Кіріспе

Каллитеа (грекше: Καλλιθέα, "әдемі көрініс" деген мағынаны білдіреді) – Афина агломерациясындағы қалашық және Афинаның оңтүстік облыстық бөлімшесіндегі муниципалитет. 2021 жылғы халық санауы бойынша Грециядағы ең ірі сегізінші муниципалитет (97,616 тұрғын), сондай-ақ Афина қалалық аймағындағы төртінші ірі муниципалитет (Афина, Пирей және Перистери муниципалитеттерінен кейін).

Орналасқан жері

Каллитияның орталығы (Даваки алаңы) Афина қаласының орталығының (Синтагма алаңы) оңтүстігінде және Пирейдің солтүстік-шығысында (1-сурет) жатыр. Каллития солтүстіктегі Филопаппу және Сикелия төбелерінен басталып, оңтүстікте Фалерон шығанағына дейін созылады; оның қалған екі жағы шығысында Сингроу даңғылымен (Неа Смирни және Палайо Фалиро қалаларымен шекара) және батысында Илисос өзенімен (Таврос және Мошато қалаларымен шекара) шектеседі (2-сурет). Қаланың құрылған аймағы Афина қаласының орталығының оңтүстігіндегі ең ірі бөлігін алып жатыр, бұл аймақ ежелгі заманда (б.з.д. 5 ғасыр) батыстағы Ұзын қабырғалар және шығыстағы Фалерум қабырғасымен қорғалған (3-сурет). Осы аймақтың бір жерінде ежелгі Ксипета қаласы орналасқан. Қала және оның азаматтары Платонның диалогтарында және басқа да жерлерде еске алынады.

1896 және 2004 жылғы Афины Олимпиадасы

Жаңа Каллитея қаласын құру жоспарлары 1884 жылдың желтоқсан айында ресми түрде бекітілді. Қаланың бойлық осі (Тизеос даңғылы) бойымен Афинадан Фалеронға дейінгі трамвай 1850 жылдан бастап 1955 жылға дейін, қызмет етуінің соңына дейін жүрді. Қала орталығына жақын жерде бірінші заманауи Олимпиада ойындарының, 1896 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының өтетін шараларын қабылдау үшін ату полигоны (Скопефтирион) салынды. Бұл бірінші заманауи ойындар үш аренада өтті: Афинаның жаңартылған ежелгі стадионы (Панатинаико стадионы) Каллитеяның солтүстік-шығысында, Жаңа Фалерон велотрегі (қазіргі Караискаки стадионы) Каллитеяның оңтүстік-батысында және Каллитея ату полигоны (Скопефтирион). Афина 2004 жылғы Олимпиада ойындарының шаралары да Каллитея ауданында өтті, атап айтқанда, Сингру даңғылының төменгі жағындағы жаңа спорт павильонында (Фалиро) гандбол және таэквондо, ал Каллитея шығанағындағы Олимпиадалық жағажай волейболы орталығында жағажай волейболы.

Өсу

Бірінші заманауи ойындар (1896) мен 2004 жылғы Олимпиада ойындары арасында қалада Каллитея едәуір өсті. Бастапқыда 1910 жылы мұнда трамвай депосы мен шеберханасы салынды, содан кейін Харокопиос аспирантурасы (1925) және Пантейос саяси ғылымдар аспирантурасы (1928) салынды. 1920 жылдары қалаға грек-түрік соғысы (1919-1922), Кіші Азия апаты (1922) және Лозанна келісімінен (1923) кейін мыңдаған босқындар келді. Бұл босқындар Каллитеяға негізінен Оңтүстік Қара теңізден (Понт) және ежелгі грек қалаларынан, мысалы Синопа (қазіргі Синоп, Түркия), Сампсус (қазіргі Самсун, Түркия), Керасус (қазіргі Гиресун, Түркия), Трапезус (қазіргі Трабзон, Түркия), Триполис (қазіргі Тиреболу, Түркия), Аргируполис (қазіргі Гюмушане, Түркия) және соңғы Византия империясының қалдықтарынан келді. Аз бөлігі 1919 жылы Қара теңіздің солтүстік және шығыс (Ресей) жағалауларынан, Одесса (Одесса), Мариуполис (Мариуполь, Азов теңізі) және басқа жерлерден келді, себебі батыс одақтастарының (оның ішінде Грекия) Ресей азамат соғысы кезінде жас большевик мемлекетіне қарсы жасаған әрекеті сәтсіз аяқталды. 1930 жылдары грек текті Қара теңіз иммигранттары да этностық топтарға қатысты кеңестік саясаттың өзгеруіне байланысты Каллитеяға қоныстанды. Олардың шығу тегі негізінен Қара теңіздің шығыс жағалауында (Батуми, Сухуми, Новороссийск, Анапа және т.б.) болды. Алғашқы босқындар алғашқы Олимпиадалық ату полигонының (1896) жанында қоныстанды, бірақ олар бірте-бірте жаңа тұрғын үйлерге көшірілді. Эвакуацияланғаннан кейін ату полигонымен байланысты ғимарат 1941 жылы нацистік оккупацияға дейін мектеп ретінде пайдаланылды, содан кейін ол түрмеге айналдырылды. Каллитея түрмесі 1966 жылы бұзылды; басқалармен қатар, грек қарсыласы және грек азамат соғысының құрбандары, мысалы, Никос Белояннис онда түрмеге жабылды. 1990 жылдары, Кеңес Одағының тарауынан кейін, грек иммигранттарының жаңа толқыны Каллитеяға Қара теңіздің шығыс жағалауынан, Грузиядағы Кавказ тауларынан, сондай-ақ 1930 жылдары Иосиф Сталин режимі кезінде олардың Қара теңіз грек ата-бабалары жер аударылған Қазақстан мен Өзбекстандағы алыс грек қоныстарынан келді.

Климат

Каллитеяда ыстық, жартылай құрғақ климат (BSh) және жазды ыстық Жерорта теңізі климатына (Көппен климаттық жіктелімі бойынша Csa) жақын климат орналасқан. Жазда өте ыстық және құрғақ, ал қыста жұмсақ болады.

Мәдениет

Каллитеяның басты мәдени орталығы – Ставрос Ниархос қорының мәдени орталығы. Оңтүстік Каллитея (Цицифиес) грек халық музыкасының, әсіресе ребетико және кейіннен лайконың дамуымен байланысты. Бұл жерде бұрын танымал композиторлар мен әншілер өнер көрсеткен: Маркос Вамвакарис, Василис Цицанис, Янис Папайоанну, Марика Нину, Сотирия Беллу, Манолис Хиотис, Мэри Линда, Йоргос Зампетас, Стелиос Казанцидис, Маринелла, Поли Пану және Вики Мосхолиу.

Білім

Каллитеяда екі университет (Харокопио университеті және Пантеон университеті) бар. Бірақ Каллитеядағы одан да маңызды оқу орны – Сивитанидиос мектебі, Грециядағы ең көне техникалық мектептердің бірі.

Спорт

2004 жылға дейін Оңтүстік Каллитеяда (Цицифиес) Грециядағы жалғыз ат шабу трассасы (Ипподромос ипподромы) орналасқан, кейін ол Элефтериос Венизелос әуежайының жанындағы Маркопулонға көшірілді. Каллитеяда көптеген мәдени бірлестіктер мен бірнеше спорт клубтары бар, олардың ең танымалдары – «Афина Каллитея» ФК (футбол), «Эсперос» (баскетбол, волейбол, гандбол және бұрынғы кезеңде футбол) және 1991 жылы құрылған «Икарос Каллитеас» көптеген спорт түрлерінен клуб, бастапқыда «Икарос Неа Смирни» деп аталған. Каллитеяда «Esperides Kallithea» деген тағы бір маңызды клуб болды, ол әйелдер баскетболында көптеген жүлделер жеңіп алды. Бұл клуб 2012 жылы «Икарос Каллитеа» клубымен бірікті. Каллитеядағы белсенді спорт клубтары:

Клуб | Құрылған | Спорт түрлері | Жетістіктері
---|---|---|---
«Эсперос Каллитеас» | 1943 | Баскетбол, волейбол | А1 Этники баскетбол лигасында бұрынғы қатысу
«Афина Каллитея» ФК | 1966 | Футбол | А Этники футбол лигасында бұрынғы қатысу
«Икарос Каллитеас» | 1991 | Баскетбол | А1 Этники баскетбол лигасында бұрынғы қатысу

Көлік

Калифеяның негізгі жолдары – Андреа Сингроу даңғылы шығыс Афинаға қарай және Посейдонос даңғылы Пирейге және басқа оңтүстік қалашықтарға қарай бағытталған. Каллитеяға 1-ші метро желісінің Каллитея және Таврос станциялары, Каллитея және Цитцифиес трамвай станциялары қызмет көрсетеді, сондай-ақ көптеген автобус және троллейбус бағдарлары Каллитеяны Афина агломерациясының дерлік барлық жерімен байланыстырады.

Эмблемасы

Каллитея муниципалитетінің эмблемасы – Тесей. Грек мифологиясы бойынша, Тесей Минотаврды өлтіргеннен кейін Критен оралған соң Каллитея жағалауына келді.