Кіріспе

Канадалық тарихшы (1937–2019)

Десмонд Диллон Пол Мортон (1937–2019) – Канаданың әскери тарихымен, сондай-ақ Канаданың саяси және өндірістік қатынастары тарихымен айналысқан канадалық тарихшы және саяси кеңесші.

Өмір және мансап

1937 жылы 10 қыркүйекте Альберта провинциясының Калгари қаласында туған Мортон бригадир-генералдың ұлы және генерал сэр Уильям Диллон Оттердің немересі болды. Оксфордтағы Кебл колледжінде Родс стипендиаты болған Мортон, Корольдік әскери колледжі де Сент-Жан, Канаданың Корольдік әскери колледжі және Лондон экономика мектебінің түлегі еді. Ол Лондон университетінен докторлық диссертациясын қорғады. Мұғалімдік қызметін бастамас бұрын он жыл (1954–1964) Канада армиясында қызмет етті, капитан шенімен зейнетке шықты. Мұғалімдік мансабына кіріспес бұрын Мортон Жаңа демократиялық партияның Томми Дугласқа кеңесші болды. 1964–1966 жылдары Онтарио Жаңа демократиялық партиясының хатшысының көмекшісі қызметін атқарды. 1964 жылғы NDP Riverdale сайлауының сәттілігінен кейін Мортон партияның ұйымдастыру және агитациялық жұмысы Канададағы сайлау кампанияларын қалай өзгерткенін егжей-тегжейлі баяндайтын «Ривердейл тарихы» атты кітап жазып, жариялады. 1970 жылдары ол Дэвид Льюис, Стивен Льюис және басқа партия жетекшілерімен бірге NDP ішіндегі солшыл фракция – «Вафли» оппозициясына қарсы күресті. 1980 жылдары ол Прогрессивті консервативтер партиясының Брайан Малрониге бейресми кеңес берді. Мортон Канада тарихына арналған отыз бес кітаптың авторы, оның ішінде «Канаданың қысқаша тарихы» атты танымал еңбегі бар. 1994 жылы ол «When Your Number's Up» атты Бірінші дүниежүзілік соғыстағы канадалық әскерилердің тарихы үшін С. П. Стэйси сыйлығын жеңіп алды. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыс туралы көп жазды және оны Канада тарихындағы маңызды оқиға деп есептеді. Ол бірде былай деп жазған: «Канадалықтар үшін Вими Ридж – ұлт құру тәжірибесі болды. Кейбіреулер үшін ол сол кезде де, кейін де Ұлы соғыстың Канаданың тәуелсіздік соғысы болғанын көрсетті». 1996 жылы ол Канада орденінің офицері болып тағайындалды. Мортон 1985 жылы Канада Корольдік қоғамының мүшесі болып сайланды.