Кіріспе

RIVA 128 немесе "NV3" – Nvidia компаниясы 1997 жылы жасаған графикалық процессор. Ол дәстүрлі 2D және бейне үдетумен қатар 3D үдетуді біріктірген алғашқы құрылғы болды. Оның атауы "Real time Interactive Video and Animation accelerator" сөзінің аббревиатурасы. RIVA 128 Nvidia-ның бұрынғы, сәл сәтті болған "NV1" үдеткішінен кейін шықты және Nvidia-ны кеңінен танымал етуге септіген алғашқы өнім болды. Бұл Nvidia-ның технологиялық даму бағытындағы маңызды өзгеріс еді.

Сәулет

RIVA 128 Direct3D 5 және OpenGL API талаптарына сәйкес рендерлеу үшін құрастырылды. Бұл Nvidia-ның NV1 чипінен өзгешелік ретінде, Direct3D-ді мүмкіндігінше жылдамдату мақсатымен жасалды. NV1 чипі Direct3D қолдамайтын квадраттық текстуралық бейнелеу деп аталатын мүлдем басқа рендерлеу технологиясы үшін жоспарланған. Графикалық үдеткіш SGS Thomson компаниясының 5LM 350 нм технологиясымен жасалған 3,5 миллион транзистордан тұрады және 100 МГц жиілікте жұмыс істейді. RIVA 128 бір пикселдік конвейерге ие, ол бір текстурадан үлгі алғанда секунд сайын 1 пиксельді өңдей алады. Ол секундына 100 миллион пиксель және секундына 1,5 миллион пикселдік 25 үшбұрыш шығаруға арналған. 32 биттік жабдықталған, VESA стандартына сәйкес SVGA/VGA ядросы да іске асырылды. Чиптегі бейне үдеткіші MPEG 2 форматы үшін оңтайландырылған, бірақ осы стандартты толыққанды үдету мүмкіндігі жоқ. Соңғы бейне шығару 206 МГц жиілікті интеграцияланған RAMDAC арқылы жүзеге асырылады. RIVA 128 – AGP 2X технологиясының алғашқы өнімдерінің бірі болды, бұл оған интерфейс технологиясының шешімінде үлкен мүмкіндіктер берді. Графикалық процессор Intel-дің Pentium II үшін Intel 440LX чипсетін қолдайтын AGP спецификациясы бойынша құрастырылды. Nvidia RIVA 128 құрылғысын 4 МиБ максималды жад көлемімен жасады, себебі сол кезде бұл тұтынушыларға арналған 3D үдеткіші үшін ең тиімді шешім болып саналды. Бұл, ішінара, чиптің PCI немесе AGP конфигурацияларында экраннан тыс жүйелік жадыда текстураларды сақтау мүмкіндігіне байланысты болды. ZX нұсқасы SGS Thomson және TSMC компанияларында жасалды, ал Samsung Electronics компаниясының 125 МГц жиілікті 8 МБ SGRAM жад чипі қолданылды. Nvidia компаниясының келесі ірі чипі RIVA TNT болды.

Сурет сапасы

RIVA 128 шығарылған кезде 3Dfx Voodoo Graphics өзін барлық жаңа өнімдерді салыстыруға арналған 3D аппараттық стандарт ретінде берік орнатты. Voodoo – бұл ерекше өнімділік және сапаны ұсынған алғашқы 3D ойын үдеткіші. RIVA 128 Voodoo-мен салыстырғанда нашар сапасы және қателіктері үшін сынға ұшырады. Бастапқы драйверлермен RIVA 128 жоғары сапалы, бірақ күштірек пикселдік мип-карталаудың орнына полигон бойынша мип-карталауды қолданды. Бұл ойыншы ойын арқылы қозғалғанда және әрбір полигонға жақындағанда әртүрлі текстура егжей-тегжей деңгейлерінің «секіріп» пайда болуына себеп болды, пиксел бойынша біртекті, кезеңдік өтудің орнына. Nvidia кейін пикселдік режимді қосатын драйверлерді шығарды. Картаның текстурасымен байланысты тағы бір мәселе – автоматты мип-карта жасау. Бұл мип-карталары жоқ ойындарда визуалды сапа мен өнімділікті жақсартса да, ойынды оған бағдарламаланбаған тәсізбен көрсетуге мәжбүр еткендіктен, күтпеген проблемаларды тудырды. NV3 билинейлік сүзгісі 3Dfx Voodoo Graphics-тен «күрделірек» болды. Бірақ ол Voodoo сияқты текстураларды бұрмаламаса да, төменгі дәлдіктегі сүзгі алгоритмінен туындаған жеңіл шуды текстураларға қосты. Сонымен қатар, полигондар арасындағы көзге көрінетін тігістер де болды. Бастапқы драйверлер осы бейне сапасының проблемаларын көрсеткенімен, кейінгі драйверлер Voodoo Graphics-ке тең келетін бейне сапасын ұсынды. Сонымен қатар, RIVA 128 640×480 ажыратымдылықтан жоғары ажыратымдылықта көрсетуге қабілетті болғандықтан, карта жоғарыдағы Quake II скриншотында көрсетілгендей, Voodoo Graphics-тен жоғары сапаны ұсына алады. RIVA 128 үшін шығарылған соңғы драйверлер пикселдік мип-карталауды, толық көрініс антиалиазингін (суперсемплингті) және сапа мен өнімділікті оңтайландыру үшін әртүрлі параметрлерді жақсартуға мүмкіндік береді.

Драйверлер мен API-лер

Жүргізушілер картаның қызмет ету кезеңінің үлкен бөлігінде өте нашар болды. Жоғарыда айтылған Direct3D мәселелері ғана емес, картада жақсы OpenGL қолдауы болмады. RIVA 128 арқылы Nvidia жоғары сапалы OpenGL қолдауын іздеуді бастады, соның нәтижесінде карта қабілетті OpenGL орындаушысы болды. Nvidia үшін үлкен кемшілік - RIVA 128 өмірлік кезеңінде көптеген ойындар 3Dfx-тің меншік Glide API-ін пайдаланды. Заң бойынша, тек 3Dfx карталары ғана 3Dfx Glide API-ін қолдана алатын. Бәсекелес ATI Rage Pro сияқты, RIVA 128 де Direct3D режимінде танымал Unreal Engine-ді жылдамдатуға мүмкіндік бермеді, себебі қажетті аппараттық мүмкіндіктер болмады. Дегенмен, қозғалтқыштың OpenGL рендерлеуін пайдалануға болады, бірақ өкінішке орай, бастапқы Unreal Engine-де OpenGL қолдауы өте баяу және қателі болды. Unreal Engine 1-ден озық қозғалтқышты пайдаланатын Quake III Arena ойынында өнімділік жақсырақ болды, себебі қозғалтқыш OpenGL үшін жасалған. Windows 9x үшін Nvidia-ның соңғы RIVA 128 драйверлері толыққанды OpenGL драйверін қамтиды. Бірақ, бұл драйвердің жұмыс істеуі үшін Windows-тың үстел түсінің тереңдігі 16 битке орнатылуы керек. RIVA 128 драйвері Windows 2000 және XP-ге де қосылған, бірақ 3D қолдауы жоқ. OpenGL қолдауын ұсынатын бета драйвер Nvidia тарапынан бір кезде жарияланған, бірақ кейін тоқтатылды, және бүгінде Nvidia драйверлер сайтында RIVA 128 үшін Windows 2000 драйвері жоқ. Бета драйвері де, Windows 2000/XP-мен бірге келетіндері де Direct3D-ді қолдамайды.

Өнер көрсету

Сол кезде RIVA 128 – Voodoo Graphics-пен шайқаса алатын алғашқы 2D/3D карталардың бірі еді. RIVA 128-дің 2D мүмкіндіктері сол кезде таң қалдырарлық деңгейде болды және сапасы мен өнімділігі жағынан тіпті жоғары деңгейлі, 2D графикалық карталармен де бәсекелесе алды.