Кіріспе

Мұз үстіндегі хоккейдегі ереже бұзу үшін жазалау
Мұз үстіндегі хоккейдегі пенальти – бұл ережелерді бұзудың жазасы. Көптеген жазалар қылмыскер ойыншыны белгілі бір минутқа айыппұл алаңына жіберу арқылы іске асырылады. Пенальти кезінде ойыншы ойынға қатыса алмайды. Пенальтиді төреші немесе кейде желі төреші жасайды және орындайды. Ереже бұзған команда мұздағы ойыншыны алмастыра алмайды (бірақ төбелес сияқты кейбір ерекшеліктер бар), бұл оларды толық құраммен салыстырғанда кем күшпен қалдырады. Егер қарсы команданың күшті ойынға шыққаны айтылса, олардың мұздағы ойыншылары кем күшті командадан бірге көп болады. Кем күшті команда пенальтиді тоқтатуға тырысып жатыр деп айтылады, бұл пенальти мерзімі бітіп, жазаланған ойыншы ойнауға оралғанға дейін жалғасады. Лигалар арасында стандарттар әлдеқандай өзгешеліктер көрсетсе де, көптеген лигалар бірнеше жалпы пенальти түрлерін, сондай-ақ жиі кездесетін бұзушылықтарды мойындайды. Пенальтилерді есепке алу үшін қолданылатын статистика "пенальти минуттары" деп аталады және "PIM" деп қысқартылады (бір сөзбен "пимз" деп айтылады). PIM – "минуттардағы пенальтилер" деген сөздердің аббревиатурасы, бірақ бүгінде толық түсінігі сирек қолданылады. Бұл әр ойыншының немесе команданың жинаған жазаларының жалпы ұзақтығын көрсетеді.

Тарих

Мұз хоккейінің алғашқы кодификацияланған ережелері, Галифакс ережелері деп аталатын, 1875 жылы алғашқы жабық мұз хоккей ойынын ұйымдастырған Джеймс Крейтон Монреальге әкелді. Екі жылдан кейін "Монреаль газеті" "Монреаль ережелерінің" алғашқы жинағын жариялады, онда "артынан шабуыл жасау, сүріндіру, мойыннан ұстау, тепкілеу немесе допты жылтыратуға рұқсат етілмейді" делінген. Бұл ережелерде қарастырылған жалғыз жаза – ойын тоқтатылып, "қимыл" (аймақ шектесуі) жасалатын еді. 1886 жылы жаңартылған ережеде осы ережелерді бұзған кез келген ойыншыға екі ескерту беріледі, ал үшінші рет бұзған жағдайда ойыннан шығарылатын болды. Ойыншылар бұзушылықтары үшін мұздан шығарыла бастаған 1904 жылға дейін күтілу керек еді. Сол кезде төреші, бұзушылықтың ауырлығына байланысты, екі, үш немесе бес минуттық айыппұл тағайындауға құқылы болды. 1914 жылға қарай барлық айыппұлдар бес минуттық болды, екі жылдан кейін үш минутқа дейін қысқартылды, ал бұзушы ойыншыға қосымша айыппұл салынды. Ұлттық хоккей лигасы (NHL) 1917 жылы құрылғанда, айыппұл алған кез келген ойыншыны алмастыруға командаға тыйым салынды, осылайша олардың қысқартылған құраммен ойнауы керек болды. 1921–22 маусымында айыппұл екі минутқа дейін қысқартылды, ал екі жылдан кейін бес және он минуттық айыппұлдар енгізілді.

Жазалардың түрлері

НХЛ және Халықаралық шайбалы хоккей федерациясы (IIHF) екі түрлі жазаның – қарапайым және ауыр жазаның, сондай-ақ одан да ауыррақ – тәртіпсіздік, ойыннан қуылғандық және матчтық жазалардың бар екенін мойындайды.

Жеңіл жаза

Жеңіл жаза – жазаның ең жұмсақ түрі. Жеңіл жаза екі минутқа созылады. Құқық бұзушы ойыншы айыппұл алаңына жіберіледі, және көбінесе оның командасы аз ойыншымен ойнайды. Егер құқық бұзушылық жасаған ойыншы қақпашы немесе жаттықтырушы болса, командаға «құрама» жаза беріледі (жеке ойыншыға емес, командаға есептеледі), онда құқық бұзушылық кезінде мұзда болған кез келген ойыншы жазаны өтеуі мүмкін. Сирек жағдайларда, егер құқық бұзушы ойыншы сол ойын барысында жарақат алса, айыппұл кезінде мұзда болған кез келген ойыншы да жазаны өтеуі мүмкін. Мысалы, 2017 жылғы Стэнли кубогы плей-оффында Питтсбург пен Вашингтон Капиталз командаларының арасындағы 2-ші ойында Фил Кессел Том Кюнхаклдың орнына жазаны өтеген болатын. Ойыншы саны артық болған команда күшті шабуылға шығады. Егер олар осы уақыт ішінде гол соқса, жаза тоқтатылады және құқық бұзушы ойыншы мұзға қайта оралуы мүмкін. Хоккейдің бастапқы жылдарында командалар жеңіл жазаның толық уақытын толық құрамымен ойнамайтын. НХЛ 1955-56 маусымынан кейін бұл ережені өзгертті, себебі Монреаль Канадиенс командасы бір күшті шабуыл кезінде бірнеше гол соқты. Ең әйгілісі 1955 жылдың 5 қарашасындағы ойын болды, онда Жан Беливу 44 секундтың ішінде үш гол соқты, барлығы бір күшті шабуыл кезінде, Бостон Брюинс командасын 4:2 есебімен жеңіп шықты. IIHF сияқты басқа жарыстарда, бірдей жазалар командалардың құрамына ешқандай әсер етпейді. Бірдей жеңіл жазалар егер командалардың бірі гол соқса да тоқтатылмайды. Кейбір жағдайларда, төреші екі немесе үш минуттық жаза тағайындауы мүмкін. Бұл құқық бұзушылық екі немесе үш жеке жеңіл жаза ретінде есептеледі. Егер команда мұндай жаза кезінде күшті шабуылда гол соқса, тек ағымдағы екі минуттық кезең жойылады; жаза сағаты екі минуттық келесі ең төменгі уақыт аралығына қайта орнатылады (мысалы, екі есе жеңіл жаза сағаты 3:45 болса, 2:00-ге қайта орнатылады). Екі немесе үш минуттық жазаның гол соққан кезде аяқталу ережелері, тізбектей берілген жеңіл жазалардың аяқталу ережелерімен бірдей.

Үлкен айыппұл

Үлкен жаза – ереже бұзудың ауырлығына байланысты, қарапайым жазадан гөрі күштірек жаза шарасы. Көптеген жазалар, үлкен жаза ретінде беріледі, олар қарапайым жазалардың ауыр түрлері болып табылады; бірақ ұрыс-дау осы ереженің ерекшелігі болып саналады, себебі ол әрқашан үлкен жазамен қамтылады. Үлкен жаза алған ойыншы мұз аренасынан бес минутқа шығарылады, осы уақытта оның командасы ойынды бір ойыншы кем қылып жалғастырады. Егер қарсы команда гол соқса да, үлкен жаза мерзімі ерте аяқталмайды, қосымша уақыт кезеңінде гол соғылса, бұл ойынды аяқтайды. Егер екі команданың ойыншылары бір уақытта үлкен жаза алса, оларды алмастыруға болады және командалар мұздағы ойыншылар санынан кемімейді. Жазаланған ойыншылар жаза мерзімі бітіскеннен кейін ойын тоқтағанға дейін жаза тақтасында қалады. Бұл көбінесе ұрыс-дау үшін берілетін жазаларда кездеседі. 2019-20 маусымынан бастап НХЛ төрешілері барлық үлкен (ұрыс-дау емес) жазаларды видеожазбаны қарап тексеруге міндетті, жазаны растау үшін немесе оны қарапайым жазаға дейін төмендету үшін. IIHF ережелері бойынша, әрбір үлкен жаза автоматты түрде ойыннан шеттетілуге (game misconduct) әкеледі; басқа жарыстарда үш үлкен жаза алған ойыншы да ойыннан шеттетіледі, сонымен қатар, үлкен жазаға әкелетін бірқатар бұзушылықтар да автоматты түрде ойыннан шеттетілуге себеп болады. Үлкен жазаны талап ететін құқық бұзушылықтардың ішінде найзамен шабу, ұрысу, батпен соғу, қарсыласқа шабуыл жасау және қарсыласты итеру (boarding) кіреді.

Қате іс-әрекет үшін жаза

Жаман мінез-құлық үшін айыпталған ойыншы он минут бойы мұздан тыс қалады. Ойыншыны мұзда ауыстыруға болады және айып мерзімі біткеннен кейін ойынның алғашқы тоқтауында мұзға қайта оралуы мүмкін (басқа айыптар болмаса); бірақ, практикада, жаман мінез-құлық айыптары көбінесе екі минуттық қарапайым айыптармен бірге беріледі (сол себепті бұл жазалардың комбинациясы халық арасында "екі және он" деп аталады). Егер жаман мінез-құлыққа қосымша айып тағылса, мерзімдер бірдей (параллель) өтеді, ал қалған айыпты сол ойыншының орнына басқа құқықты ойыншы өтейді, бұл арқылы командаға кемшілік туғызылады. Мысалы, егер ойыншы 2 минуттық қарапайым айып пен жаман мінез-құлық үшін айыпталса, екі ойыншы айып алаңына жіберіледі: айыпталған ойыншы және оның командаласы, көбінесе сол кезде мұзда болған ойыншы. Команда айыпталған ойыншыны бірден ауыстыруға құқылы, сондықтан тек бір ойыншы кем болады. Қарапайым айып мерзімі біткеннен кейін, командаласы мұзға қайта оралады, ал екі команда да толық құрамымен ойнайды, ал айыпталған ойыншы оның он минуты біткеннен кейін ойын тоқтағанға дейін айып алаңында қалады. Бұл АҚШ Хоккейінің 404(а) және НХЛ Ережесі 28-ге сәйкес келеді. Егер басқа айып өтеу айыбы болмаса, көптеген ересектер лигалары ауыстырушы ойыншыны айып алаңына орналастыруды кейінге жылжуға рұқсат береді, егер ол үлкен айып мерзімі біткенге дейін орнында болса (бірақ команда әлі де аз ойыншымен ойнауы керек). Мұндай жағдайларда, үлкен айып мерзімі біткеннен кейін айыпталған ойыншының орнына айып алаңынан шыққан ойыншы ғана шыға алады. Жаман мінез-құлық айыптары көбінесе ойыншыны уақытша мұздан алып, жағдайды басылдау үшін қолданылады. Олар кейде төбелес айыптарымен бірге де беріледі, бұл айыпталған ойыншыларға он минут отыру кезінде тынығуға мүмкіндік береді. IIHF ережелерінде, тағы бір жаман мінез-құлық айыбы алған ойыншы матчтан қуылды деп есептеледі және алаңнан шығарылады.

Ойынның бұрыс жүрісі үшін айыппұл

Ойыншы (шабықшы немесе қақпашы) немесе кез келген команданың жаттықтырушы құрамының мүшесі ойынды бұзу жазасын алған жағдайда алаңнан қуылдырылып, команданың киім бөлмесіне жіберіледі. Ойыншы мұзда бірден ауыстырылуы мүмкін; бірақ, көбінесе ойынды бұзу жазасы, ойыншыға екі минуттық қарапайым жаза немесе (көбінесе) бес минуттық ауыр жаза тағайындалған аса ірі бұзушылыққа қосымша ретінде беріледі. Мұндай жағдайда, қуылған ойыншының орнына басқа ойыншы бұл жазаны өтейді. Ойын кезінде жаза тағайындалған уақытына қарамастан, ойынды бұзу үшін ойыншыға статистикалық мақсаттарда он минут (IIHF ережелері бойынша жиырма минут) жаза саналады. Бұл ереже соққыға теңестіру жазасына да қолданылады (төменде қараңыз). Көптеген лигаларда төреші, ойыншының жарақат алу қаупіне байланысты, қарсыласын қапыздап тепкені үшін ойынды бұзу жазасын тағайындау құқығына ие. Алайда, НХЛ-де қарсыласының басы немесе беті жарақаттанса (соққы алу қаупі), бұзушылық жасаған ойыншы автоматты түрде ойынды бұзу жазасын алады. Егер бір НХЛ маусымында ойыншы екі рет қапыздап тебу, қапыздау немесе артынан тексеру үшін, немесе кез келген себеппен үш рет алаңнан қуылса, ол автоматты түрде бір матчтан шеттетіледі, сондай-ақ, келесі қуулар үшін қосымша тәртіптік жазалар қарастырылуы мүмкін. Әрбір келесі ойынды бұзу жазасы үшін автоматты шеттету мерзімі бір ойынға ұзарады. Шеттету салдарынан жоғалған жалақы көбінесе лига қолдайтын қайырымдылық қорына немесе зейнеткер спортшыларға көмектесу бағдарламасына аударылады. Ойынды бұзу жазасына мысалдар: жазалау уақыты бітпестен жазалау алаңынан шығу, төбелес бастауға тырысу немесе төбелесті тоқтатуға араласу [үшінші ойыншы], сондай-ақ, сол ойында екінші ойынды бұзу жазасын алу.

Жарыс жазасы

Ойын жазасын алған ойыншы алаңнан шығарылады. Ойын жазасы – қарсыласы ойыншыны қасақана жарақаттаған немесе жарақаттауға әрекеттенген жағдайда қолданылады. Егер жарақаттар орын алса, көптеген басқа жазалар автоматты түрде ойын жазасына өтеді: НХЛ ережелері бойынша, артқы жағынан тепкі салу, қақпашының қарсыласының бетіне қолғапты тигізуі, бас соққысы, тепкілеу, күтпеген ойыншыны ұру, найзалау және дау кезінде қолға таспа орау – жарақаттар болған жағдайда ойын жазасы ретінде қарастырылады. IIHF ережелерінде бұрын тіземен соққы беру және бас немесе мойын аймағына соққы беру жарақаттар болғанда ойын жазасына алып келсе, 2023/24 жылғы IIHF ережелерінен ойын жазасы алынып тасталды және қауіпті әрекеттер үшін үлкен жаза және ойыннан шеттеу жазасы берілуі керек. НХЛ төрешілері барлық ойын жазаларын растау немесе оны қарапайым жазаға дейін төмендету үшін мұз үстіндегі бейне қайта қарауды міндетті түрде пайдалануы керек. NCAA хоккейінде, ойыннан шеттеу деп аталатын ұқсас жаза, ойыншының сол маусымда алған ойыннан шеттеу жазаларының санына тең ойын санына автоматты түрде тоқтатылуына әкеледі. Статистикалық мақсаттар үшін НХЛ-де ойын жазасы он бес минут (2022 жылдан бері, бұрын он минут), ал IIHF ережелері бойынша жиырма бес минут ретінде есептеледі. Ойын жазалары сондай-ақ, нәсіл, жыныстық бағдары сияқты себептермен ұяттау, сондай-ақ қарсыласына немесе төрешіге ерекше құрметсіздік көрсету сияқты, жарақаттың болуына қарамастан қолданылуы мүмкін. Мысалы, 2023 жылдың 26 ақпанында Мэдисон Сквер Гардендегі ойын кезінде Нью-Йорк Рейнджерс ойыншысы К’Андре Миллер Лос-Анджелес Кингс ойыншысы Дрю Доугтиге түкіргені үшін осындай жаза алды.

Жазалау соққысы

Жазалау соққысы – бұл гол соғу мүмкіндігі бұзушылық салдарынан жоғалған жағдайлардағы айыптың ерекше түрі (мысалы, қарсы шабуыл кезінде ойыншыны сүріп түсіру немесе ілмектеу; немесе қақпашы емес ойыншы шайбаны қолмен қақпа алқабының ішінде жабу). Мүмкіндігінен айырылған ойыншыға (егер бұзушылық оған қарсы болса, мысалы, қарсы шабуыл кезінде) немесе команда таңдаған ойыншыға (егер бұзушылық нақты ойыншыға қарсы болмаса) қарсыластың қақпашысына гол соғуға тосқауылсыз мүмкіндік беріледі, бұл өтемақы болып табылады. Егер бұзушылық айыпталған команда қақпашысын шақырып алғанда және қарсы шабуыл кезінде болса, жазалау соққысының орнына бірден қарсы командаға гол беріледі. Жазалау соққысы сәтті орындалса да, орындалмаса да, бұл айып сол кезде гол соғылғандай есептеледі; ең төменгі айып жойылса, қос ең төменгі айып – қарапайым айыпқа дейін азайтлады. Ірі, матчтық және тәртіпсіздік үшін айыптар толығымен өтеледі, себебі оларға голдар әсер етпейді. Егер айыпталмаған команда кешіктірілген айып жағдайында гол соқса, жазалау соққысы орындалмайды және айыпталған команда уақытты өтейді. Айып ретінде қолданылатыннан басқа, жазалау соққылары көптеген лигалар мен турнирлерде тең түскен жағдайларды шешу үшін қолданылатын буллиттерден де тұрады.

Жазаларды орындау

Төрешілер көбінесе пенальти жасайды. Сызық төрешілері ойынды тоқтатып, лига ережелерімен белгіленген белгілі бір бұзушылықтарды ғана қолдана алады, мысалы, "мұзда тым көп ойыншы". Төреші пенальтиді көрсету үшін әуеде қолын көтереді; төреші ойынды тек қана бұзушы команда шайбаны бақылауға алғаннан кейін немесе ойын қалыпты жағдайда тоқтатылғаннан кейін тоқтатады. Кешіктірілген пенальти – бұл пенальти жарияланған, бірақ ойын тоқтатылмаған, себебі пенальти алған команда емес, шайбаны ұстап тұрған команда бар. Бұзушы команда шайбаны бақылауға алғанда ойын дереу тоқтатылады, сондықтан пенальти алған команда емес команданың қақпашысы ойын тоқтағанға дейін мұзға қосымша шабуылшы жіберу үшін ойыншылардың қатарына кетеді. Ойын тоқтатылғанға дейін бұзушы команда қақпаға соққы бере алмайды, сондықтан бұл әдетте қауіпсіз ойын ретінде қарастырылады. Дегенмен, пенальти алған команда емес команданың қателікпен шайбаны өз қақпасына жіберген жағдайлары болды, көбінесе кері пас сәтсіз аяқталғанда. Бұзушы команда шайбаға тигеннен кейін және ойын тоқтатылғаннан кейін төреші нақты бұзушылықты көрсетеді. Егер пенальти алған ойыншы жарақаттанса және қайта оралмаса, командадағы басқа ойыншы пенальтиді өтейді, егер бұл команданың ойыншысының азаюына әкелсе. НХЛ-де, егер пенальти алған команда емес команда кешіктірілген пенальти кезінде гол соқса, онда ол сол пенальти кезінде гол соққандай есептеледі. Егер кешіктірілген пенальти кішкентай болса, пенальти алынып тасталады. Егер кешіктірілген пенальти қос кішкентай болса, тек алғашқы екі минуттық кезең алынып тасталады, ал бұзушы ойыншы екінші кезеңді өтеуі керек. Бұл ережелер 2010–2011 маусымына дейін университеттердегі хоккейде де қолданылды, содан кейін ол өзгертілді, сондықтан гол соққан жағдайда да пенальти сақталды. Үлкен пенальтилер, тәртіпсіздік пенальтилері және матчтық пенальтилер, голдарға әсер етпейтін пенальтилер, университеттердегі хоккейде де, НХЛ-де де, гол соғылса да, сақталды. Бұзушы ойыншы немесе ойыншылар пенальти алаңына жіберіледі, онда олар пенальти аяқталғанға дейін болуы керек. Әдетте командаға пенальти алған ойыншыны мұзда ауыстыруға рұқсат берілмейді; ойыншы пенальти аяқталғаннан кейін тікелей мұзға қайта оралады. Бұл күштер ойынын жасайды, оның барысында пенальти алған командада қарсыласынан бір ойыншы кем болады және ол "азайтқыш" деп аталады. Егер бір команданың екі ойыншысы бір уақытта пенальти алаңында болса, жағдай "беске үш" деп аталады (әдеттегідей, қақпашылар есепке алынбайды) немесе "екі ойыншының басымдығы". Қосымша ойыншылар пенальти ала алады, бірақ команда ешқашан үштен кем конькимен ойнамайды. Қосымша пенальтилер бұрынғы пенальтилердің бірі аяқталғанға дейін кейінге шегеріледі (төмендегі жинақталған пенальтилерді қараңыз). Қосымша уақытпен ойналатын лигаларда (мұзда тек үш немесе төрт шабуылшы бар), команда үш ойыншымен ғана пенальти алса, пенальти алған команда бұзушы ойыншыны дереу ауыстыра алады, бірақ екінші командада басымдық құру үшін қосымша конькимен сырғанаушыға рұқсат беріледі, ол бес-үшке дейін шығарылады. Егер осы жағдайда пенальти мерзімі гол соғылмастан аяқталса, пенальти алған ойыншы мұзға қайта оралады және тоқтағанша қалыпты түрде ойнайды; екі команда да дұрыс сандарға дейін азайтқыш болады. Кездейсоқ пенальтилерді тоқтату ұқсас жағдайды тудырады, екі команда да ойын тоқтағанға дейін қосымша ойыншылармен ойнайды, бұл командалардың қайтадан азайтқыш болуына мүмкіндік береді. Қақпашыларға пенальти тағайындалуы мүмкін, бірақ қақпашы пенальти алаңына бара алмайды және пенальтиді оның командасынан басқа ойыншы орындауы керек, ол құқық бұзушылық кезінде мұзда болған (PIM қақпашыға есептеледі). Егер қақпашы (а) үш үлкен пенальти (НХЛ 28.2-ереже), (b) бір ойынды бұрыс өткізу үшін пенальти (НХЛ 28.4-ереже) немесе (c) бір матчтық пенальти (НХЛ 28.5-ереже) алса, ол ойынның қалған бөлігіне шығарылады және ауыстырылуы керек. Команданың азайтқыш болған кезде, оларға шайбаны өздері қалағандай мұздатуға рұқсат етіледі, мұздату туралы заң бұзушылыққа қарсы емес. Бұл азайтқыш командаларға қарсыластарына қарағанда аз конькимен ойнаған кезде қысымды жеңілдетуге мүмкіндік береді. Бұл ерекшелік қарсыластары қосымша шабуылшы үшін қақпашысын тартқан командаларға қолданылмайды (егер қорғаныстағы команда бір уақытта пенальтиді өтемесе).

Қалыптасқан айыппұлдар

Командада мұзда әрдайым кем дегенде үш ойыншы болуы керек. Егер айыппұлдардың жиналуы команданы осы ең төменгі шектен төмен түсіруі мүмкін болса, ондағы жағдай "бір-біріне қосылған айыппұлдар" деп аталады. Бұл, жаңа айыппұл бұрын айыпталған ойыншылардың бірі мұзға қайта кірген кезде басталады, мерзімі біткенде немесе қарсы команда көптеген ойыншымен гол соққанда. Сондай-ақ, үш ойыншының бірінші болып айыппұл мерзімі біткені ойын тоқтағанға дейін немесе екінші айыппұл аяқталғанға дейін жаза алаңынан шығу үшін күтуі керек, осылайша әр жағдайда 5-3, 5-4 және 5-5 есебімен ойын жалғасады. Дереу ауыстыруға рұқсат беретін айыппұлдар (кейбір бірдей айыппұлдар және тәртіпсіздік үшін айыппұлдар) ешқандай кемшілік тудырмайды, сондықтан бір-біріне қосылған айыппұлдарға есептелмейді. Бір-біріне қосылған айыппұлдар қосымша уақытта да қолданылады, себебі екі айыппұлдың салдарынан бастапқы құрамға қарамастан, беске үш есебі туындайды, ал қағидаға сәйкес қажет болған жағдайда қосымша шабуылшыға рұқсат беріледі.

Соңғы бес минут

Егер ойынға 5 минуттан аз уақыт қалған жағдайда (негізгі уақыттың соңғы 5 минуты немесе реттеу маусымының қосымша уақытының 5 минуты), бірдей уақытта тең емес жазалар берілсе (бір командаға кішкентай немесе екі кішкентай жаза, ал екінші командаға үлкен немесе матчтық жаза), екі тарап та толық мерзімді өтеуінің орнына (үлкен/матчтық жаза кезінде бұл мүмкін емес, себебі 5 минуттан аз уақыт қалды), кішкентай жаза күштен шығарылады және оның уақыты үлкен жазадан шегеріледі, содан кейін ол жаза сол командаға тағайындалады. Сонымен қатар, көптеген лигалардың "жанжалдың бастаушысы" ережелеріне сәйкес, соңғы бес минутта (немесе қосымша уақытта) жанжалдың бастаушысы деп танылған ойыншыға ойыннан шеттетілу жазасы беріледі және қосымша тәртіптік шаралар қолданылады. Бұл, қатты ұтылып жатқан командалардың бастаған "қарсыласу" жекпе-жектерін болдырмау мақсатында жасалған.

НЛ

НХЛ әр ойыншының минуттық статистика бойынша (қысқаша "PIM") жинаған айыппұлдарының жеке статистикасын есептейді. Ұрысқа немесе «ласы» ойыншы ретінде танылған ойыншылар көбінесе өз командаларында PIM көрсеткіші бойынша көш бастап, осындай статистика БАҚ-та ерекше аталып өтеді. Бір маусымдағы ең көп айыппұл минуты бойынша рекордты «Филадельфия Флайерс» командасының Дэйв Шульц 1974–75 жылғы НХЛ маусымында 472 минутпен иеленеді. Карьерасындағы ең көп айыппұл минуты бойынша рекордты Тайгер Уильямс 14 жыл ішінде 3966 минутпен иеленді. 2022 жылы Здено Чараның зейнетке шығуымен, қазіргі кезде 2000 минуттан астам айыппұл жинаған хоккейші жоқ. Бір ойындағы ең көп айыппұл 2004 жылғы 5 наурызда «Оттава Сенаторлары» мен «Филадельфия Флайерс» арасындағы қырғын матчте тіркелді, онда 419 айыппұл минуты берілді. Статистикалық тұрғыдан алғанда, ойыннан қуылған жағдайда 10 минут айыппұл қосылады, оған басқа айыппұлдар да есептеледі. Сирек жағдайларда (мысалы, бірнеше бұзушылықтың нәтижесінде немесе ойыншының бірнеше төбелес қатысуынан) бір ойыншыға бірнеше ойыннан қуу жазасы берілуі мүмкін – бұл тек статистикалық көрсеткіш, (автоматты түрде) бірнеше ойынға тоқтату емес, бірақ лига кейіннен қабылдаған шешімі бойынша ойыншыны жиі тоқтатады.

Континенттік хоккей лигасы

2010 жылдың 9 қаңтарында «Авангард Омск» командасы «Витязь Чехов» командасына қарсы өткен ойында ірі төбелес болды. Конфликт ойынға дайындық кезінде Дарси Вероттың Лассе Кукконенге қасақана шайба атып, Александр Свитовты өз командаласын қорғауға мәжбүрлеген сәтте басталды. Ойын басталғаннан кейін Брэндон Сугден Свитовты тағы бір төбелесге шақырды, нәтижесінде мұздағы барлық сегіз ойыншы төбелесқа қатысты. Содан кейін бірнеше төбелес орын алып, олардың салдарынан резервтік ойыншылар мен айыппұл алатын ойыншылардың барлығы алаңнан шығарылды. Ойынды бірінші кезеңнің 3:39 минутында тоқтатуға тура келді, себебі ойынды жалғастыруға барлығы төрт ойыншы ғана қалды. Ойын барысында жалпы сомасы 707 минутты құрайтын айыппұл салынды. Кейбір ойыншылар полицияға ұсталды. Континентальдық хоккей лигасы екі командаға, бірқатар ойыншыларға және бас жаттықтырушыларға ауыр айыппұл салды, сондай-ақ «Витязь» командасының алты ойыншысын және «Авангард» командасының Дмитрий Власенковты, төбелес кезінде бірінші болып резервтік орындықтан шыққандары үшін дисквалификациялады. Ойын екі команда үшін де 5:0 есебімен жеңіліс ретінде есептелді, ешқандай ұпай берілмеді.