Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Латын тілінен алынған сөз, "солтүстік" деген мағына береді.
Latinate adjective meaning "northern"
Септентриональ – "солтүстікке" қатысты, кейде ағылшын тілінде қолданылатын латын тілінен алынған сөз. Бұл латынша "септентрионес" есімінің бір түрі, ол араба (Үлкен Аю) жұлдыздарының жеті жұлдызын білдіреді, кейде "Септентрион" деп те аталады. 18 ғасырда "септентриональ тілдері" термині герман тілдерін белгілеу үшін қолданылған.
Septentrional, meaning "of the north", is a Latinate adjective sometimes used in English. It is a form of the Latin noun septentriones, which refers to the seven stars of the Plough (Big Dipper), occasionally called the Septentrion. In the 18th century, septentrional languages was a recognised term for the Germanic languages.
Қолданылуы
Септентриональ термині карталарда, көбінесе 1700 жылға дейін жасалған карталарда кездеседі. Солтүстік Американың алғашқы карталары континенттің солтүстік және солтүстік-батыс зерттелмеген аймақтарын көбінесе «Септентриональ» және «Америка Септентрионалис» деп атаған, кейде әртүрлі жазылымдарда. Кейде «Сеп.» деп қысқартылатын бұл термин тарихи астрономияда аспан сферасындағы солтүстік бағытты көрсету үшін, ал меридиональдық («Мер.») – оңтүстік, ориентальдық («Ori.») – шығыс және окцидентальдық («Occ.») – батыс бағыттарын көрсету үшін қолданылған. 17-18 ғасырларда тілдік қолданыста бұл термин жалпылама атау ретінде пайдаланылған. Ол «герман тілдерін, әсіресе англосаксон, көне норвег және гот тілдерін» сипаттаған. 1758 жылы Иоганн Георг Кейсслердің еңбегінде Томас Грей «кельт» және «септентриональ» ескерткіштері арасындағы айырмашылықты көрсеткен. Томас Перси «септентриональ» атымен кельт және герман тілдерін шатастыруды сынаған, ал оссиандықтар оны қолдаған. Джеймс Инграм 1807 жылғы ашылу лекциясында Джордж Хиксті англосаксон тіліндегі пионерлік лексикографиялық жұмысы үшін «септентриональ ғалымдарының алғашқысы» деп атады. Қазіргі қолданыста «септентриональдық әдебиет» термині Канаданың солтүстігіндегі оқиғалар туралы туындыларды білдіруі мүмкін. Францияда септентриональ термині Côtes du Rhône AOC шарап аймағының солтүстік бөлігін көрсетеді. Солтүстік Рон, немесе септентриональ, Рон өзенінің бойымен Виеннен солтүстікте Монтелимарға дейін оңтүстікте созылады. Оған сегіз аймақ кіреді: Côte Rôtie, Condrieu, Château Grillet, Hermitage, Saint Joseph, Crozes Hermitage, Cornas және Saint Péray. Оңтүстік Ронды меридиональ (Rhône méridionale) деп атайды, ол Монтелимардан солтүстікте Авиньонға дейін оңтүстікте созылады.
The term septentrional is found on maps, mostly those made before 1700. Early maps of North America often refer to the northern and northwesternmost unexplored areas of the continent as at the "Septentrional" and as "America Septentrionalis", sometimes with slightly varying spellings. Sometimes abbreviated to "Sep.", it was used in historical astronomy to indicate the northern direction on the celestial globe, together with Meridional ("Mer.") for southern, Oriental ("Ori.") for eastern and Occidental ("Occ.") for western. The linguistic usage in the 17th and 18th centuries was as an umbrella term. It described "the Germanic languages, usually with particular emphasis on Anglo Saxon, Old Norse and Gothic." Writing of Johann Georg Keyßler in 1758, Thomas Gray distinguished between "Celtic" and "septentrional" antiquities. Thomas Percy actively criticised the blurring of the Celtic and the Germanic in the name of the "septentrional", while at the same time Ossianism favoured it. James Ingram in his inaugural lecture of 1807 called George Hickes "the first of septentrional scholars" for his pioneering lexicographical work on Anglo Saxon. In current usage, "septentrional fiction" may refer to a setting in the Canadian North. In France, the term septentrional refers to the Northern stretch of the Côtes du Rhône AOC winemaking region. The Northern Rhône, or septentrional, runs along the Rhône river from Vienne in the north, to Montélimar in the south. It includes the eight crus: Côte Rôtie, Condrieu, Château Grillet, Hermitage, Saint Joseph, Crozes Hermitage, Cornas and Saint Péray. The Southern Rhône is referred to as the meridional (Rhône méridionale), and extends from Montélimar in the north, to Avignon in the south.