Кіріспе

Каинит (KMg(SO4)Cl·3H2O) – Никель-Струнц жіктелімі бойынша "Сульфаттар (селенаттар және т.б.) қосымша аниондармен, H2O" класындағы шөгінді минерал. Бұл гидратталған калий-магний сульфат-хлориді, табиғатта дөңгелек түйіршікті массалар түрінде немесе қуыстар мен жарықтардағы кристалдық қаптамалар ретінде кездеседі. Минерал жартылай жылтыр және жұмсақ, түсі ақ, сары, сұр, қызғылт, көк немесе күлгін түсті болуы мүмкін. Атауы грекше καινος [kainos] ("жаңа", "белгісіз") сөзінен шыққан, себебі ол сульфат және хлорид аниондарын бірдей құрамында қамтитын алғашқы ашылған минерал болды. Каинит моноклиндік кристалдар түзеді.

Қасиеттері

Каиниттің дәмі ащы және суда ериді. Қайта кристалдағанда ерітіндіден пикромерит шөгеді.

Жаратылыс және пайда болуы

Каинит 1865 жылы Германияның Саксония-Анхальт аймағындағы Стассфурт тұз кеніштерінде кеніш қызметкері Шене тапқан, алғаш рет Карл Фридрих Якоб Зинкен сипаттаған. Каинит – калий карбонатының теңіз шөгінділерінде метаморфоз процесі арқылы түзілетін, сондай-ақ кейде жанартау газдарынан қайта булану арқылы пайда болатын екіншілік минералдың типік мысалы. Ол көбінесе ангидрит, карналит, галит және кизеритпен бірге кездеседі. Каинит салыстырмалы түрде аз жерлерде ғана табылған, олардың ішінде Германияның орталық және солтүстік аймақтарындағы тұз кеніштері, Бад-Ишль (Австрия), Сицилиядағы Паскуазия, Уитби (Ұлыбритания), Нью-Мексикодағы Карлсбад калий аймағы, Камчатка мен Исландиядағы жанартау шөгінділері, сондай-ақ Батыс Қытайдағы тұзды көлдер бар. Марстағы Гусев кратерінде де анықталған.

Қолданылуы

Каинит калий және магний қосылыстарын алу үшін, тыңайтқыш ретінде және жолға тасталатын тұз ретінде пайдаланылады.