Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
органикалық карбонаттар Колорадодағы қала
organic carbonates
the town in Colorado
Көмір қышқылының тұзы немесе эфирі
Salt or ester of carbonic acid
Карбонат – көмір қышқылының тұзы, H2CO3, формуласы CO3(2-) болатын полиатомдық ионның болуымен сипатталады. "Карбонат" сөзі карбонат тобын қамтитын органикалық қосылыс – карбонат эфирін де білдіруі мүмкін. Бұл термин карбонаттау процесін сипаттау үшін етістік ретінде де қолданылады: қысыммен көмірқышқыл газын қосу арқылы немесе карбонат немесе бикарбонат тұздарын суға еріту арқылы судың карбонат және бикарбонат иондарының концентрациясын арттыру, нәтижесінде газдалған су және басқа газдалған сусындар өндіріледі. Геология және минералогияда "карбонат" термині карбонат минералдарына және карбонат тау жыныстарына (негізінен карбонат минералдарынан тұрады) қатысты болуы мүмкін, екеуінде де карбонат ионы CO3(2-) басым. Карбонат минералдары өте әртүрлі және химиялық тұнбалы шөгінді жыныстарда кең таралған. Ең көп таралғандары – кальцит немесе кальций карбонаты CaCO3 (әктастың негізгі құрауышы, сондай-ақ моллюскалардың қабықтары мен коралл қаңқаларының негізгі құрауышы), доломит – кальций магний карбонаты CaMg(CO3)2 және сидерит немесе темір(II) карбонаты FeCO3 – маңызды темір кені. Натрий карбонаты ("сода" немесе "натрон") Na2CO3 және калий карбонаты ("поташ") K2CO3 ежелгі заманнан бері тазалау және сақтау үшін, сондай-ақ шыны өндірісінде қолданылып келеді. Карбонаттар өнеркәсіпте кеңінен қолданылады, мысалы, темір балқытуда, Портленд цементі мен әктің шикізаты ретінде, керамикалық глазурь құрамында және тағы да басқа. Сілті металл карбонаттарының жаңа қолданылуларына: жылу энергиясын сақтау, катализ және отын элементтері технологиясында, сондай-ақ сулы ортада H2O2 электросинтезінде электролиттер кіреді.
A carbonate is a salt of carbonic acid, |H2CO3, characterized by the presence of the carbonate ion, a polyatomic ion with the formula |CO3(2 ). The word "carbonate" may also refer to a carbonate ester, an organic compound containing the carbonate group |O\dC(\sO\s)2. The term is also used as a verb, to describe carbonation: the process of raising the concentrations of carbonate and bicarbonate ions in water to produce carbonated water and other carbonated beverageseither by the addition of carbon dioxide gas under pressure or by dissolving carbonate or bicarbonate salts into the water. In geology and mineralogy, the term "carbonate" can refer both to carbonate minerals and carbonate rock (which is made of chiefly carbonate minerals), and both are dominated by the carbonate ion, |CO3(2 ). Carbonate minerals are extremely varied and ubiquitous in chemically precipitated sedimentary rock. The most common are calcite or calcium carbonate, |CaCO3, the chief constituent of limestone (as well as the main component of mollusc shells and coral skeletons); dolomite, a calcium magnesium carbonate |CaMg(CO3)2; and siderite, or iron(II) carbonate, |FeCO3, an important iron ore. Sodium carbonate ("soda" or "natron"), |Na2CO3, and potassium carbonate ("potash"), |K2CO3, have been used since antiquity for cleaning and preservation, as well as for the manufacture of glass. Carbonates are widely used in industry, such as in iron smelting, as a raw material for Portland cement and lime manufacture, in the composition of ceramic glazes, and more. New applications of alkali metal carbonates include: thermal energy storage, catalysis and electrolyte both in fuel cell technology as well as in electrosynthesis of |H2O2 in aqueous media.
Жерден тыс жерлер
Жалпы алғанда, тау жыныстарында карбонаттардың болуы сұйық судың бар екенін күшті дәлелдейді. Планеталық тұмандық NGC 6302-нің жақындағы бақылаулары ғарышта карбонаттардың бар екенін көрсетеді, онда Жердегідей сулы өзгерістер болуы қиын. Бақылауларға сәйкес келетін басқа минералдар да ұсынылған. Соңғы кезге дейін Марста қашықтықтан зондтау немесе жергілікті миссиялар арқылы карбонат кендері табылмады, тіпті Марс метеориттерінде шамалы мөлшерде болғанымен. Гюсев және Меридиани Планумында жер асты сулары болған болуы мүмкін.
It is generally thought that the presence of carbonates in rock is strong evidence for the presence of liquid water. Recent observations of the planetary nebula NGC 6302 show evidence for carbonates in space, where aqueous alteration similar to that on Earth is unlikely. Other minerals have been proposed which would fit the observations. Until recently carbonate deposits have not been found on Mars via remote sensing or in situ missions, even though Martian meteorites contain small amounts. Groundwater may have existed at Gusev and Meridiani Planum.