Кіріспе

ARA San Luis (S 32) – Аргентина Әскери-теңіз күштерінің 209 типті дизельдік су асты кемесі. Германияда салынған Сан-Луис 1974 жылы қолданысқа берілді. Фолкленд соғысы кезінде су асты кеме Корольдік теңіз күштеріне қарсы операция жүргізді, бірақ британдық фрегаттардың бірнеше су астына қарсы шабуылынан күшін жоғалтты. Сан-Луис 1997 жылы толық емес жөндеуден кейін қызметтен шығарылды; 2020 жылға дейін оның корпусы Domecq Garcia кеме құрылыс шебінде (Tandanor) сақталып тұрды. Аймақтағы барлық британдық әскери кемелерге хабарлау мақсатында. Фолкленд аралдары маңындағы теңіз, тереңдік және температуралық жағдайлар дизельдік су асты кемелер үшін қолайлы, ал су астына қарсы кемелер үшін қиын болды. Корольдік теңіз күштерінің (RN) ұшақ тасымалдауыштары және Сан-Луис үшін басым нысаналар болды. Сан-Луис RN тасымалдауыштарын табуға және шабуылдауға қабілетті ме деген мәселеде пікір қақтығыстары бар. Бұл мәселелерге байланысты, RN ұшақ тасымалдауыштары Sea Harrier-дің қашықтығымен, аргентиналықтардың RN кемелерінің спутниктік байланысын ұстауымен және белгілі бір деңгейде кеңестік барлау көмегімен анықталған секторларда Фолкленд аралдарының шығысында жұмыс істеуге шектелді. Сан-Луис соғыс кезінде Корольдік теңіз күштерінің кемелеріне екі рет шабуыл жасағанын хабарлады. 1 мамырда фрегаттар Сан-Луисті іздеуге жіберілді, ол сол кезде Стенлидің солтүстігінде болды. Сан-Луис британдық газ турбиналық соғыс кемесі мен Sea King тікұшақтарын іздеу кезінде пассивті сонар арқылы анықтаған неміс жасалған SST 4 торпедасын атқанын хабарлады. Торпеда нысананы өткізіп алды, себебі қашықтық, компьютерлік отты басқару жүйесінің бұзылуы, гироскоптың дұрыс орнатылмауы және бағыттау сымының жыртылуы мүмкін. Дегенмен, сарапшылар MK 37-ді жақын қашықтықта шабуылдау немесе кемеге қарсы қолдану сәтті болуы мүмкін деп санайды. Бриллиант кемесіндегі сонар операторлары SST 4 дыбысын естігенін және растағанын мәлімдеді. Бриллиант, Ярмут және Hermess 826 теңіз әуе эскадрильясының үш Sea King тікұшағы 1 мамырдағы қысқа Антарктидалық түндің алдында 20 сағат бойы тереңдік зарядтарын, минометтерді және торпедаларды қолданды. 209 типті су асты кемесін іздеуге көптеген киттер мен киттердің құлған қалдықтары кедергі келтірді, оларды су асты кемелерінен ажырату қиын болды. Сан-Луис екінші дүниежүзілік соғыстағы неміс су асты кемелерінің тактикасын қабылдады және британдық фрегаттардың қызығушылығын тудырған аймақтан алшақтап, теңіз түбіне жатты, онда ол өшті. Ұзаққа соқпаған Фолкленд соғысы кезінде АҚШ Корольдік теңіз күштеріне 200 Mk 46 торпедасын берді, ол 209 типті су асты кемесінің ықтимал дыбысын анықтау үшін 50 Mk 46 торпедасын жұмсады. Корольдік теңіз күштері флотының құрамында болған, бірақ британдық барлау қызметімен қару-жарағының тиімділігі шектелген су асты кемесін ешқашан анықтаған жоқ. Сан-Луис 10 мамыр күні түнде қайтадан шабуыл жасады. Фрегат Фолкленд шығанағына өтіп, жолда аргентиналық сауда флотының кемесін баттырды. "Алакрити" таң атпай каналдан шығып кеткен кезде, оны арнайы топқа қайтару үшін бауырлас кеме күтіп тұрды. Сан-Луис екі кемені анықтап, екі SST 4 торпедасын атты, олардың бірі түтігінен шықпады; екіншісі, көрінеу, "Arrows" торпедаға қарсы шараларымен жеңілді. Торпеда Жебе кемесінің сүйрейтін алдағышына тиді. Кейінгі қарсы шабуылда Сан-Луис 25 сағаттық қуғыннан аман қалды, оның ішінде тереңдік зарядтары қолданылды. Торпедалар мен торпеда жүйелерінде бірнеше проблемалар болды; әсіресе, торпедалар дұрыс дайындалмаған және атылғаннан кейін өздерін қаруландырмаған, сондықтан олар нысанаға тисе де жарылмайды. Бұрынғы өткізіп алулар үйге тиіп, жарылмаған торпедалардың салдарынан болған болуы мүмкін деген болжам бар. Сан-Луис арнайы топқа үлкен қиындық тудырды. Аргентиналық су асты кемесі төндірген қауіп Корольдік теңіз күштерін 1982 жылдың 12 мамырында және 18 мамырында теңізге құлап кеткен екі Sea King тікұшағын құтқару жұмыстарын тоқтатуға мәжбүр етті. Екі ұшақ та теңізшілердің оқ-дәрісінен құлап кетті. Сан-Луис 17 мамырда қару-жарақ жүйесін жөндеу үшін Пуэрто-Белграноға оралды және соғыс аяқталғанға дейін жұмыс істемеді.

Соғыстан кейінгі

1997 жылы "Сан-Луис" кемесі күрделі жөндеуден кейін қолданудан шығарылды. Оның корпусы Буэнос-Айрестегі Танданор кеме құрылыс-жөндеу кешенінде сақтаулы тұр.