doping. (Ilona Slupianek failed a test along with three Finnish athletes at the 1977 European Cup, becoming the only East German athlete ever to be convicted of doping)

Поллоктың мойындауына сәйкес, АҚШ Олимпиада комитеті 1976 жылғы жазғы Олимпиадада жеңіп алған алтын медальдарды қайта бөлуді сұрады. Германиядағы сот шешімдері Шығыс Германияның жүзушілерінің жүйелі допингі туралы мәлімдемелерді растағанына қарамастан, ХОК басқармасы Олимпиада тарихын қайта қарауға ниеті жоқ екенін мәлімдеді. Монреальдегі әйелдер эстафета командасы атынан американдық петицияны және Шаррон Дэвис атынан британдық Олимпиада қауымдастығының ұсынған ұсынысын қабылдамай, ХОК болашақта мұндай шағымдарды қараудан бас тартатынын айтты.

Батыс Германия

"Германиядағы 1950 жылдан бастап қазіргі уақытқа дейінгі допинг" атты 800 беттік зерттеме Батыс Германия үкіметінің кең ауқымды допинг бағдарламасын қаржыландыруға қалай көмектескенін егжей-тегжейлі баяндайды. Батыс Германия ондаған жылдар бойы көптеген спорт түрлерінде допинг мәдениетін қолдап, жасырып келді. Германияның жеңіл атлетика федерациясының басшысы Клеменс Прокоп Reuters телеарнасына берген сұхбатында: "Қысқаша нұсқасы жарияланып, есімдердің аталмауы қиындық тудырып отыр" деді. 1954 жылғы ФИФА әлем чемпионатының финалынан кейін Батыс Германия құрамасының өнімділікті арттыратын заттар қолданғаны туралы әңгімелер тарады. Команданың бірнеше мүшесі сары ауруға шалдығып, жұққан ине салдарынан ауырған. Кейін команда мүшелері глюкоза инъекциясы салғанын мәлімдеді, ал команда дәрігері Франц Лоуген 2004 жылы ойыншыларға тек С витамині берілгенін айтты. 2010 жылы Лейпциг университетінің зерттеуі Батыс Германия футболшыларына тыйым салынған метамфетамин есірткісі инъекцияланғанын болжады. Неміс Олимпиадалық спорт қауымдастығының (DOSB) мәліметінше, 1980 жылдары Батыс Германия спортшылары арасында допинг кең таралған. Батыс Германияның көптеген спорт түрлерінен бірі Биргит Дресел 26 жасында бірнеше органдарының күрт істен шығуынан көз жұмды, бұл ұзақ мерзімді стероидтарды қолданудың салдарынан туындаған. 2013 жылы допингке қарсы комиссияның соңғы есебі ұсынылғаннан кейін жаңадан басталган допинг талқылауында бұрынғы неміс спринтері Манфред Оммер Фрайбург дәрігері Армин Клюмперді айыптап: "Клюмпер – осы планетадағы ең ірі допингші" деді.

Қытай

Қытай 1980 және 1990 жылдары спортшыларға мемлекеттік қолдаумен допинг бағдарламасын жүргізді. Қытайдың допингке қатысты ашылуларының көп бөлігі жүзушілер мен жеңіл атлетикамен айналысатын спортшыларға, мысалы Ма Цзюньреннің Ма отбасы әскеріне (馬家軍) қатысты болды. Соңғы кезде үш қытайлық ауыр атлет 2008 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында допинг қолданғаны үшін алтын медальдарынан айырылды. 2012 жылдың шілде айында "Сидней Морнинг Геральд" газетінде жарияланған сұхбатында Лос-Анджелес, Сеул және Барселона Олимпиадаларында Қытай Олимпиада құрамасының бас дәрігері Чэнь Чжанхо шамамен елу элиталық спортшыға гормондар, қан допингі және стероидтар сынағанын айтты. Чэнь сол уақытта АҚШ, КСРО және Франция да өнімділікті арттыратын препараттарды қолданды деп айыптады.

Кеңес Одағы

Британдық журналист Эндрю Дженнингстің сөзіне қарағанда, КГБ полковнигі агенттік қызметкерлерінің ХОК-тан келген допингке қарсы күресшілер ретінде танысып, допинг-тесттерді жорыққа салуға және кеңестік спортшыларды «осы зор күш-жігердің арқасында құтқаруға» тырысқандарын айтқан. 1980 жылғы жазғы Олимпиада туралы 1989 жылғы австралиялық зерттеуде: «Мәскеу ойындарында медаль жеңіп алғандардың, әсіресе алтын медаль жеңіп алғандардың арасында ешкім де бір түрлі немесе бірнеше түрлі препаратсыз болған жоқ. Мәскеу ойындарын «Химияшылар ойындары» деп атауға болар еді» делінген. Донике жүргізген ресми емес тесттердің нәтижелері кейіннен ХОК-ті оның жаңа әдісін өздерінің тестілеу процедураларына енгізуге итермеледі. 1980 жылғы жазғы Олимпиадада «қан допингісінің» алғашқы құжатталған жағдайы тіркелді, сол кезде жүгіруші 5000 м және 10 000 м қашықтықтарында медальдар жеңіп алғанға дейін екі литр қан құйылды. 2016 жылы қолға түскен құжаттар Совет Одағының 1984 жылғы Лос-Анджелестегі жазғы Олимпиадаға дайындық кезінде жеңіл атлетикада мемлекеттік допинг жүйесін құру жоспарларын көрсетті. Ойындарға бойкот жариялағанға дейін жасалған бұл құжатта бағдарламаның стероидтармен айналысуы және оны одан әрі жетілдіру туралы ұсыныстар баяндалған. Кеңес Одағының жеңіл атлетика бөлімінің басшысына жолданған хабарламаны Дене шынықтыру институтының докторы Сергей Португалов дайындаған. Португалов 2016 жылғы жазғы Олимпиада алдында ресейлік допинг бағдарламасын іске асыруға қатысқан негізгі тұлғалардың бірі болды.

Ресей

Ресейлік спортта допингке қарсы жүйелі түрде қолданылған препараттар нәтижесінде Ресей спортшылары 47 Олимпиада медалін және ондаған әлем чемпионаттарының медальдарын жоғалтты. Бұл көрсеткіш кез келген елдегіден көп, екінші орын алған елден 4 есе артық және әлемдік медальдардың жалпы санының 30% астам құрайды. Олимпиада ойындарында допинг қолданғаны үшін 200-ден астам ресейлік спортшы ұсталды. Ресейдегі допинг басқа елдердегіден өзгеше, себебі Ресейде мемлекет спортшыларға стероидтер және басқа да препараттарды ұсынды. Допингтік бұзушылықтардың кең таралғандығы, оның ішінде компьютерлік деректерді манипуляциялау арқылы жүргізіліп жатқан тергеулерді саботаждау әрекеттеріне байланысты, 2019 жылдың 9 желтоқсанында Дүниежүзілік допингке қарсы агенттік (WADA) Ресейді төрт жылға барлық халықаралық спорттан шеттету туралы шешім қабылдады. 2018 жылғы Қысқы Олимпиадасындағы жағдай сияқты, WADA жеке тазаланған ресейлік спортшыларға бейтарап статуста, әзірге атауы белгісіз (2018 жылғы "Ресейден келген Олимпиадалық спортшылар" атауынан айырмашылығы, бұл атау "Ресей" деген сөзді қамти алмайды) қатысуға рұқсат береді. Ресей WADA шешіміне қарсы Спорттық арбитраж сотына (CAS) шағым түсірді. CAS Ресейдің WADA-ға қатысты шағымын қарап, 2020 жылдың 17 желтоқсанында WADA-ның санкциясын жеңілдету туралы шешім шығарды. Ресейді спорттық жарыстардан толығымен шеттетудің орнына, Ресейге Олимпиада және басқа да халықаралық жарыстарға қатысуға рұқсат берілді, бірақ екі жыл бойы команда Ресейдің атын, туын немесе әнұранын пайдалана алмайды және өзін "Бейтарап спортшы" немесе "Бейтарап команда" деп таныстыруы керек. Бұл шешім командалық формада "Ресей" деген сөзді және форма дизайнында Ресей туының түстерін пайдалануға мүмкіндік береді, бірақ бұл атау "Бейтарап спортшы/команда" деген атаумен тең дәрежеде болуы тиіс. Ресей бұл шешімге шағымдану құқығын сақтайды. 2021 жылдың 19 ақпанында Ресейдің Ресей Олимпиада комитетінің (ROC) аббревиатурасымен қатысатыны хабарланды. Осыдан кейін ХОК Ресейдің ұлттық туын Ресей Олимпиада комитетінің туымен алмастыру туралы шешім қабылдады. Сондай-ақ, командалық формада "Ресей Олимпиада комитеті" деген сөздері немесе "ROC" аббревиатурасы қолданылуына рұқсат берілді. 2021 жылдың 15 сәуірінде Ресей Олимпиада комитеті спортшыларының Ресей туының түстерін бейнелейтін формасы таныстырылды. 2021 жылдың 22 сәуірінде ХОК Ресей әнұранының орнына қолданылатын нұсқаны бекітті, бұрынғы таңдау – патриоттық "Катюша" әні қабылданбаған болатын. Пётр Чайковскийдің 1-ші фортепиано концертінің фрагменті пайдаланылады.

Systematic doping in Russian sports has resulted in 47 Olympic and tens of world championships medals being stripped from Russian competitors—the most of any country, more than four times the number of the runner up, and more than 30% of the global total. Russia also has the most competitors that have been caught doping at the Olympic Games, with more than 200. Russian doping is distinct from doping in other countries because in Russia the state supplied steroids and other drugs to sportspeople. Due to widespread doping violations, including an attempt to sabotage ongoing investigations by the manipulation of computer data, on 9 December 2019 the World Anti Doping Agency (WADA) banned Russia from all international sport for four years. As at the 2018 Winter Olympics, WADA will allow individual cleared Russian athletes to compete neutrally under a title to be determined (which may not include the name "Russia", unlike the use of "Olympic Athletes from Russia" in 2018). Russia later filed an appeal to the Court of Arbitration for Sport (CAS) against the WADA decision. The Court of Arbitration for Sport, on review of Russia's appeal of its case from WADA, ruled on 17 December 2020 to reduce the penalty that WADA had imposed. Instead of banning Russia from sporting events, the ruling allowed Russia to participate at the Olympics and other international events, but for a period of two years the team cannot use the Russian name, flag, or anthem and must present themselves as "Neutral Athlete" or "Neutral Team". The ruling does allow for team uniforms to display "Russia" on the uniform as well as the use of the Russian flag's colors within the uniform's design, although the name should be up to equal predominance as the "Neutral Athlete/Team" designation. Russia can appeal the decision. On 19 February 2021, it was announced that Russia would compete under the acronym "ROC", after the name of the Russian Olympic Committee. On aftermatch, the IOC announced that the Russian national flag would be substituted by the flag of the Russian Olympic Committee. It would also be allowed to use team uniforms bearing the words "Russian Olympic Committee", or the acronym "ROC" would be added. On 15 April 2021, the uniforms for the Russian Olympic Committee athletes were unveiled, featuring the colours of the Russian flag. On 22 April 2021, the replacement for Russia's anthem was approved by the IOC, after an earlier choice of the patriotic Russian war song "Katyusha" was rejected. A fragment of Pyotr Tchaikovsky's Piano Concerto No. 1 is used.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-тың сегіз Олимпиада медалі допингке байланысты мәселелерге байланысты тартылып алынды. Жүзуші Рик Демонттың жағдайында, АҚШ Олимпиада комитеті (USOC) оның 1972 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында алтын медаль жеңіп алғанын 2001 жылы мойындады. Демонт бастапқыда 4:00.26 уақытында алтын медальді жеңіп алған. Жарыстан кейін Халықаралық Олимпиада комитеті (IOC) оның алтын медалін алып тастады, себебі жарыстан кейінгі зәр сынағында тыйым салынған эфедриннің іздері табылды. Бұл эфедрин оның тағайындалған астмаға қарсы дәрісі – Marax құрамында болған. 400 метрге еркін жүзуден кейінгі оң сынақ нәтижесі оны бірнеше медаль алу мүмкіндігінен айырды, өйткені 1972 жылғы Олимпиада ойындарында басқа да жарыстарға қатысуға рұқсат берілмеді, соның ішінде ол әлемдік рекордты иеленген 1500 метрге еркін жүзуге де қатыса алмады. Олимпиадаға дейін Демонт өзінің астмаға қарсы дәрілерін медициналық ақпаратта дұрыс көрсеткен, бірақ USOC оларды IOC-тің медициналық комитетімен келісіп алмаған. Sports Illustrated журналына құжаттарды көрсетуден бұрын Эксум оларды USOC-қа қарсы сотқа беруге тырысты, ұйымды нәсілдік дискриминация жасады және оны жұмыстан заңсыз босатып, сынақтардың сәтсіздігін жасыруға талпынды деп айыптады. Денвердегі федералды сот дәлелдердің жетіспеуіне байланысты оның ісін қараусыз қалдырды. USOC оның талабын "негізсіз" деп атады, өйткені ол ұйымның допингке қарсы бағдарламасын тексеруге және спортшылардың ережелерге сәйкес таза екенін анықтауға жауапты болған. Карл Льюис өзіне тағылған есірткіге қатысты айыптауларға байланысты үнсіздігін бұзып, тыйым салынған препараттарға оң сынақ нәтижесі болғанын мойындады, бірақ ол АҚШ Олимпиада комитетінің жасырған "жүздеген" американдық спортшылардың бірі екенін мәлімдеді. Льюис 1988 жылғы АҚШ Олимпиадалық іріктеу кезеңінде үш рет оң сынақ нәтижесін көрсеткенін мойындады, бұл сол кездегі халықаралық ережелерге сәйкес 1988 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына қатысуына тыйым салуы керек еді. Бұрынғы спортшылар мен шенеуніктер USOC-тің жасырын әрекеттеріне қарсы шықты. "Мен көп жылдар бойы осылай өмір сүрдім. Бұл орын алып жатқанын білдім, бірақ спортшы ретінде ештеңе істей алмайсыз. Басқарушы органдар өздерінің міндетін орындап жатыр дегенге сенуіңіз керек. Ал олардың бұлай істемегені анық", - деді 1984 жылғы Олимпиада чемпионы, америкалық спринтер Эвелин Эшфорд. Эксумның құжаттары Карл Льюис 1988 жылғы Олимпиадалық іріктеу кезеңінде псевдоэфедрин, эфедрин және фенилпропаноламиннің минималды мөлшеріне оң сынақ нәтижесін көрсеткенін ашты. Бронходилататорлар суық тиген кезде қолданылатын дәрілерде де кездеседі. Ережелерге сәйкес, бұл оны Сеул Олимпиадасынан шеттетуге және алты айға жарыстан шеттетуге әкелуі мүмкін еді. Жеке сынақтарда тіркелген біріктірілген стимуляторлардың деңгейі 2 ppm, 4 ppm және 6 ppm болды. Льюис көрсеткен стимуляторлардың ең жоғары деңгейі 6 ppm болды, бұл 1988 жылы оң нәтиже ретінде қарастырылған, бірақ қазір теріс нәтиже ретінде қарастырылады. Эфедрин үшін қабылданатын деңгей миллионнан 10 бөлікке, ал басқа заттар үшін миллионнан 25 бөлікке дейін көтерілді. Сол кездегі IOC ережелеріне сәйкес, 10 ppm-ден төмен деңгейдегі оң нәтижелер қосымша тексеруге алып келеді, бірақ дереу шеттетуге себеп болмайды. Сан-Франциско университетінің медицина профессоры Нил Беновиц, эфедрин және басқа да стимуляторлар бойынша сарапшы, "Бұл [деңгейлер] суық тиген немесе аллергияға қарсы дәрі-дәрмектерді қабылдаған адамнан көрінеді және олардың еңбекке қабілеттілігіне әсері жоқ" деп келісті.

The United States has had eight Olympic medals stripped for doping violations. In the case of swimmer Rick DeMont, the USOC recognized his gold medal performance in the 1972 Summer Olympics in 2001, DeMont originally won the gold medal in 4:00.26. Following the race, the IOC stripped him of his gold medal after his post race urinalysis tested positive for traces of the banned substance ephedrine contained in his prescription asthma medication, Marax. The positive test following the 400 meter freestyle final also deprived him of a chance at multiple medals, as he was not permitted to swim in any other events at the 1972 Olympics, including the 1,500 meter freestyle for which he was the then current world record holder. Before the Olympics, DeMont had properly declared his asthma medications on his medical disclosure forms, but the USOC had not cleared them with the IOC's medical committee. Before showing the documents to Sports Illustrated, Exum tried to use them in a lawsuit against USOC, accusing the organization of racial discrimination and wrongful termination against him and cover up over the failed tests. the Denver federal Court summarily dismissed his case for lack of evidence. The USOC labelled his case "baseless" as he himself was the one in charge of screening the anti doping test program of the organization and clarifying that the athletes were cleared according to the rules. Carl Lewis broke his silence on allegations that he was the beneficiary of a drugs cover up, admitting he had failed tests for banned substances, but claiming he was just one of "hundreds" of American athletes who were allowed to escape bans, concealed by the USOC. Lewis has acknowledged that he failed three tests during the 1988 US Olympic trials, which under international rules at the time should have prevented him from competing in the 1988 Summer Olympics. Former athletes and officials came out against the USOC cover up. "For so many years I lived it. I knew this was going on, but there's absolutely nothing you can do as an athlete. You have to believe governing bodies are doing what they are supposed to do. And it is obvious they did not," said former American sprinter and 1984 Olympic champion, Evelyn Ashford. Exum's documents revealed that Carl Lewis had tested positive three times at the 1988 Olympics trials for minimum amounts of pseudoephedrine, ephedrine, and phenylpropanolamine, which were banned stimulants. Bronchodilators are also found in cold medication. Due to the rules, his case could have led to disqualification from the Seoul Olympics and suspension from competition for six months. The levels of the combined stimulants registered in the separate tests were 2 ppm, 4 ppm and 6 ppm. The highest level of the stimulants Lewis recorded was 6 ppm, which was regarded as a positive test in 1988 but is now regarded as negative test. The acceptable level has been raised to ten parts per million for ephedrine and twenty five parts per million for other substances. According to the IOC rules at the time, positive tests with levels lower than 10 ppm were cause of further investigation but not immediate ban. Neal Benowitz, a professor of medicine at UC San Francisco who is an expert on ephedrine and other stimulants, agreed that "These [levels] are what you'd see from someone taking cold or allergy medicines and are unlikely to have any effect on performance."

Қауымдастық футболы

Футболда допингке қатысты оқиғалар азаз болды, негізінен ФИФА-ның жарыстарда өнімділікті арттыратын препараттарсыз жарыстар өткізуде білім беру мен алдын алудың, сондай-ақ жарыс кезінде және одан тыс жүйелі бақылаудың маңызды рөл атқанатынына сенімділігінен. ФИФА басшылығы команда дәрігерлерімен бірлесіп допингсіз жарыстар үшін күреседі, олардан кез келген ФИФА Әлем чемпионаты алдында қан допингін тексеру үшін жүйелі қан сынағын қабылдауға келісім білдіретін бірлескен декларацияға қол қоюды талап етеді.

Әлем кубоктары

2013 жылдың тамызында жарияланған "1950 жылдан бүгінгі күнге дейінгі Германиядағы допинг" атты зерттеуде Германия құрамасының бірқатар ойыншылары 1954 жылғы әлем чемпионатында инъекция алғаны айтылды. Зерттеуде анаболикалық кезеңге дейінгі уақытты зерттеген Эрик Эггерс инъекцияларда дәрумен С болмағанына сенімді болды ("Олар апельсин жесе болған"), бірақ олардың құрамында Первитин болған деп болжады. Сондай-ақ, Первитин (күштеуші зат, сонымен қатар 2-дүниежүзілік соғыста сарбаздар арасында кеңінен қолданылған) 1940 жылдары неміс футболында кең таралғанын мәлімдеді. 800 беттен тұратын зерттеуді Берлиннің Гумбольдт университеті 450 000 евро қаржымен жүргізді. 1980 жылдардағы Алжир құрамасының мүшелері – Мохаммед Качи Саид, Джамель Менад, Тедж Бенсаула, Меди Сербах, Мохамед Чейб, Салах Ларбес, Абделькадер Тлемчани, өнімділікті арттыратын препараттар алғанын мәлімдеді. Олардың мүгедек балалардың әкесі болуының себебі осы препараттар болған деп күдіктенеді. Үш мүгедек баласы бар Чейб медициналық құжаттарды сұрағанда, олардың жойылғаны туралы хабарлады. Сол кездегі команда дәрігері Рашид Ханафи де күдікті жағдайларға күдікпен қарады. Ол CNN телеарнасына Рогов 1981 жылы бас жаттықтырушы болғаннан кейін ойыншылардың медициналық құжаттарына кіруіне рұқсат берілмегенін айтты. Команданың бас дәрігері Александр Табарчук тек дәрумендер бергенін мәлімдеді. Алжир 1982 жылы Гихонның ұятты оқиғасына ұшырады және сегіз жылдан кейін Африка Ұлттар Кубогын жеңіп алды. 1987 жылы Тони Шумахер Мексикадағы 1986 жылғы әлем чемпионатында ұлттық құрама ойыншылары қолданған гормондардың, таблеткалардың және инъекциялардың көп мөлшері туралы айтты (дәрігерлер тобының басшысы Лисен өзіне 3000 инъекция салды) (келесі тарауды қараңыз). Аргентина 1994 жылғы әлем чемпионатының Австралияға қарсы іріктеу ойынына дейін "қуатты кофе" ішкен, кем дегенде Марадона 2011 жылдың мамырында осылай мәлімдеді. Бұл олардың жылдамдықтарын арттыруы керек еді, бірақ сонымен бірге ұйқысыздыққа да себеп болды. Ол сондай-ақ, тек шешуші матчта (Австралияға қарсы) допингке қарсы бақылау болмағанын күдікті деп тапты. Сол кездегі AFA төрағасы Грондона Марадонаның бұрын есірткі қолданған тарихы болғандықтан, ол тесттен өте алмауы мүмкін болғандықтан тест жүргізілмегенін айтты. Марадона әлем чемпионатында допинг тестінен оң нәтиже көрсетті. 1998 жылғы әлем чемпионатынан кейін барлық допинг сынамалары жойылды. Егер де осындай жағдай "Тур де Франс" жарысында орын алған болса, Армстронгтың қолға түспеуі мүмкін еді, деп мәлімдеді WADA-ның бұрынғы директоры доктор Ален Гарнье. Сол кездегі спорт министрі Мари Жорж Баффет 1997 жылдың желтоқсан айында алдын ала хабарланбаған тест жүргізуді бастаған кезде өзін қысымға ұшыратқандарын еске алады. Содан кейін басқа алдын ала хабарланбаған тесттер жүргізілген жоқ. 1998 жылы "Лес Блюс" командасының дәрігері Жан Пьер Паклет өзінің кітабында "аномальді гематокрит көрсеткіштері" туралы айтты. Бұрынғы Англия құрамасының ойыншысы Гэри Невилл "кейбір ойыншылар француз дәрігері д-р Ружиеден инъекция ала бастады" деп еске алады. Кейбіреулер күш-қуатын сезінгеннен кейін, "Аргентинаға қарсы матч алдында дәрігерді көру үшін кезекке тұрды".

A study titled "Doping in Germany from 1950 to today", published in August 2013, stated that some members of the Germany national team received injections during their successful world cup 1954. Erik Eggers, who wrote about the preanabolic period in the study, was sure that the injections didn't contain vitamin C ("They could have just eaten an orange") but assumed that they contained Pervitin. It also stated that Pervitin (an upper, also used massively by soldiers in World War 2) was widespread in German football in the 1940s. The study, 800 pages in length and costing 450.000 Euro, was done by Berlin's Humboldt University and financed by the institute of sports science. Mohammed Kaci Saïd, Djamel Menad, Tedj Bensaoula, Medi Cerbah, Mohamed Chaib, Salah Larbès, Abdelkader Tlemçani, members of Algerias national side in the 1980s, claim that they were given performance enhancing drugs. They suspect this to be the reason why they all fathered disabled children. Chaib, father of three disabled children, demanded the medical records and was told they didn't exist anymore. Rashid Hanafi, team doctor back then, also suspected there were suspicious practices going on. He told CNN that he was "not allowed to take a look at the medical records of the players any more when Rogov took over as coach in 1981". Alexander Tabartschuk, main doctor of the team, said he only handed vitamins. Algeria fell victim to the Disgrace of Gijón in 1982 and won the African Cup eight years later. 1987 Toni Schumacher recounted a huge amount of hormons, pills and injections (Liesen, head of the doctor team, injected 3000 himself) being used by national players during the World Cup 1986 in Mexico (see next chapter). Argentina took "speedy coffee" before the qualifier for the world cup 1994 against Australia, at least this is what Maradona said in May 2011. It should make them run faster, but also caused sleeping problems. He also found it suspicious that only the deciding match (against Australia) had no anti doping control. Grondona, chairman of AFA back then, responded that there were no tests because Maradona, who already had a drug history, might not have passed. Maradona tested positive in the world cup. Right after the world cup 1998, all of the drug testing samples were destroyed. If the same would have happened in the Tour de France, Armstrong wouldn't have been caught, former WADA director Dr. Alain Garnier argued. Marie Georges Buffet, sports minister at that time, also recalls that she felt pressurised when she initiated an unannounced test in December 1997. There were no more unannounced tests after that. Jean Pierre Paclet, physician of Les Bleus in 1998, mentions "abnormal haematocrit values" in his book. Gary Neville, former English international, recalled that "some of the players started taking injections from ( ) a Frenchman called Dr Rougier". After some felt an energy boost, there was "a queue to see the doctor before the Argentina match".

Футбол клубтары

1960 жылдары «Интер» ең үлкен табысқа ие болды, ол «La Grande Inter» («Ұлы Интер») ретінде белгілі болды, және бұл Хеленио Эррера бас тренер болған кезде қол жеткізілді. Ол клуб сапында жеті жүлде жеңіп алды. 2004 жылы сол кезеңде «Интер» ойыншысы болған Ферруччо Маццола оны команда ойыншылары арасында, әсіресе «жаңа таблеткаларды сынап көру үшін жиі сынақ нысаны ретінде пайдаланылған» қосалқы ойыншыларды өнімділікті арттыратын препараттармен, соның ішінде амфетаминдермен қамтамасыз етуде айыптады. Ол команда мүшелерінің бірі оларды түкіріп тастағанын білгенде, оларды кофеге ерітіп, олардың ішілуін қамтамасыз етті, бұл тәжірибе «Herrera's Coffee» («Эррераның кофесі») деп аталды. 2010 жылы «Интер» Маццолаға сот процесі қозғады, бірақ сот оның айыптауларын негізді деп тапты. Оның бұл мәселені көтеруіне себеп болған нәрсе – бұрынғы командаластарының денсаулығындағы ауыр проблемалар және/немесе қазасы: Джулиано Таккола, сол кездегі команда капитаны Армандо Пиччи (36 жасында рактан қайтыс болды), Марчелло Джусти, Карло Тагнин, Мауро Бичикли, Фердинандо Минусси, Энеа Масьеро және Пино Лонгони. Ол олардың азаптарына препараттар себеп болды деп күдіктенді. 2015 жылы оның інісі Сандро, бастапқыда барлығын жоққа шығарған болатын, оқиғалар орын алғанын мойындады. 1970 жылдары куәгерлердің сөзіне сәйкес, өнімділікті арттыратын препараттар «Аякс», «Фейеноорд» және «АЗ Алкмаар» командаларында бәсекелестік матчтар кезінде, соның ішінде алғашқы екі команда жеңген 1970 және 1972 жылғы Континентаралық кубоктарда кеңінен қолданылған. Ян Петерс үлкен ойындар алдында препараттар қолданылғанын айтты. Олар жұмыс істегендей сезілді, себебі ол энергияның артуын және эйфорияны сезінді. «Аякс» клубының бұрынғы ойыншысы Джонни Реп «барлығы бірдеңе қолданды» деді. Ол 1979 жылдың 1 қарашасында оның командасы «Сен-Этьеннің» «Эйндховенге» қарсы матчы алдында барлық ойыншыларға инъекция жасалғанын еске алды. Ол кезде клубтың дәрігері болған Пьер Поти, ол стимуляторлармен жұмыс істегенін және олардың керемет әсерлерімен түсіндіргенін мәлімдеді. Сондай-ақ дәрігер Фриц Кессел 30 жыл бойы Нидерланды ұлттық құрамасында жұмыс істеді және 1974 және 1978 жылғы ФИФА Әлем чемпионаттарында препараттардың кең таралғанын айтты. Ол бұл туралы «Voetbal Myseries» кітабының авторы Гвидо Дерксенге айтты, ол ойыншылар «көптеген амфетаминдерді қолданды» деп жазды. Фрайбургтегі спорт медицинасының тергеу комиссиясы 1970 жылдардың соңында және 1980 жылдары «Штутгарт» және «Фрайбург» футбол клубтарының анаболикамен жұмыс істегенін мәлімдеді. «VfB Stuttgart» анаболиканы кем дегенде бір рет қайта тапсырыс берді. 1987 жылы Тони Шумахер Бундеслигадағы допингтің ұзақ дәстүрі туралы жазды, көптеген ойыншылар Каптагонды қабылдады деп мәлімдеді. Ол өзі де оны сынап көрді, нәтижелері: агрессияның артуы, ауырсыну сезімінің төмендеуі, зейінділіктің, сенімділіктің және төзімділіктің жоғарылауы. Бұған қоса, ұйқысыздық пайда болды. «Кёльн» қаласында ол әріптестерін дәрігерге апарып, оларға анаболика мен стимуляторларды дәрі-дәрмек және инъекция арқылы берді. Ұлттық құрамада ол «жүргізуші химик» және гормондарды қолдану туралы айтты. Пауль Брайтнердің қолдауына қарамастан, ол 544 ойыннан кейін «Кёльннен» кетуге мәжбүр болды. Кейіннен оның Бундеслигадағы допинг туралы мәлімдемелерін Пер Рентвед, Ханс Вернер Мурс, Дитер Шацшайдер, Ханс Йозеф Капеллман, Питер Нюррер, Бенно Мёльман, Уве Нестер, Питер Гейер (процедура, мөлшер және жанама әсерлер туралы айтқан), Юрген Рёбер, Юрген Штумм және Питер Хармс (екеуі де дәрігерлер) қолдады. «Ювентус» 1996 жылы УЕФА Чемпиондар лигасының финалында жеңіске жетті, бірақ допингке қатысты айыптаулардың салдарынан жеңіс даулы болып қалуда. «Ювентус» командасы эритропоэтин (ЭПО) қолданды деп айыпталып, 2004 жылы сотқа жіберілді. 2004 жылдың қарашасында клуб дәрігері Риккардо Агриколаға 22 айға бас бостандығынан айыру жазасы және 2000 евро айыппұл салынды, себебі ол 1994-1998 жылдар аралығында ойыншыларға өнімділікті арттыратын препараттарды, атап айтқанда ЭПО бергені үшін. Алдыңғы гематолог Джузеппе д'Онофрио орта қорғаушылар Антонио Конте мен Алессио Таччинардидің анемияның қысқа мерзімді кезеңдерін жеңу үшін ЭПО қабылдағандығы «практикалық түрде сенімді» екенін және тағы жеті ойыншының – Алессандро Биринделли, Алессандро Дель Пьеро, Дидье Дешамп, Димас, Паоло Монтеро, Джанлука Пессотто және Морено Торричелли – ЭПОны аз мөлшерде қабылдағандығы «өте ықтимал» екенін айтты. 2005 жылдың сәуірінде Спорттық төрелік соты мынадай консультативтік қорытынды шығарды: «Спорттық заңмен тыйым салынбаған және тыйым салынған препараттарға ұқсас немесе байланысты емес фармацевтикалық заттарды қолдану тәртіптік шаралармен жазаланбауы тиіс. Алайда, мемлекеттік соттың шешімі болсын болмасын, спорттық органдар спорттық заңмен тыйым салынған немесе допингке қарсы ережелерді бұзуды тәртіптік шаралар қабылдау үшін тергеуге міндетті». 2005 жылдың желтоқсанында Агрикола Туриннің апелляциялық сотынан тазаланды. 2007 жылдың наурызында Жоғарғы Кассациялық соттың соңғы шешімі мынадай мәлімдеме жасады: «1994 жылдан 1998 жылға дейін «Ювентус» ойыншыларының допингтік препараттарының оң нәтижесі анықталған жоқ, клуб атлеттеріне эритропоэтиннің сатып алынуы немесе берілуі сот процесінің ешбір құжатынан көрінбейді және сарапшының алыс мерзімде эритропоэтин беру мүмкіндігін анықтауы («өте ықтимал» және екі жағдайда «практикалық түрде сенімді»): сондықтан, ықтималдық емес, нақтылық туралы шешім қабылдауға мүмкіндік болмады». Сот шешімінде былай делінген: «Қабылданған қорытындыға жауап ретінде, аумақтық сот әртүрлі допингке қарсы протоколдарда белгіленген шектің артық мәндері болмағанын және «Ювентус» ойыншыларының жағдайы, орташа гематологиялық мәндерге және материалдық балансқа қатысты, ұлттық орташа халықтан ерекшеленбегенін атап өтеді». 2001 жылы екі ойыншының тестілерінде нандролон оң нәтиже көрсетті. 2013 жылы Фуэнтес «Реал Сосьедадтан» жылына 327 000 евроға дейін алғаны хабарланды. Бұл «Эрнст энд Янг» аудиторлары «Иньяки Бадиоланың», 2008 жылы клуб президентінің тапсыруымен анықталды. Дәрігердің құжаттарында бірнеше рет «RSOC» жазулары және «Asti шоттары» жазулары болды, бұл, ең болжанамалы, 2000 жылдан 2005 жылға дейін клуб президенті болған Астиасаранды білдіреді. 2003 жылы «Реал Сосьедад» Испания лигасында екінші орынды алды, титулдан екі ұпай қалып қойды. «Le Monde» газетіне сәйкес, бұл белгілі дәрігер «Реал Мадрид» және «Барселона» клубтарына да жұмысқа алынған. Олар жаттығу кестелері сияқты құпия құжаттарға қол жеткізді.

In the 1960s, Inter Milan has its greatest period of success known as [La] Grande Inter ("Great Inter"), achieved when Helenio Herrera was their manager. He won seven trophies with the club. In 2004, Ferruccio Mazzola, Inter player during that period, accused him of distributing performance enhancing drugs, including amphetamines, among the team players, especially the substitute players "who often served as guinea pigs for trying new pills and see if they worked." When he found out that some in the team were spitting them out, he dissolved them in coffee to make sure they were consumed, a practice known as Caffè di Herrera ("Herrera's Coffee"). In 2010, Inter sued Mazzola but lost the case, the court believed him. One of the reasons he spoke up were the serious medical conditions and/or deaths of some of his former members: Giuliano Taccola, then team's captain Armando Picchi (died aged 36 due to cancer), Marcello Giusti, Carlo Tagnin, Mauro Bicicli, Ferdinando Miniussi, Enea Masiero and Pino Longoni. He suspected the drugs to be the cause of their sufferings. in 2015, his brother Sandro, who denied everything at the beginning, admitted that the incidents happened. In the 1970s performance enhancing drugs were used on a regular basis according to witnesses of that period, mostly in Ajax, Feyenoord and AZ Alkmaar during competitive matches, including the 1970 and 1972 Intercontinental Cups won by the first two cited clubs. Jan Peters recounted drug use before the big games. They seemed to work as he felt energy boosts and euphoria. Johnny Rep, former Ajax player, claimed that "everyone was on something". He recounted injections for everyone on 1 November 1979, ahead of a match of his team, Saint Etienne, against PSV Eindhoven. Pierre Poty, who was physician of the club at that time, also revealed that he worked with uppers and reasoned it with the fantastic effects. Fritz Kessel, also physician, worked for the Dutch national side for 30 years and revealed that drugs were common in the 1974 and 1978 FIFA World Cups. He said that to Guido Derksen, writer of Voetbal Myseries, who wrote that players "consumed tons of amphetamines." An investigative commission of sports medicine in Freiburg claims that in the late 1970s and in the 1980s Stuttgart and Freiburg football clubs were operating with Anabolika. VfB Stuttgart reordered Anabolika at least once. In 1987, Toni Schumacher wrote about a long running tradition of doping in the Bundesliga, claiming that lots of players were taking Captagon. He himself experimented with it and the effects were: Increased aggression, lower pain threshold, increased focus, confidence and endurance. The by effect was sleeping problems. In Köln he was chauffeuring his colleagues to the doctor who gave them pills and injections, presumably anabolics and stimulants. In the national team he mentioned a "walking chemist" and hormone use. Despite being supported by Paul Breitner he had to leave Köln after 544 games. Later on, his statements about doping in the Bundesliga were supported by Per Roentved, Hans Werner Moors, Dieter Schatzscheider, Hans Josef Kapellmann, Peter Neururer, Benno Möhlmann, Uwe Nester, Peter Geyer (who talked about procedure, quantity and side effects), Jürgen Röber, Jürgen Stumm and Peter Harms (both medics). Juventus won the 1996 UEFA Champions League Final, but the victory remains controversial because of accusations of doping. The Juventus team has been accused of using erythropoietin (EPO) and the matter went to trial in 2004. In November 2004, club doctor Riccardo Agricola was given a 22 month prison sentence and fined €2,000 for sporting fraud by providing performance enhancing drugs, specifically EPO, to players between 1994 and 1998, Leading hematologist Giuseppe d'Onofrio said that it was "practically certain" that midfielders Antonio Conte and Alessio Tacchinardi had taken EPO to overcome brief bouts of anemia, and that it was "very probable" that seven other players – Alessandro Birindelli, Alessandro Del Piero, Didier Deschamps, Dimas, Paolo Montero, Gianluca Pessotto and Moreno Torricelli – had taken EPO in small doses. In April 2005, the Court of Arbitration for Sport gave the following advisory opinion, in part: "The use of pharmaceutical substances which are not expressly prohibited by sports law, and which cannot be considered as substances similar or related to those expressly prohibited, is not to be sanctioned by disciplinary measures. However, regardless of the existence or not of any judgement rendered by a State court, sports authorities are under the obligation to prosecute the use of pharmaceutical substances which are prohibited by sports law or any other anti doping rule violation in order to adopt disciplinary measures." In December 2005, Agricola was acquitted of the charges by Turin's court of appeal. In March 2007, in the final verdict by the Supreme Court of Cassation, stated: "that in the years of 1994 to 1998 there was no ascertained positive case of doping substances by Juventus players, that the purchase of erythropoietin or its administration to the athletes of the club does not emerge from any act of the trial, and that the same expert had identified the possibility of an administration of erythropoietin in distant terms from the sure evidence ("very probable" and in two cases "practically certain"): it is that there fore, the judgement of probability and not of certainty, did not allow for a statement of responsibility." The verdict also went on to say: "In response to the conclusion taken, the territorial court notes that there were no deferred values higher than the limits set in the various antidoping protocols and that the situation of the Juventus players, both with reference to the average hematological values, and in relation to that of material balance, did not differ from the national average population. In 2001, a couple of players tested positive for nandrolone. 2013 it had been announced that Fuentes received up to €327,000 annually from Real Sociedad. This was detected by auditors from Ernst & Young at the behest of Iñaki Badiola, president of the club in 2008. The documentation of the doctor also contained the inscriptions "RSOC" a couple of times and "Cuentas [bills] Asti" which most probably stands for Astiazarán, president of the club from 2000 to 2005. In 2003 Real Sociedad finished second in the Spanish League, missing the title by two points. The well known medic was hired by Real Madrid and FC Barcelona, too, according to Le Monde. They had access to confidential documents like training schedules.

Ultimate Fighting Championship (UFC) -ның жекпе-жегі

2013 жылдың желтоқсанында UFC жыл бойында барлық жекпе-жекшілерді кездейсоқ түрде допингке тексеру науқанын бастады. Алайда, кездейсоқ тестілеулер промоушен үшін мәселелі болды, өйткені допинг оң нәтиже берген жекпе-жекшілер жекпе-жектен алынып тасталуы керек еді, бұл жекпе-жек карталарына және төлемақымен көрсетілімдерге кері әсер етті. Егер UFC ауыстырушы жекпе-жекшіні таба алмаса, жекпе-жектер тоқтатылуы мүмкін еді. MMAjunkie.com сайтындағы Стивен Марокконың мәлімдемесіне сәйкес, бағдарлама басталғаннан бері кездейсоқ тестілеуден өткен UFC жекпе-жекшілерінің шамамен 31% өнімділігін арттыратын препараттар қолданғаны үшін тестіден өтпеді. Яғни, әрбір 16 кездейсоқ тексеруге шамамен 5 сәтсіз нәтиже келді. 2015 жылдың шілдесінен бастап UFC барлық комиссияларға әрбір жекпе-жекшіні әрбір турнирде допингке тексеруді ұсынды. Сол кезде UFC президенттерінің бірі болған Лоренцо Феритта: «Біз жекпе-жекшілердің 100 пайызы жекпе-жекке шыққан түні тексерілуін қалаймыз», - деді. Бұдан өзге, жекпе-жек кешіндегі бәсекелестерге арналған допингке қарсы тексеру процедураларына қосымша, UFC бас жекпе-жектерге немесе чемпионат жекпе-жектеріне қатысуға тиіс жекпе-жекшілерге қосымша тексеру жүргізеді. Бұл өнімділігін арттыратын препараттарға күшейтілген, кездейсоқ жарысқа қатыспаған кездегі тестілеуді қамтиды, онда несеп және қан үлгілері алынады. UFC сондай-ақ барлық потенциалды UFC жекпе-жекшілері промоушенмен келісімшартқа отырмас бұрын өнімділігін арттыратын препараттарға міндетті алдын ала тексеруден өтеді деп хабарлады.

Шыдамдылық спорт түрлері

Спортта өнімділікті арттыратын препараттарды қолдану спорттың көптеген түрлерінде күшейіп келе жатқан мәселеге айналды. Ол, спортшыға "таза" спортшыға қарағанда әділетсіз артықшылық беретін кез келген зат немесе препарат ретінде анықталады. Спортшыларға гидродинамикалық артықшылық сыйлайтын жүзу спортындағы "костюм" пайдалану, осы әділетсіз артықшылықты қамтамасыз еткендігі үшін халықаралық жарыстарда тыйым салынды. Спортшылар қолданатын препараттар спорт түрінің қажеттіліктеріне қарай әртүрлі болады. Эритропоэтин (ЭПО) көбінесе жоғары қызыл қан клеткалары деңгейін, яғни тотыққан қанды және жоғары VO2 макс деңгейін алуға тырысатын төзімділік спортшылары қолданады. Спортшының VO2 макс деңгейі жүзу, ұзақ қашықтыққа жүгіру, велосипед спорты, академик есу және шаңғы спорты сияқты төзімділік спорт түрлеріндегі жетістікпен тікелей байланысты. ЭПО соңғы кезде оның тиімділігі мен қан құю сияқты допингтің басқа тәсілдерімен салыстырғанда анықтау қиындығының төмен болуына байланысты төзімділік спортшылары арасында кеңінен таралды. ЭПО спортшылар тарапынан 1990-шы жылдарда кеңінен қолданылғанымен, 2002 жылға дейін препаратты тікелей анықтауға мүмкіндік болмады, себебі спортшыларды тексеруге арналған ерекше скринингтік процедура болған жоқ. Олимпиада ойындарындағы спортшылар ЭПО-ға қатысты қан және зәр сынақтарынан өтеді. Қатаң нұсқаулар мен регламенттер кейбір төзімділік спорт түрлеріндегі допинг қаупін азайтуға мүмкіндік береді.

Фестина ісі

1998 жылы Festina командасының барлық мүшелері команда машинасынан үлкен мөлшерде түрлі допингтік препараттар табылғаннан кейін Tour de France-тан шеттетілді. Команда директоры кейіннен кейбір велосипедшілерге тыйым салынған заттарды жүйелі түрде бергенін мойындады. Наразылық ретінде алты команда жарыстан шықты, оның ішінде полиция тергеуін өткізіп тұрған голландиялық TVM командасы да бар. Festina жанжалы велосипедші Марко Пантанидің жеңісіне көлеңке түсірді, бірақ ол өзі де кейіннен допинг-тесттен өтпеді. "Pot Belge" немесе "Бельгиялық қоспа" атты жаман атқа ие препарат кәсіби велосипед спортында ондаған жылдар бойы велосипедшілер мен қолдау қызметкерлерінің арасында таралды. 2003 жылғы әлем чемпионы, уақыттық жарыс бойынша Дэвид Миллер ЭПО қолданғанын мойындады, нәтижесінде оның титулынан айырылып, екі жылға жарыстардан шеттетілді. Роберто Херас 2005 жылғы Вуэльта а Эспанья жарысындағы жеңісінен ЭПО қолданғаны анықталғаннан кейін айырылып, екі жылға жарыстардан шеттетілді.

Флойд Лэндис

Флойд Лэндис 2006 жылғы «Тур де Франс» жарысының бастапқы жеңімпазы болды. Бірақ Лэндистің 17-ші кезеңде жеңіске жеткеннен кейін алынған зәр үлгісі екі рет тестілеуден өтті және құрамында тыйым салынған синтетикалық тестостерон табылды. Сонымен қатар, тестостерон мен эпитестостерон арақатынасы Дүниежүзілік допингке қарсы агенттіктің қағидаларында белгіленген лимиттен үш есе жоғары болды. Халықаралық велосипед спорты одағы оны 2006 жылғы «Тур де Франс» титулынан айырды. Екінші орын алған Оскар Перейро ресми түрде жеңімпаз деп жарияланды.

Лэнс Армстронгтың ісі

Ланс Армстронг 1996 жылы әлемде бірінші орын алды. Сол жылы ол ауыр мойын қатерлі ісігінен жазылып, рекордтарды жаңаруын жалғастырды және 2005 жылы жетінші рет "Тур де Франс" жарысын жеңіп алды. Ісіктен жеңгеннен және рекордтарды жаңартқаннан кейін оған допинг қолданды деген айып тағылды. Ланстың командаластары ЭПО (эритропоэтин) қолданғандары анықталды, бұл Армстронгқа қарсы айыптауларды күшейтті. 2012 жылдың 22 қазанында Ланс Армстронг 1998 жылдың 1 тамызынан бастап "Тур де Франс" титулдарынан ресми түрде айырылды. USADA және UCI шешімдеріне жауап ретінде Армстронг Ланс Армстронг қорынан кетті. Кейін ол Опра Уинфриге берген сұхбатында допинг қолданғанын мойындады.

Басқа төзімділік спорт түрлері

Триатлон бойынша 2004 жылы Гавайи Ironman жеңімпазы Нина Крафт ЭПО-ға оң сынақ нәтижесі көрсеткені үшін дисквалификацияланды. Ол допингке байланысты дисквалификацияланған жалғыз Гавайи Ironman жеңімпазы болып қала береді. Спорт заңгері Мишель Галлен допинг қолданған спортшыларды іздеудің қазіргі заманғы сиқыршылық аңшылыққа ұласқан деп айтты.

Шыдамдылық емес спорт түрлері

Дене күші басым спорт түрлерінде спортшылар дене күшін және бұлшық массасын арттыру қабілетімен танымал анаболикалық стероидтарды қолданады. Бұл препараттар организмде тестостерон мен дигидротестостеронның әсерін имитациялайды. Либидоның төмендеуі және эректильді дисфункция: әсіресе ароматизацияланатын андрогендік анаболикалық стероидтарды шамадан тыс пайдаланатын ерлерде жиі кездеседі, бұл эстроген деңгейінің жоғарылауына әкеледі. Эстрогеннің физиологиялық деңгейі қалыпты жыныстық функция үшін қажет болғанымен, жоғары дозалар және тестостерон мен эстрадиол арасындағы тепе-теңдіктің бұзылуы жыныстық дисфункцияға себеп болуы мүмкін.

Спорт ұйымдарының реакциясы

Көптеген спорт ұйымдары өнімділікті арттыратын препараттарды қолдануға тыйым салды және оларды қолданғандар үшін қатаң ережелер мен жазалар белгіледі. Халықаралық әуесқойлар федерациясы, қазіргі Әлемдік жеңіл атлетика федерациясы, спорттағы бірінші халықаралық басқарушы орган болды. 1928 жылы олар қатысушыларға допинг қолдануды тыйым салған, бірақ тестілеу мүмкіндігі шектеулі болғандықтан, спортшылардың таза екендігі туралы сөзіне сене алды. 1966 жылы ғана ФИФА және Халықаралық велосипедшілер одағы (Union Cycliste Internationale) ХАФ-қа қарсы допинг күресіне қосылды, ал келесі жылы Халықаралық Олимпиада комитеті де қосылды. Фармакологиядағы прогресс спорт федерацияларының қатаң тестілеу процедураларын енгізу мүмкіндігінен әрдайым озып кетті, бірақ 1999 жылы Әлемдік допингке қарсы агенттік құрылғаннан бері, допинг қолданушы спортшыларды ұстау тиімдірек болды. Спортшыларға алғашқы тестілеу 1966 жылғы Еуропа чемпионатында жасалды, екі жылдан кейін ХОК жазғы және қысқы Олимпиада ойындарында алғашқы допинг тестілеуін жүзеге асырды. Анаболикалық стероидтер 1970-ші жылдары кеңінен таралды, және оларды анықтау әдісі табылғаннан кейін 1975 жылы ХОК-тің тыйым салынған заттар тізіміне қосылды. Содан кейін Монреальдегі 1976 жылғы жазғы Олимпиада ойындары оларға тестілеу жүргізілген алғашқы Олимпиада ойындары болды. Допингке қарсы күресте әртүрлі спорт түрлері жылдар бойы әртүрлі дамыды. Жеңіл атлетика және велосипед спорты сияқтылары допингке қарсы күресте ерекше белсенділік танысты. Алайда, футбол және бейсбол сияқты спорт түрлері мәселені шешуге ешқандай әрекет етпейді және допингке қатысы бар спортшылар жазасыз қалуына жол береді деген сын бар. Кейбір сарапшылар допингті толықтай болдырмау мүмкін емес болғандықтан, барлық допингті заңдастыру керек деп санайды. Бірақ көпшілігі оған келіспейді, көптеген допингтік заттардың ұзақ мерзімді зиянды әсерлерін атап көрсетеді. Олардың пікірінше, допингті заңдастырса, барлық бәсекелес спортшылар препараттар қолдануға мәжбүр болады, бұл тең мүмкіндіктерді қамтамасыз етеді, бірақ денсаулыққа кең ауқымды зиян келтіреді. Бұл аргументке қарсы пікірде, допингке қарсы күш-жігер тестілеудің шектеулілігі мен оны іске асырудың жеткіліксіздігіне байланысты тиімсіз болды, сондықтан санкцияланған стероидтерді қолдану қазіргі жағдайдан көп айырмашылығы жоқ. Тағы бір көзқарас бойынша, допингті белгілі бір дәрежеде дәрілік препараттардың тізімі мен медициналық кеңес беру арқылы заңдастыруға болады, осылайша медициналық қауіпсіздік қамтамасыз етіліп, барлық қолдану туралы ақпарат жарияланады. Мұндай жүйеде спортшылар артықшылық алу үшін ресми шектеулерден асып түсуге тырысады, бірақ бұл тек болжам, өйткені препараттардың мөлшері әрдайым өнімділікпен тура пропорционалды емес.

Many sports organizations have banned the use of performance enhancing drugs and have very strict rules and penalties for people who are caught using them. The International Amateur Athletic Federation, now World Athletics, was the first international governing body of sport to take the situation seriously. In 1928 they banned participants from doping, but with little in the way of testing available they had to rely on the word of the athlete that they were clean. It was not until 1966 that FIFA and Union Cycliste Internationale (cycling) joined the IAAF in the fight against drugs, followed by the International Olympic Committee the following year. Progression in pharmacology has always outstripped the ability of sports federations to implement rigorous testing procedures but since the creation of the World Anti Doping Agency in 1999, it has become more effective to catch athletes who use drugs. The first tests for athletes were at the 1966 European Championships and two years later the IOC implemented their first drug tests at both the Summer and Winter Olympics. Anabolic steroids became prevalent during the 1970s and after a method of detection was found they were added to the IOC's prohibited substances list in 1975, after which the 1976 Summer Olympics in Montreal were the first Olympic games which tested for them. Over the years, different sporting bodies have evolved differently in the struggle against doping. Some, such as athletics and cycling, are becoming increasingly vigilant against doping. However, there has been criticism that sports such as football (soccer) and baseball are doing nothing about the issue, and letting athletes implicated in doping get away unpunished. Some commentators maintain that, as outright prevention of doping is an impossibility, all doping should be legalised. However, most disagree with this, pointing out the claimed harmful long term effects of many doping agents. Opponents claim that with doping legal, all competitive athletes would be compelled to use drugs, and the net effect would be a level playing field but with widespread health consequences. A common rebuttal to this argument asserts that anti doping efforts have been largely ineffective due to both testing limitations and lack of enforcement, and so sanctioned steroid use would not be markedly different from the situation already in existence. Another point of view is that doping could be legalized to some extent using a drug whitelist and medical counseling, such that medical safety is ensured, with all usage published. Under such a system, it is likely that athletes would attempt to cheat by exceeding official limits to try to gain an advantage; this could be considered conjecture as drug amounts do not always correlate linearly with performance gains.

Әлеуметтік қысымдар

Әлеуметтік қысым спортта допингке алып келетін факторлардың бірі болып табылады. Бұқаралық ақпарат құралдары мен қоғам бірлесіп ер және әйел бейнесінің қандай болу керектігін қалыптастырады. Жасөспірім спортшылар БАҚ-та көргендеріне үнемі ықпал етеді, ал кейбіреулері қоғам Джудит Батлердің жыныстың өнер көрсету актісі ретіндегі анықтамасын қолдайтындықтан, идеалды бейнеге қол жеткізу үшін шектен шығатын шараларға барады. Онлайн бодибилдинг қауымдастығында жасалған зерттеуде әлеуметтік қысымның мысалдары келтірілген, онда бодибилдерлер допинг қолданған, себебі олар мұны қауымда қабылдану және өзін-өзі растау үшін міндетті қадам деп санаған. Сонымен қатар, қоғамның "жеңіс – бәрінен маңызды" деген ұстанымын қабылдауы көптеген спортшыларды допингке итермелейді, олар ұсталмайтындарын үміттенеді.

Физикалық қысым

Элитті спортшылардың қаржылық бәсекелестік мотивациясы оларды допингке итермелейді, және бұл мотивациялар ойын-сауықпен айналысатын спортшылардың мотивацияларынан өзгеше. 40 адамға жасалған тағы бір зерттеуде, спортшылар өнімділікті арттырушы препараттарды жарақаттарды емдеу үшін қолданғандықтан, элиталық спортпен байланысты экономикалық сыйлықтар үшін бәсекеге қабілетті болуға тырысқандары анықталды. Денеге қатысты қысымдар көбінесе белгілі бір дене бітімін қалыптастыруға бағытталған әлеуметтік қысымдармен үйлеседі. Мысалы, бұл жағдайды бұлшықет дисморфиясы мысалында қарастыруға болады, онда спортшы функционалдық қажеттіліктер мен өзін қабылдау үшін бұлшық еттерінің көбірек дамуын қалайды. Бұл, препарат адамға өте күшті сезім беруі мүмкін деген психологиялық оймен байланысты.

Допингке қарсы ұйымдар мен заңнама

1999 жылы Халықаралық Олимпиада комитетінің бастамасымен спортта допингке қарсы күресу мақсатында Дүниежүзілік допингке қарсы агенттік (WADA) құрылды. 1998 жылғы жазда велоспорттағы допингтік даудан кейін Халықаралық Олимпиада комитеті (ХОК) спортта допингке қарсы күресті насихаттау, үйлестіру және бақылау үшін WADA құру туралы шешім қабылдады. WADA штаб-пәтері Канаданың Монреаль қаласында орналасқан. WADA – допингке қарсы күрестегі жоғары халықаралық орган, оған допинг-тест жүргізуге және қандай заттардың қолданылуына тыйым салынғанын анықтауға рұқсат берілген. 2011 жылдың ақпан айында АҚШ Олимпиада комитеті мен Жарнамалық кеңес жасөспірімдерге бағытталған «Play Asterisk Free» атты стероидтерге қарсы науқанды іске қосты. Бұл науқан алғаш рет 2008 жылы «Жұлдызша болма!» деген атпен басталған. 2012 жылдың қазан айында USADA велосипедші Ланс Армстронгқа қатысты допингтік айыптамаларын растайтын дәлелдерді жариялады. USADA бас директоры Трэвис Тигарттың сөзіне сүйенсек, Армстронгқа қарсы дәлелдерге «өнімділікті арттыратын препараттарды қолдану, иелену және таратуды дәлелдейтін ғылыми деректер мен зертханалық тесттердің нәтижелері» кіреді. 1989 жылдың 1 қарашасында АҚШ сенаторы Джозеф Байден S. 1829 заң жобасын ұсынды – «1989 жылғы Стероидтерді тасымалдау туралы заң». Заңның мақсаты қарапайым: «стероидтерді қолдануды одан әрі шектеу үшін бақыланатын заттар туралы заңға толықтырулар енгізу. Анаболикалық стероидтерді II тізілімдегі бақыланатын заттар ретінде белгілеу арқылы заңсыз стероидтерді қолдануға қарсы күшті шаралар қабылданады» (Сенаттың Әділет комитеті, 2002, 282-бет). 2021 жылдың қаңтарында Кения үкіметі допингке қарсы заң жобасын бірауыздан қабылдады, бұл елге 2021 жылғы допингке қарсы әлемдік кодекс талаптарына сәйкес келуге мүмкіндік береді. 2021 жылдың сәуірінде АҚШ Сенаты «АҚШ Допингке қарсы агенттігін қайта уәкілеттендіру туралы 2021 жылғы заңды» қабылдады.

Зәр сынамасы

Допингтік бақылаудың қалыпқа келген ережелеріне сәйкес, спортшыдан зәр сынамасы алынады, ол екіге бөлінеді. Әр бөлігі А және В сынақтары ретінде белгіленген, бірдей бірегей идентификациялық нөмірмен жабық контейнерлерде сақталады. Егер спортшының А сынамасы тыйым салынған затқа оң нәтиже көрсетсе, А сынағында да сол нәтиже расталғаннан кейін, оның В сынамасын да талдау сұралады. Егер В сынамасының нәтижелері А сынамасының нәтижелерімен сәйкес келсе, спортшының тесті оң нәтиже бергені деп есептеледі, әйтпесе, нәтиже теріс болады. Бұл растау процесі жеке тұлғаның қауіпсіздігін қамтамасыз етеді.

Спортшының биологиялық паспорты

Спортшының биологиялық паспорты – спортта допингпен күресу мақсатында спортшының қай жерде екенін қадағалауға арналған бағдарлама. Бұл спортшының қайда болса да бақыланып, допингке қарсы тестілеуден өтуі мүмкін, ал алынған деректер оның бұрынғы допинг-тест нәтижелерімен салыстырылады. Аталған шара жеке адамның құпиялылығын бұзу болып есептелуі мүмкін екендігі жөнінде пікірталас жүріп жатыр.

Сынақтарды жалғандау

Тестілеудің оң нәтиже беруін болдырмау үшін спортшылар түрлі тәсілдерге жүгінеді. Ең көп таралған тәсілдерге мыналар жатады: Зәр алмастыру, яғни кір зәрдің орнын ешқандай тыйым салынған препарат қолданбаған адамның таза зәрімен ауыстыру. Зәр алмастыру катетер арқылы немесе "The Original Whizzinator" сияқты жасанды мүшелердің көмегімен жасалуы мүмкін. Зәр алғанға дейін организмді тазалау үшін қолданылатын диуретиктер (бұл тәсілге қарсы күресу үшін олардың өзі де тыйым салынған препараттар тізіміне енгізілген). Қан құю, бұл қанның оттегі тасымалдау қабілетін арттырып, дәрілер қолданбастан-ақ төзімділікті жоғарылатады, соның салдарынан оң нәтиже беруі мүмкін препараттарды пайдаланусыз шыдамдылықты арттырады. Жарықтандыру кезеңінде тексеруден қашу үшін спортшылар өзін қолжетімсіз етеді. Мұны болдырмау үшін спортшылар өз орналасқан жерін кез келген уақытта хабарлауға міндетті. Егер спортшыны бір жыл ішінде үш рет таба алмаса, жоспарланған допингке қарсы тест өткізілмегені допингке қарсы бұзушылық деп есептеледі, бұл тестілеуден бас тартумен тең. Спортшылар өз орналасқан жерлерін хабарлауы тиіс "ADAMS" деп аталатын веб-сайт және телефон қосымшасы бар.

Қолданылу мерзімі

Дональд Берри Nature журналында жазған мақаласында көптеген стандартталған тесттердің дұрыстығына қатысты туындауы мүмкін мәселелерге назар салды. Берри өзінің мақаласында, бірге келген редакциялық мақалада сипатталғандай, допингке қарсы күрес саласындағы органдар тест нәтижесінің оң немесе теріс екенін анықтау үшін қолданылатын критерийлерді жеткілікті түрде анықтамаған және жарияламаған деп мәлімдейді, бұл критерийлердің бір бөлігі белгілі бір затты қабылдаған шағын топтағы еріктілерді сынау арқылы калибрленеді. [Берри] жеке зертханалар осы анықтау шектерін үлкен топтарда, оларға допинг қолданғандары мен қолданбағандары кіретін, жарыс кезіндегі жағдайды нақты бейнелейтін, көзі бүркеленген жағдайларда тексеруі керек деп санайды. Редакциялық мақаланың соңында былай делінген: "Nature тұжырымдамасы бойынша, мұндай қатаң тексерусіз белгілі бір метаболиттердің «заңды шектерін» қабылдау қазіргі ғылымның негізгі стандарттарына қайшы келеді және жалған оң және жалған теріс нәтижелердің көрсеткіштерін ешқашан білмейтін кездейсоқ тестке әкеледі". Спорт зерттеушісі Вернер Моллер қоғам спортшылардан моральдық талаптарды талап ететінін, бірақ өзі осы талаптарға бағынбайтынын айтады, бұл екіжүзділікке ұласады. Fox Sports жазушысы Джен Флойд Энгель мақаласында: "Біз фармакологиялық қоғамда өмір сүреміз. Біз қысқа жолдарға толы қоғамда өмір сүреміз, бұрыштап, жасанды нәрселерді арттырып, спортты алдаудың зұлым империясына айналды дегенді әлдеқашан жеткізуге тырысып жатырмыз. Шындығында, спортшылар көптеген адамдар сияқты күн сайын тойлап, көретін нәрсені жасап жатыр" деді. Әлеуметтанушы Эллис Кэшмор допинг деп есептелетін нәрсенің тым ерікті екенін айтады: қан құюға рұқсат жоқ, бірақ қан жасушаларының санын арттырудың басқа әдістері, мысалы, гипобарикалық камераларға рұқсат бар. Басқа ғалымдар да осыған ұқсас пікірлер білдірген. 2023 жылы австралиялық бизнесмен Арон Д'Суза допингке рұқсат беретін жаңа спорттық іс-шара – «Жақсартылған ойындарды» жариялады.

Заңдық

Спорттық басқару органдарының допингке қарсы саясаты жергілікті заңдармен келіспеуі мүмкін. Көрінетін жағдай – Ұлттық футбол лигасының (NFL) тыйым салынған заттармен ұсталған ойыншыларды шұғыл тоқтатуға келмеуі, себебі федералды сот жергілікті еңбек заңдары NFL-дің допингке қарсы ережелерінен басым екенін анықтады. Бұл шараны Ұлттық футбол лигасы ойыншылар қауымдастығы қолдады. Допинг қолданған спортшылар жергілікті және жеке спорттық басқару органдарынан жаза тартуы мүмкін. Анаболикалық стероидтардың құқықтық статусы елден елге өзгеше. Аралас жекпе-жектерде (мысалы, UFC) өнімділікті арттыратын препараттарды қолданғандар S 209 заң қабылданғаннан кейін азаматтық және/немесе қылмыстық жауапкершілікке тартылуы мүмкін. Егер спортшының денсаулығын қалпына келтіру үшін тыйым салынған препаратты қабылдауы қажет болса, белгілі бір жағдайларда емдік қолдануға рұқсат берілуі мүмкін.