Кіріспе

DC Comics-тің ойдан шығарылған кейіпкері Ұзын Адам (Randolph William "Ralph" Dibny) – DC Comics баспасынан шыққан американдық комикстерде кездесетін суперқаһарман. Ол алғаш рет The Flash #112 (25 ақпан 1960 жыл) комиксінде пайда болды. Персонаж алғаш рет The CW телеарнасының Arrowverse телесериалындағы The Flash сериалында Хартли Сойер ойнаған рөлі арқылы көрінді.

Жариялану тарихы

Ұзын Адам жазушы Джон Брум және суретші Кармин Инфантино тарапынан жасалды, Флэш үшін жаңа көмекші кейіпкерді қалаған редактор Джулиус Шварцтың маңызды үлесімен. Джулиус Шварц Ұзын Адамның тек Пластик Адам қол жетімді екенін түсінбегендіктен жасалғанын айтты, себебі DC 1956 жылы басқа Quality Comics мүліктерімен бірге оның құқығын алған. Дегенмен, Инфантино мен сызғыш Мёрфи Андерсон Пластик Адамды ешқандай нәрсеге сілтеме ретінде пайдаланбағанын мәлімдеді. 2000 жылы шыққан «Кармин Инфантиноның таңғажайып әлемі» атты автобиографиясында суретші былай деп жазды: «Маған Ұзын Адам өте ұнады, себебі ол күлкілі болды және мен комедияны салуды ұнататынмын. Бұл менің сүйікті комикстерімнің бірі болды, өйткені ол комиксте анимацияға ең жақын нәрсе еді. Мен комикс форматының шектерін сынап көруді ұнататынмын және бұл комикс маған мұны жасауға мүмкіндік берді». Ұзын Адам Detective Comics журналында жеке қосымша бөлім алды, онда ол сирек кездесетін құпияларды ұнататын және оларды іздеу үшін әйелімен бірге Америка Құрама Штаттарын аралап саяхаттайтын детектив ретінде қайта бейнеленді. Кейде олар әлемді аралап, Бэтмен, Жасыл Фонарь, Атом және Затанна сияқты басқа DC супергеройларымен кездесетін. Бұл бөлім 60-шы жылдардың соңында және 70-ші жылдар бойында үзіліспен жарық көрді. Алайда, 1973 жылы ол Америка Әділет Лигасының мүшесі болды және 1973 жылдан 1995 жылға дейін көбінесе сол журналда пайда болды.

Ойдан шығарылған кейіпкер өмірбаяны

Жасөспірім кезінде Ральф Дибни иілгіштік және шапшаңдық танытатын адамдар – контуртисттерге қызығушылық танытқан. Ол дене илеушілердің барлығы "Gingold" деп аталатын танымал сусын ішетінін білген. Ральф химияны оқып, Юкатанның сирек кездесетін "джинго" жемісінен аса концентрленген экстракт жасауға кірісті, осылайша ол иілгіштікке ие болды. Алғашқы рет пайда болғанда Флэш Ұзын Адамды бірнеше қылмысқа қатысқан деп күдіктенді, бірақ ол қылмыскерлерді ұстауға көмектеседі, олар оны жала жауып ұстау үшін тікұшақ қолданғанын айтады. Ральф Дибни – өз кімдігін көпшілікке ашқан алғашқы күміс дәуірдегі DC батырларының бірі, сондай-ақ сүйіктісіне үйленген алғашқылардың бірі. Бэтмен, Жасыл Фонарь, Атом, Затанна және Америка Әділет Лигасы сияқты бірнеше супергеройлермен бірлесіп жұмыс істегеннен кейін ол командаға қосылды. Көп ұзамай оның әйелі Сью Дибни де команда мүшесі болды. Бұл жұбайдың тұрақты, бақытты және қиындықтарсыз некеде болуы да ерекшеленді – супергерой комикстерінің драмалық тарихындағы сирек кездесетін жағдай.

Тұлғалық дағдарыс

Ральф Дибни "Санақты дағдарыс" оқиғаларында орталық рөл атқарды, ал сериалдың басты арқасы Сью Дибнинің қазасына байланысты болды. Ральф пен Сью арасындағы дені сау, тұрақты қарым-қатынас, оның өліміне соққан және одан туындаған оқиғалар серия бойында басқа JLA және JSA мүшелерінің (сондай-ақ, шамалы дәрежеде суперзұлымдардың мүшелерінің) жеке қарым-қатынастарын зерттеу үшін маңызды баяндау құралы ретінде қолданылды. Сьюдың қазасы Ральфке тигізген әсері (әсіресе Сью сол кезде жүкті болғандығымен байланысты) "Санақты дағдарыс" оқиғаларынан кейін оның мінезін едәуір өзгертіп, ақырында апталық 52 сериясының соңында толыққанды өзгеріске ұшырады. Ральф пен Сью "Әділет лигасының" бір тармағы – "Супер достары" құрамында "Бұрынғы Әділет лигасы" атты мини-серияда және оның жалғасы "Мен бұл Әділет лигасы емес екеніне сенбеймін" JLA: Classified #4–9 басылымдарында пайда болды. Соңғы арқа "Санақты дағдарыс" оқиғасынан бұрын жасалды, бірақ кейін жарияланды. "Мен бұл Әділет лигасы емес екеніне сенбеймін" атты әзіл Сьюдың жүкті болу мүмкіндігін қамтиды.

52- ші

2006 жылғы 52 апталық серияда қайғыға батқан Ральф Дибни Суе қабірінің тасын Суперменнің "S" символының кері нұсқасымен – қайта тірілудің криптондық символымен – бүлдіргені туралы хабарланған кезде өзін-өзі өлтіруді ойлап жатыр. Ол Кэсси Сэндсмаркпен кездеседі, ол Дибниге Супербойды қайта тірілтуге сенетін сектаға кіргенін айтады. 11-ші аптада, кейбір секта мүшелерін қорқытып, қуғаннан кейін, ол Opal City-дегі сақтау контейнеріне біреу кіріп, Сьюдың киімдерін ұрлап кеткенін естіп біледі. 12-ші аптада Ральф Керемет қызды табады, ол оған киім мен сақинаны Сьюдың көшірмесін жасау үшін ұрлағанын айтады. Ол оны рәсімге шақырады. 13-ші аптада Ральф рәсімге барады. Метаморфо, Жасыл жебе, Зауриел және Хал Джордан онымен бірге келеді. Дибни мен оның достары алғашқы келісімге қарамастан, рәсімді бұзады, бірақ Сьюдың мүсіні Дибниге қарай қозғалып, күйіп жатқанда оны шақырады; Дибни салдарынан жүйкелік құлауға ұшырайды. 18-ші аптада Croatoan Society-нің басқа мүшелері (Детектив Шимпанзе, Терри Тризең және Эдогава Сангаку) Тим Тренчті Доктор Фэйттің каскасы, Набумен бірге өлген күйде табады. Ральф тергеуге келіп, Шэдоупакттан, детектив Шимпанзенің басқа тобынан көмек сұрайды. Доктор Фэйттің каскасынан шыққан дауыс, топтың басқа мүшелері естімеген, Дибниге сөйлейді және егер ол белгілі бір құрбандықтар жасаса, оның тілектерін орындауға уәде береді. Дибни каскамен бірнеше мәдениеттердің арғы өмірінен өтеді, онда оған сиқырды қолдану туралы ескертіледі. 27-ші аптада Спектр Сьюды қайта тірілтуге уәде береді, егер Дибни Жан Лорингтен кек алса, бірақ Дибни мұны істей алмайды. 32-ші аптада Ральф Нанда Парбатқа барады және Йетимен шайқасады. Кемелді Дәрігер құтқаруға келеді. Ол да, Йети де Қытайды қорғайтын Ұлы Ондықтың мүшелері. Нанда Парбатта Рама Кушна Дибниге: "Аяғы жазылған" дейді. 42-ші аптада Дибни Доктор Фэйттің мұнарасында болады. Ол Сьюды қайта тірілту үшін сиқырды бастайды, Тағдырдың каскасын киіп, оны атып, Набу ретінде кейіптенген Феликс Фаусты ашады. Фауст Дибнидің жанын Неронға өз бостандығы үшін айырбастауды жоспарлаған. Ральф Фаусттың кім екенін біраз уақыттан бері білетінін және мұнараны қоршап тұрған байлау сиқырының сиқырдың кез келген жағымсыз әсеріне қарсы емес, Фаусты тұтқындауға арналғандығын айтады. Нерон Дибниді өлтіреді, бірақ тым кеш түсінеді, байлау сиқыры тек Дибнидің бұйрығына ғана жауап береді: Ральф өлімі арқылы Фауст пен Неронды мұнарада мәңгілікке қамап қояды, бірақ оның осылай істеу әдістері белгісіз. Кейіннен оның рухы әйелімен қайта қосылған көрінеді. Алайда, Нерон бірден қашып құтыла алады. "Қара Адам: Қара дәуірлер" мини-сериалында Фаусттың ақыл-ойына бақылау жасайтын Қара Адам мен қайта тірілген Изистің көмегімен қашып құтылуы көрсетілген. Бұл оқиғалар кері санаудан бұрын орын алады, бұл Фаусттың бірнеше апта ғана болғандығын көрсетеді. 52-ші аптаның соңында Дибнидің сиқырлы, тілектерді орындайтын тапаншасы ("Флэштің өмір тарихындағы" "Анселмо ісі" естелігі) жұмыс істегендігі белгілі болады – Ральфтің соңғы тілегі әйелімен қайта қосылу, тіпті өлімде де. Ральф пен Сью енді жынды детективтер ретінде қайта қосылды, олар жаңадан пайда болған паранормальді құбылысты зерттейтін мектепте.

Қараңғы түн

Blackest Night #0-де Ральф пен Сью Дибнидің қабірлері Black Hand дұға оқыған кезде көрсетіледі. Басылымның соңында (Қара фонарь корпусының жарнамалық суретінде) оның қолы қабірден шығып тұрғанын анық көруге болады. Ральф пен Сьюдің денелері Қара фонарь ретінде қайта тірілгені және Хокман мен Хокгёрлге шабуыл жасағаны белгілі болады; Ральф Хокманды найзасымен ұрып, одан кейін Хокманның жүрегін жұлып алады. Содан кейін олар Готэм қаласында Марс аңшысы, Хокман, Хокгёрл және От дауылдарымен бірге Флэш пен Жасыл шамды өлтіруге дайындалып жатқан Қара фонарьлардың арасында көрінеді. Олар екеуі де Индиго тайпасы олардың жүзікшелерін жойғанда күлге айналады. Соңғы шайқаста Флэш Ральф пен Сью Ақ Ие қайта тірілткендердің қатарында бар ма деп қарап шығады, бірақ Жасыл шам олар қайта келмейтінін айтады.

Жаңа 52

2011 жылдың қыркүйегінде "Жаңа 52" DC комикстерінің тарихын жаңартты. Осы жаңа уақыт желісінде Ральф Дибни "Құпия Алтылық" тобындағы бұрынғы мүше ретінде, "Дэмон Уэллс" деген атпен, немесе "Үлкен атқыш" деген лақап атымен көзге түседі және бұл команданың осы нұсқасында "Күлкілі құс" рөліндегі Аңқайырға есеп береді. Әйелімен қайта табысқаннан кейін, Дибни "Secret Six" (4-том) 12-шы санында костюмдік "Созылған Адам" рөлінде қайта оралады.

Күштері мен қабілеттері

Ұзын Адам Гинголь деп аталатын сусынның тазартылған түрін ішу арқылы қабілеттерін алды, оның құрамында (құрамында) гинго жемісінің экстракты бар. Invasion #3 комиксінде ол метаадам екені және Гингоид эликсирі оның жасырын гендерімен әрекеттескені анықталды. Кез келген қарапайым адам мұндай күшті экстрактты ішкеннен кейін дамыта алмайды. Шындығында, көптеген адамдар жоғары концентрацияланған Гингольдқа қатты аллергиялық реакция береді. DC Ұлымында Гингольдты қолданатын жалғыз кейіпкер – 1940 жылдан бері осы қосымшаны пайдаланатын Hero Hotline ұйымының мүшесі Стретч. Аты айтып тұрғандай, Ұзын Адам өзінің аяқ-қолдарын және денесін адамнан асып түсетін ұзындықтарға және өлшемдерге дейін соза алады. Бұл созу қабілеті оған жоғары шапшаңдық сыйлайды, сонымен қатар адам денесінің табиғи шектерінен асып түсетін икемділік пен үйлесімділікке қол жеткізеді. Ол өз денесін қарапайым адамдарға мүмкін емес түрлі жағдайларға және өлшемдерге өзгерте алады, мысалы, есік астына сыйып кету үшін толығымен жазылуы немесе әдеттегі құлыптарды ашу үшін саусақтарын пайдалануы мүмкін. Ол сондай-ақ бет пішінін өзгерту арқылы маскировка жасауға болады, бірақ бұл оған ауыр және қиын тиеді. Ральфтің физиологиясы Пластик Адамға қарағанда физикалық жағынан шектеулі; оның созуға болатын дене массасының лимиті бар, және ол Пластик Адам сияқты денесінде тесіктер аша алмайды. Ұзын Адамның күштері оның төзімділігін де арттырады. Ол көбінесе зақымданбастан коррозияға, тесілуге және соққыларға төтеп бере алады. Оның қарапайым адамды өлтіретін жоғары жылдамдыққа және қарапайым адамды өлтіретін энергиялық қарулардың шабуылына төзімді екені көрсетілді. Оның физиологиясы Пластик Адамға қарағанда қарапайым адамға көбірек ұқсайды; ол Пластик Адам сияқты мүлдем зақымсыздамайды. Созу қабілеттерімен қатар, Ұзын Адам кәсіби детектив және дедуктивті ойлауда өте шебер. Ол DC Ұлымындағы ең ұлы детективтердің бірі саналады және оны Бэтменмен салыстыруға болады. Ол сондай-ақ талантты әуесқой химик. Оның күштерінің детективтік дағдыларымен байланысты қосымша әсері – иіс сезімінің күшеюі, бұл оған бірдеңе "дұрыс емес" екенін немесе жақын маңыздағы құпия немесе жұмбақты сезінуге мүмкіндік береді. Бұл нәтижеде резеңкедей мұрын қыбырлауына әкеледі.

Патшалықтың келуі

Kingdom Come-де Супермен зейнетке шығудан бас тартып, Әділдік лигасының қызметін қайта жақсартып басталғанда, Бэтмен Ральф Дибниді өзінің тобына қосылуы үшін шақырады. Олар Лекс Лютордың Адамзатты босату фронтына (МЛФ) кіріп, Лютордың Капитан Марвелді миын жуып бағынуға мәжбүр ететінін анықтағаннан кейін, МЛФ мүшелеріне шабуыл жасап, оларды қамауға алады.

Қараңғы салт атты қайтадан шабуыл жасайды

Фрэнк Миллердің "Қараңғы салт атты тағы соққы береді" комиксінде Дибни, бардa күміс дәуірді сағынып отырған адам ретінде еске алынады. Бэтмен туралы естігенде, оның беті мұңайып, жақ сүйегі түсіп кетті. Кейін Дибни телеарнада "еркектік күшейтуге" арналған "Gingold" сусынын сатады. Одан кейін ол Лекс Лютор басып алған американдық үкіметке қарсы Бэтменнің шабуылына көмектесу үшін тартылады.

JLA/Аванжерлар

Ұзын адам JLA/Avengers #3 санында пайда болады, DC және Marvel ғаламдары біріккеннен кейін Пластик Адамның орнына келеді.

Әділдік лигасы шексіз

Ұзын Адам "Әділет Лигасы" анимациялық сериалының комикс спин-оффында пайда болды.

Соңғы дағдарысқа дейінгі кері санау

Жақында құпия жеке басының қажеті жоқ супербатырлардың Жер-51 әлеміндегі Ральф Дибни «Соңғы дағдарысқа дейінгі кері санау» оқиғасында көрінді. Кейіннен оны Жаңа Жердің Мониторы Боб өлтіреді.

Жарық (2016)

Ұзын маньяк, Ұзын адамның зұлым болашақ нұсқасы, The Flash #53 санында пайда болады. Ол Командир Холдтың естеліктерінде шайқасады, ол кешірілгендерді өлтіргеннен кейін Командир Холдқа қарсы тұрады.

Теледидар

Ұзын адам Жереми Пивеннің дауысымен "Әділет лигасы" Unlimited-те пайда болады. Бұл нұсқа Әділет лигасының мүшесі. Ұзын адам "Бэтмен: Батыл және батыл" фильмінде пайда болады, оны Шон Доннеллан дауыспен жеткізеді. Дибни алғаш рет "The Flash" телесериалында төртінші маусымда қайта-қайта көрінетін кейіпкер ретінде пайда болады, ал бесінші және алтыншы маусымдарда тұрақты актер құрамына қосылады. Алғашында ол бірінші маусымда Эобард Тауннің бөлшектерді үдеткішінің жарылысынан қайтыс болған деп есептелгенімен, Дибнидің өлімі үшінші маусымда "Флэшпойнт" уақыт желісінің жойылғаннан кейін күшін жойды, содан кейін төртінші маусымның "Түнге созылған саяхат" эпизодында алғаш рет пайда болады. Бұл нұсқада ол Барри Аллен дәлелдерді жасағанда жалған куәлік бергенін анықтағанға дейін Орталық қалалық полиция департаментінің детективі болып жұмыс істеді. Полициядан қуылғаннан кейін, Дибни жеке тергеуші болып, адалдыққа қатысты істерге маманданған. Ол өзінің серпімді күштерін Ойлаушы Team Flash-ті бұзылысты ашуға итергеннен кейін иеленеді, бұл Дибниді қара материяға ұшыратады. Дибнидің күштерін анықтағаннан кейін, Аллен оны тұрақтандыру үшін S.T.A.R. Labs-ке апарып, оған екінші мүмкіндік беруді шешеді, себебі ол күдікті кінәлі екеніне сенімді болған, бірақ оны дәлелдей алмаған. Аллен Дибниді S.T.A.R. Labs командасына қосып, оған супербатыр болуға көмектеседі. Маусым бойы Дибни түрмеде жазасын өтеу кезінде Алленнің орнына келеді, бірақ бұқаралық ақпарат құралдары оны әзіл ретінде қарастырады және түсініспеушілікке байланысты оны "Стретчи Мэн" деп атайды, кейін "Ұзын адам" деп атайды. Дибни басқа адамдардың кейпін алу қабілетін де дамытады, оны Алленді түрмеден босату үшін пайдаланады. Бесінші және алтыншы маусымдарда Дибни Кейтлин Сноудың балалық шағын зерттейді, Team Flash-ке Цикадамен күресуге көмектеседі және Сью Дирбонды табуға шақырылады. Оны тауып, ол ұры екенін білгеннен кейін, оны жақсылыққа баулуға тырысады. 2020 жылдың маусым айында Сойер Джордж Флойдтың наразылықтарынан кейін оның расистік және әйелдерге қарсы пікірлерді қамтитын өткен әлеуметтік желідегі жазбаларына байланысты "The Flash" жобасынан босатылды. Осы себепті, жетінші маусымның "Ана" эпизодында Дибниді белгісіз актер сомдады. Жетінші маусымның басында және оның бастапқы кезеңдерінде Дибни мен Дирбон Ева МакКаллохтың соңғысын кісі өлтіруге айыптауына байланысты "көрінбей кетіп" қалады. Олар МакКаллохпен соңғы қақтығыста Team Flash-ке көмектесу үшін оралады, бірақ Дибни экраннан тыс Black Hole нысанына шабуыл жасаған кезде ауыр күйіп, өзін қорғау үшін маска тағуға мәжбүр болады. Дирбон МакКаллохтың жеңілісінен кейін ақталғаннан кейін, ол Дибнимен бірге әлемді аралап, Black Hole сияқты басқа да қылмыстық ұйымдарды тоқтатуға шығады. Дибни "Крайсыз Жердегі дағдарыс" кроссоверлік оқиғасында пайда болады.

Фильм

Extruded Man, Elongated Man-нің жаман, балама шындық нұсқасы, Justice League: Crisis on Two Earths фильмінде сөйлемейтін ролінде пайда болады. Бұл өзінің ғаламындағы Марс аңшысының қызметінде болған, кейін Owlman-ға қызмет ететін Қылмыстық синдикаттың кіші мүшесі. Elongated Man, Teen Titans Go! Киноға! фильмінде эпизодтық рөлде пайда болады.