Кіріспе

1990 жылғы авиациялық оқиғалар тізімі

Бұл 1990 жылғы авиациямен байланысты оқиғалардың тізімі.

Оқиғалар

Pan American World Airways және Trans World Airlines, екеуі де қаржылық қиындықтарға ұшырағандықтан, Лондон Хитроу әуежайындағы ізденісті құқықтарын American Airlines және United Airlines компанияларына өткізеді.

Қаңтар

4 қаңтар – Northwest Airlines Flight 5 рейсі, 145 адаммен бірге Флорида штатының Майами қаласындағы Майами халықаралық әуежайынан Миннеаполис–Сент-Пол халықаралық әуежайына ұшып шықты. Алдыңғы дәретхананың сыртқы тығыздағышы дұрыс орнатылмағандықтан, ағып шығу пайда болып, оң жақ қозғалтқышы дәретхана сұйықтығының қатып қалған бөліктерін жұтып қойды. Ұшу басталғанынан бір сағат өткен соң, ұшақ Флорида штатының Мэдисон қаласының үстінде 10 668 метр биіктікте қозғалтқышы ажырап кетті. Ұшақ тағы 50 минут бойы қалыпты түрде ұшып, экипаж Флорида штатының Тампа қаласындағы Тампа халықаралық әуежайына қауіпсіз апаттық қону жасады. 11 қаңтар – АҚШ Қорғаныс министрлігі Bell Helicopter компаниясына V-22 Osprey тікұшағын әзірлеу бойынша 123 миллион АҚШ доллары көлемінде келісімшарт тапсырды. 20 қаңтар – North American Airlines әуе компаниясы қызметін бастады. 25 қаңтар – Avianca Flight 052 рейсі, Boeing 707 321B, отыны таусылып, Нью-Йорк штатының Лонг-Айленд аймағындағы Ков-Нек қаласының маңында құлады, нәтижесінде 158 адамның ішінде 73-і қаза тапты. 26 қаңтар – АҚШ президенті мен оның қызметкерлері пайдалануына арналған Boeing 747 200 тікұшағының VIP нұсқаларының біріншісі жеткізілді.

Ақпан

Вьетнам Үкіметі Вьетнамның ұлттық азаматтық авиация органы – Вьетнамның Азаматтық авиация басқармасын Қорғаныс министрлігінен Көлік министрлігіне бағындырды. 14 ақпан күні Indian Airlines 605 рейсі, Airbus A320-321, Үндістанның Бангалор қаласына қонған кезде гольф алаңына құлап, борттағы 146 адамның 92-сі қаза тауып, қалған 54-і жарақат алды. 26 ақпан күні Eurofly әуе тасымалдарын жүргізе бастады.

Наурыз

6 наурыз – SR 71 Blackbird ұшағының соңғы рейсі жасалады, лейтенант-полковниктер Эд Йелдинг (ұшқыш) және Джозеф Вида (барлау жүйелері офицері) АҚШ Әуе күштерінің SR 71A реттік нөмірі 61 17972 ұшағымен Калифорния штатының Палмдейл қаласынан Вирджиния штатының Вашингтон Даллес халықаралық әуежайына ұшып, Лос-Анджелес, Калифорниядан Вашингтон, округ Колумбияға дейінгі әлемдік рекордтық уақытты – 1 сағат 4 минут 20 секундты орнатады, орташа жылдамдығы шамамен ... (мәлімет жоқ). Ұшақ Смитсонов институтының Ұлттық әуе және ғарыш мұражайына қойылып, көрмеге шығарылады. 27 наурыз күні АҚШ үкіметіне қарасты TV Martí телеарнасы, Кубаға сигнал беру үшін ұшақтарды пайдаланады, алғаш рет эфирге шығады. Бұл арна, жергілікті тұрғындар "Fat Albert" деп атаған, Флорида штатының Куджо Киі аймағында 10 000 фут (3048 метр) биіктікте бекітілген аэростат арқылы таратылады. 2005 жылы "Fat Albert" жойылғаннан кейін, хабар тарату жұмысы 2013 жылдың мамырына дейін қанатты ұшақтар арқылы жүзеге асырылды, содан кейін бюджет қысқаруына байланысты соңғы ұшақ, Aero Martí, тоқтатылды. 29 наурыз – Канаданың көлік қауіпсіздігі жөніндегі кеңесі құрылды. Ол Канаданың авиациялық қауіпсіздік жөніндегі кеңесінің орнын басады.

Сәуір

9 сәуір – Atlantic Southeast Airlines Flight 2254 рейсі, жеті адам тасыған Embraer 120RT Brasília ұшағы мен Азаматтық әуе патрулінің Cessna 172 ұшағы Алабама штатының Гадсден қаласының үстінде әуеде соқтығысады. Cessna далаға құлап, экипаждың екеуі де қаза табады; ал Embraer ұшағының оң жақ көлденең тұрақтандырғышы жыртылып, Gadsden-дегі Солтүстік-шығыс Алабама аймақтық әуежайына апаттық қонды жасады, ұшақтағылардың ешқайсысы жарақаттанбады. 12 сәуір – Widerøe Flight 839 рейсі, de Havilland Canada DHC 6 300 Twin Otter ұшағы, Норвегияның Вэрёй қаласындағы Вэрёй әуежайынан ұшып шыққаннан кейін Норвегия теңізіне құлады, күшті желдің салдарынан оның құйрық рулі мен құйрық қанаты сындырылып, басқару мүмкін болмай қалды. Ұшақтағы бес адамның барлығы қаза тапты. Ауа райының нашарлығынан туындаған қауіптің болуына байланысты Вэрёй әуежайы жабылды және оның орнына оңтүстікке қарай Вэрёй гелипорты қойылды. 21 сәуір – Aeritalia Airbus консорциумына серіктес ретінде қосылады.

Мамыр

11 мамыр – Филиппин әуежолдарының 143 рейсіндегі, бортында 120 адаммен бірге ұшқан Боинг 737-300 ұшағының орталық қанаттық отын бакі ұшып тұрғанда Манила қаласындағы Ниной Акино халықаралық әуежайында жарылып, 120 адамның арасында 8-еуі қаза тапты. Ұшақ өртеніп кетті, ал 112 аман қалған адам эвакуацияланды.

Маусым

10 маусым – British Airways BAC One Eleven рейсі 5390, Англияның Бирмингем қаласынан Испанияның Малага қаласына 87 жолаушысымен ұшып бара жатқанда, Дидкот, Англия үстінде лобовое стёклосы жарылып, бір бортсерік жеңіл жарақат алды, ал капитан Тим Ланкастер ауыр жарақат алып, ұшақтан жартылай сыртына сорылып, содан кейін лобовое стёклоның жақтауына тіреліп қалды. Ұшу экипажы оны толығымен сыртқа сорылып кетпеуі үшін ұстап тұрғанда, бірінші офицер ұшақты Англияның Саутгемптон әуежайына қондырды, ал капитан қиын жағдайдан аман қалды. 22 маусым – Bombardier, 75,85 миллион АҚШ долларына Learjet компаниясын сатып алады.

Шілде

1 шілде – Шығыс Германияның ұлттық әуе компаниясы Interflug Халықаралық әуе көлігі қауымдастығына мүше болды. 7 шілде – Португалияның аймақтық әуе компаниясы Portugália Лиссабоннан Портуға ішкі рейстің бірін іске қосты. Сол күні кешірек Лиссабоннан Португалияның Фаро қаласына да ұшты. 24 шілде – 1961 жылдың 3 ақпанында басталып, 29 жылдан астам уақыт бойы 281 000 сағаттан астам апатсыз ұшуды тіркегеннен кейін, АҚШ Әуе күштері "Көзілдіргіш" операциясы аясындағы үздіксіз әуедегі дабыл күйін тоқтатты, бірақ "Көзілдіргіш" ұшақтары 24 сағат бойы жерде немесе әуеде дабыл күйінде қалады.

Тамыз

2 тамыз – Ирак Кувейтке басып кіріп, оны басып алады. Осы кезде АҚШ Әскери-теңіз күштерінің «Тәуелсіздік» әскери-әуе кемесі Солтүстік Араб теңізінде орналасқан; ай бойына қосымша әскери-әуе кемелері Ирак пен Кувейтке шабуылдау қашықтығына жеткізіледі, «Дуайт Д. Эйзенхауэр» Шығыс Жерорта теңізіне, содан кейін Қызыл теңізге, ал «Саратога» Вирджиния штатының Норфолк қаласынан Қызыл теңізге аттанады. Тамыздың ортасында «Джон Ф. Кеннеди» Қызыл теңізде «Дуайт Д. Эйзенхауэрді» ауыстырады. Ирак әскерлері Кувейт қаласының жанындағы Кувейт халықаралық әуежайында тұрған «British Airways» рейсінің 149-шы санын, 385 жолаушысы бар «Boeing 747 136» ұшағын жаулап алады. Ирактықтар жолаушылар мен экипажды Ирактағы маңызды нысандардың айналасында «адам қалқаны» ретінде пайдалану үшін ұстайды; барлығы аман қалады және 1991 жылғы қаңтарда Иракқа қарсы коалициялық шабуылдар басталғанға дейін ирактықтар оларды босатады. Ұшақ тоналанып, содан кейін жойылды. Ирак үкіметі Кувейт әуе компанияларына тиесілі бірнеше ұшақты ұрлап, оларды Иракқа әкетеді. 6 тамыз – АҚШ Кувейтке Ирактың басып кіруіне жауап ретінде әскери күштерді орналастыру бойынша алғашқы бұйрықтарын шығарады, Персия шығанағы аймағына АҚШ Әуе күштерінің «F 15 Eagle» истребительдерінің екі эскадрильясын және АҚШ Әуе күштерінің «B 52 Stratofortress» бомбалаушыларын АҚШ-тан Үнді мұхитындағы Диего Гарсияға жібереді. 27 тамыз – Блюз гитарисі Стиви Рэй Вон және оның бортындағы төрт адам Висконсин штатының Шығыс Троя қаласының жанында «Bell 206B Jet Ranger» тікұшағының апатынан қаза тапты.

Қыркүйек

L'Express Airlines Луизиана штатынан тыс алғашқы рейсін ашып, Техас штатындағы Уильям П. Хобби әуежайына, Алабама штатындағы Бирмингем халықаралық әуежайына және Алабама штатындағы Мобил аймақтық әуежайына ұшуды бастайды. Lauda Air Italy құрылды. Ол 1993 жылы рейстерді бастайды. 1 қыркүйек – Жаңа Зеландия үкіметі Жаңа Зеландияның көлік оқиғаларын тергеу комиссиясын құрды. Бастапқыда тек авиациялық апаттар мен инциденттерді тергеуге жауапты болған, ол 1992 жылы теміржол оқиғаларын, ал 1995 жылы теңіз оқиғаларын тергеуге қосымша жауапкершілікті қабылдайды. 27 қыркүйек – United Air Lines ұшақтары үшін спутниктік байланысты енгізген алғашқы әуе компаниясы болды. 30 қыркүйек – Жаңа Зеландиядан Чатем аралдарына жүк және жолаушы-жүк рейстерін орындаған Straits Air Freight Express (Safe Air) компаниясы рейстерді тоқтатады. Ол әуе кемелерін күту және инженерлік компания ретінде қызметін жалғастырады.

Қыркүйек

30 қыркүйек – Piaggio P.180 Avanti

Ең қауіпті апат

Осы жылғы ең қасіретті апат ерекше жағдай болды: 2 қазанда Қытайдың Гуанчжоу қаласында болған Гуанчжоу Байюн әуежайындағы ұшақтардың соқтығысуы салдарынан, қашқын болып басып кірген Boeing 737 ұшағы төтенше жағдайда қонуға тырысқанда екі басқа ұшаққа соқтығысып, 128 адам қаза тапты. Қашқын ұшақты бақылауға алуға тырысқан. Ең қасіретті жекелеген ұшақ апаты – Indian Airlines компаниясының 605 рейсі, Airbus A320 14 ақпанда Үндістанның Бангалор қаласына қонуға әрекеттенген кезде құлап, бортта болған 146 адамның 92-сі қаза тапты.