Кіріспе

Алтын іздеудің бір түрі

Алтынды шомылып іздеу, немесе жай ғана шомылу – алтынды алтын кеніндегі шөгінділерден пана арқылы өндірудің дәстүрлі әдісі. Бұл процесс алтынды өндірудің ең оңай жолдарының бірі болып табылады және геологиямен қызығушылардың арасында, әсіресе оның төмен құны мен салыстырмалы қарапайымдылығы үшін танымал. Алтынды шомылып іздеудің алғашқы жазбалары ежелгі Римде кездеседі, онда алтын және басқа да құнды металдар өзендер мен тау беткейлерінен шлюздер мен шомылу (ruina montium) арқылы алынған. Дегенмен, өнімділік деңгейі басқа әдістерге қарағанда төмендеу, мысалы, Калгурлидегі (Батыс Австралия) Super Pit алтын кенішінде қолданылатын қимылдатқыш қораптар немесе ірі өндіру құралдары, нәтижесінде коммерциялық нарықта алтынды шомылып іздеу көбінесе тоқтатылды.

Процесс

Алтын іздеу – қарапайым процесс. Қолайлы аллювиалды кен орны табылғаннан кейін, бірқатар шөгінді материалдар табаққа салынып, суға батырылып, саусақтармен араластырылып, белсенді түрде сумен шайқалады, осы арқылы топырақтан және басқа жабысқан материалдардан босатылады. Бұл қабаттастыру деп аталады, ол алтын сияқты ауыр материалдардың табақтың түбіне шөгуіне көмектеседі. Жеңіл материалдар жоғары көтеріліп, табақтан жуылып кетеді, ал ауыр материалдар қабаттастыру кезінде шөгіндінің түбіне батып, табақта қалады, оларды іздеуші зерттеп, жинап алады. Бұл ауыр материалдар көбінесе қара құмнан, кен орнында кездесетін тастардан және ауыр металл бөлшектерінен тұрады, олар бастапқы материал ретінде қолданылады. Қабаттастыру процесінің арқасында алтын іздеу, сынақ жүргізу кезінде қолданылады, онда кен материалдарының (өңделген кен) үлгілері алтынның мөлшеріне (тоннаға шаққандағы бөліктер) талданады. Сынақ жүргізу – тау-кен өндірісінің маңызды бөлігі, әсіресе ірі коммерциялық кен орындарында. Көптеген адамдар алтын іздеуді хобби ретінде қараса да, Алясканың кейбір аймақтарында ол табыс көзі болып табылады. Бұл әдіс белгілі бір кен орындарында тиімді және іздеу үшін қажет болса да, тіпті тәжірибелі іздеушілер де салыстырмалы түрде аз материалды өңдей алады, бұл оны ірі операцияларда қолданылатын басқа әдістерге қарағанда кем тиімді етеді. Табақтар капитал мен инфрақұрылымның шектеулі болған жерлерде, сондай-ақ ойын-сауық мақсатында алтын іздеуде қолданылады. Көп жағдайда алтын іздеу кезінде тек аз мөлшерде алтын шаңы табылады, оны хоббистер естелік ретінде кішкентай мөлдір түтікшелерге жинап алады. Кейде алтын ұсақтары мен шаңның көп мөлшері табылады, бірақ алтын іздеу көбінесе тиімді емес. Алтын іздеудің көмегімен алтынның бастапқы тамырларын табуға болады, олар көптеген аллювиалды кен орындарының көзі болып табылады.

Қазандар

Жылдар бойы түрлі дизайндағы алтын іздеу табалары жасалды, олардың ортақ ерекшелігі – тербелту кезінде ауыр материалдарды ұстап қалуға немесе процестің соңында оларды оңай алып тастауға мүмкіндік беру. Кейбіреулері сынаппен қолдануға арналған, ішінде экрандары бар, мұзды сындыруға арналған өткір бұрыштары бар, дөңгелек емес, тіпті "сумен немесе сусыз" қолдануға арналған. Эдвард Ото Кресап Орд II, бұрынғы армия офицері және бірнеше кеннің тең иесі, бірнеше таба дизайнын патенттеді, оның ішінде сынаппен немесе құрғақ қолдануға арналған дизайндар да бар. Табалар диаметрі дюйм немесе сантиметрмен өлшенеді. Бүгінгі күні алтын іздеу табаларының кең таралған өлшемдері – , ал ең көп қолданылатын өлшем – . Қабырғалары әдетте 30° және 45° аралығында болады. – алтын іздеу табасының ерекше түрі. Дәстүр бойынша, ол бір бөлік қатты ағаштан жасалған.