Кіріспе

Сульфат минералы

Калькантит ( ) – жасыл-көк түсті, суда оңай еритін сульфат минералы CuSO4*5H2O. Ол көбінесе мыс кендерінің соңғы сатыдағы тотығу аймақтарында кездеседі. Оңай еритін қасиетіне байланысты калькантит құрғақ аймақтарда жиірек табылады. Калькантит – пентагидрат және ұқсас гидратталған сульфаттар тобының, яғни калькантит тобының ең көп таралған мүшесі. Бұл топқа жататын басқа сульфаттардың химиялық құрамы калькантитпен бірдей, тек мыс ионы манганмен (жококуит), темірмен (мелантерит) немесе магниймен (пентагидрит) алмастырылған. Оны көк тас, көк витриол және мыс витриолы деп те атайды.

Халкантиттің қолданылуы

Халькантит мыс минералы болғандықтан, оны мыс кені ретінде пайдалануға болады. Бірақ, оның суда оңай ерігіштігі, ылғалды аймақтардағы кез келген кен бетінде кристалданып, еріп, қайтадан кристалдануға бейім екенін көрсетеді. Сондықтан, халькантит кен ретінде қолдануға жеткілікті мөлшерде тек ең құрғақ аймақтарда ғана кездеседі. Екінші жағынан, халькантит, қанық түсі мен әдемі кристалдарының арқасында коллекционерлер арасында ізделіс тудырады. Алайда, кен ретінде қолдану мүмкіндігі сияқты, минералдың ерігіштігі де маңызды мәселелер тудырады. Біріншіден, минерал суды тез сіңіріп, одан бөліп шығарады, бұл уақыт өте келе кристалл құрылымының бұзылуына алып келіп, тіпті ең әдемі үлгілерді де жояды. Ылғалға ұшырауын азайту үшін үлгілерді дұрыс сақтау өте қажет. Екіншіден, жоғары сапалы кристалдарды синтетикалық түрде оңай өсіруге болады, сондықтан, адал емес минерал сатушылардың табиғи емес үлгіні табиғи деп көрсетуі мүмкін деген қауқып бар.

Анықтама жазулары

Халкантиттің көк түсі оның ең айқын қасиеттерінің бірі, бірақ онымен анықтау жеткіліксіз. Басқа да пайдалы сынақтарға қатар кездесетін минералдар, кристалдық пішіні, ерігіштігі және одан кейін судың көк түске боялуы жатады. Халкантит суға ерігенде материалдарды көк түске бояй алады, сонымен қатар ерекше тәтті және металл дәмі бар, алайда оны ішкен жағдайда қауіпті мыс улануына шалдығу мүмкін.